Rozwój_OZE_w_sektorze_MSP

Kanał publiczny / OZE

Rozwój odnawialnych źródeł energii w sektorze Mikro, Małych i Średnich Przedsiębiorstw, w tym możliwość zastosowania rozwiązań prosumenckich. Stan obecny i perspektywy rozwoju

Udostępnij przez Social Media

Link do udostępniania

Użyj stałego linku do udostępniania w mediach społecznościowych

Wyślij do znajomego

Proszę login do wysłania tego document przez email!

Umieść na swojej stronie

Select page to start with

65. 65 Ryc. Profil dobowy produkcji energii z instalacji fotowoltaicznej o mocy 40 kW w dniu 24 - 05 - 2018 (monitoring on - line instalacji fotowoltaicznej) .

80. 80 Ryc. Przykład kalkulacji leasingu dla przedsiębiorcy – 6 lat przy 0% wkładzie własnym. 88 88 Przykładowa o ferta leasingowa.

23. 23 Ryc. Produkcja roczna w przebiegu miesięcznym z instalacji fotowoltaicznej o mocy 40 kW p w latach 2017 - 2018 . 43 Wadą elektrowni fotowolta icznych jest natomiast uzależnienie od warunków meteorologicznych i klimatycznych co powoduje, że w ciągu roku w sezonie jesienno - zimowy uzyski z nich są kilkukrotnie niższe niż w sezonie letnim. 43 Monitoring inwerterów Fronius - https://www.solarweb.com/Home/Park

89. 89 Ryc. Przykład wykorzystania elektrowni fotowoltaicznej i kolektorów słonecznych w przedsiębiorstwie. (archiwum własne autorów ) . Ryc. Elektrownia fotowoltaiczna o mocy 33 kWp na halach magazynowych . (archiwum własne autorów ) . Isto tnym elementem w inwestycjach w odnawialne źródła energii jest odpowiednia identyfikacja potrzeb energetycznych przedsiębiorstwa i dopasowanie profili produkcji energii z OZE , dobór odpowiedniej technologii i wielkości instalacji OZE. W tym

1. 1 Rozwój odnawialnych źródeł energii w sektorze Mikro, Małych i Średnich Przedsiębiorstw , w tym możliwość zastosowania rozwiązań prosumenckich. Stan obecny i perspektywy rozwoju Krzysztof Dziaduszyński, Michał Tarka, Marcin Trupkiewicz, Kamil Szydłowski - Listopad 2018 -

90. 90 wypadku ważne j est aby maksymalizować autokonsumpcję , gdyż jest to najbardziej wartościowa generacja energii odnawialnej. Doskonałymi przykładami dobrej praktyki i odpowiedniego doboru mocy źródła odnawialnego są przykłady wykorzystania energii odnawialnej w sklepach czy hotelach gdzie zapotrzebowanie na energię jest 24 godziny na dobę , 365 dni w roku , z podwyższonym zapotrzebowaniem w ciągu dnia (zwiększona aktywność klientów) i w okresie letnim (np. klimatyzacja). Wykorzystanie bezpośrednie energii na własne potrzeby generowanej z elektrowni fotowoltaicznej może sięgać 90 - 100%. Ryc. Przykład instalacji fotowoltaicznej o mocy 40 kW na hotelu. (archiwum własne autorów ) . Dobrą praktyką jest wykorzystanie energii odn awialnej w serwerowniach – gdzie pobór energii odbywa się również stale, ze zwiększonym zapotrzebowaniem na chłodzenie w okresie letnim. Poniżej przykład pokrycia zapotrzebowania na energię elektryczną energią pochodzącą z elektrowni fotowoltaicznej o mocy 64 kW:

91. 91 Ryc. Pobór mocy z sieci i elektrowni fotowltaicznej zasilającej serwerownię – lipiec 2018. 99 Miesięczne zapotrzebowanie obiektu wynosi 15 MWh z czego prawie 9 MWh pozyskano z odnawialnego źródła energii. Na tym przykładzie widać bardzo dobrze równ ież zmniejszenie zapotrzebowania przedsiębiorstwa na energię w dni chłodniejsze (25/26 sierpnia 2018 roku – temperatura maksymalna w ciągu doby 15 o C 100 ) gdzie warunki meteorologiczne wpływają także na niższą produkcję energii z elektrowni fotowoltaicznej. 5. Podsumowani e Wykorzystanie OZE jest następstwem rozwoju nowych technologii i potrzebą optymalizacji kosztów energii. Szczególnie ważne jest , aby przedsiębiorca miał 99 Monitoring pracy inwerterów SMA - https://www.sunnyportal.com/FixedPages/HoManEnergyRedesign.aspx 100 za https://www.weatheronline.pl/weather/maps/city

24. 24 Energia z elektrowni fotowoltaicznych może także służyć pośr ednio produkcji energii cieplnej np. w skojarzeniu z pompami ciepła czy grzałkami w buforac h CWU (ciepłej wody użytkowej). Fot. Elektrownia fotowoltaiczna o mocy 100 kWp w fabryce mebli – woj. Ł ódzkie. ( archiwum własne autorów ) . Fot. Elektrownia fotowoltaiczna o mocy 40 kWp przy hurtowni – woj. łódzkie ( archiwum własne autorów ) . Biogazownie – mogą stanowić dla przedsiębiorców alternatywę jako stabilne źródło ciepła i energii elektrycznej. Już dziś biogazownie mają doskonały system wsparcia w pos taci FiT i FiP oraz aukcji dlatego też w niniejszym opracowaniu nie będą szerzej omawiane. Główny problem biogazowni to dostępność odpowiedniego substratu. Jeśli przedsiębiorca w trakcie procesu technologicznego produkuje odpad y , który jest odpowiedni do wykorzystania w biogazowni to może to stanowić kolejną korzyć dla

70. 70 ustawy o OZE) tak, aby wytwórca w mikroinstalacji mógł wybrać podmiot, któremu będzie sprzedawał energię elektryczną po rynkowo ustalonych cenach. Dzisiaj sprzedawca zobowiązany ma w tym zakresie monopol prawny na zakup energii z mikroinstalacji wytwarzanej przez MŚP (art. 41 ust. 1 pkt 3 ustawy o OZE). Mając na uwadze powyższe, proponuje się następujące zmiany: W art. 41 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach en ergii (Dz. U. z 2018 r., poz. 1269 t.j.) dodaje się ust. 1a w brzmieniu: „1a. Sprzedawca zobowiązany ma obowiązek zakupu energii elektrycznej, o której mowa w ust. 1 pkt 1 i 3, chyba że zakupu dokonuje wybrany przez wytwórcę energii w mikroinstalacji sp rzedawca inny niż sprzedawca zobowiązany.” „ 19a. Operator systemu przesyłowego elektroenergetycznego oraz operatorzy systemów dystrybucyjnych elektroenergetycznych niezwłocznie zawierają z wybranym przez wytwórcę energii elektrycznej w mikroinstalacji spr zedawcą inny m niż sprzedawca zobowiązany umowę o świadczenie usług przesyłania albo umowę o świadczenie usług dystrybucji lub dokonują zmiany tych umów w celu umożliwienia realizacji przez tego sprzedawcę zakupu energii elektrycznej, o którym mowa w art. 4 1 ust. 1a ” W art. 41 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii (Dz. U. z 2018 r., poz. 1269 t.j.) ust. 2 i 9 otrzymują następujące brzmienie: „2. Warunkiem dokonania zakupu energii elektrycznej przez danego sprzedawcę, o którym mowa u st. 1a jest wprowadzenie tej energii do sieci dystrybucyjnej.” „9. Koszty bilansowania handlowego energii elektrycznej wytworzonej w mikroinstalacjach, o których mowa w ust. 1, pokrywa w całości sprzedawca, o którym mowa w ust. 1a.” Zaproponowane powyżej r ozwiązanie umożliwia sprzedaż energii elektrycznej przez wytwórcę będącego przedsiębiorcą z mikroinstalacji, niezależnie od obowiązku sprzedawcy zobowiązanego. MŚP mogłoby sprzedawać energię z mikroinstalacji po ustalonej cenie, wybierając jednocześnie po dmiot, który będzie dokonywał zakupu tych nadwyżek, przy jednoczesnym zastrzeżeniu, że podmiot ten będzie musiał zawrzeć

3. 3 1. Wprowadzenie . Celem niniejszego opracowania jest analiza bieżącego otoczenia (prawnego, ekonomicznego oraz społecznego) , możliwości rozwoju odnawialnych źródeł energii w sektorze MŚP, a także próba wskazania najbardziej atrakcyjnych dla przedsiębiorców obszarów w celu opracowania konkretnych rekomendacji dla ustawodawcy. Analiza ma przede wszystkim charakter praktyczny, z uwagi na co , znacznie szerzej niż część opisowa potraktowany został fragment dotyczący ba rier i możliwości ich przezwyciężenia. Kluczowym założeniem wskazywanych w materiale rekomendacji jest założenie minimalizacji kosztów dedykowanego przedsiębiorstwom wsparcia przy jednoczesnej maksymalizacji płynących z niego korzyści. Trend stopniowego „ urynk o wienia ” systemów wsparcia OZE (w tym adresowanego do mikro, małych i średnich przedsiębiorstw) widoczny jest już od kilku lat w regulacjach państw Europy Zachodniej. Doświadczenia tych krajów wskazują bowiem, że nie tyle istotna jest wysokość wsparci a, ale jego forma. Stąd też wskazywane przez autorów finansowanie komercyjne (w postaci leasingów, kredytów lub pożyczek) rekomendowane jest jako to najbardziej obiecujące. Kolejnym założeniem niniejszego opracowania była łatwość implementacji koniecznych do wprowadzenia zmian. Stąd też obszarem badawczym autorów stały się również akty wykonawcze oraz wewnętrzne operatorów sieci dystrybucyjnych (OSD), których ewentualna rewizja stanowi znacznie łatwiejsze zadanie niż konieczność nowelizacji przepisów na po ziomie ustaw owym . Przedkładany materiał w większości swojej treści odnosi się do wszystkich technologii OZE w ogólności, choć z uwagi na uargumentowaną w dalszej jego części ekonomikę inwestycji (w tym okres spodziewanego zwrotu) w większym stopniu dotycz y fotowoltaiki oraz, w ograniczonym zakresie, wykorzystania ciepła. Z tego też powodu analiza np. elektrowni wiatrowych lub biogazowni została w tym wypadku ograniczona do niezbędnego minimum.

93. 93 Źródła OZE, poprawa efektywności energetycznej przedsiębiorstwa, smart grid to e lementy, które stosowane na szeroką skalę w sektorze MŚP mogą zauważalnie ograniczać negatywny wpływ energetyki na środowisko, dlatego tak ważne jest znoszenie barier i rozsądne wsparcie tego segmentu OZE, które do tej pory było pomijane w legislacji. 6. Wnioski i rekomendacje Wśród kluczowych rekomendacji przeważają oczywiście te o charakterze prawnym, choć jak zostało wskazane we wstępie, autorzy starali się mieć na uwadze również ekonomikę ich wdrażania. Stąd część z nich odnosi się do regulacji wewnę trznych lub aktów wykonawczych (rozporządzeń), a tylko część z nich do uregulowań ustawowych. Za najistotniejsze uważa się w związku z tym zniesienie barier w przyłączaniu mikroinstalacji np. w sytuacji, gdy przedsiębiorca zmienił dostawcę energii , na inne go niż sprzedawca zobowiązany. Poza skróceniem czasu wydania warunków przyłączeniowych przez OSD , znaczący potencjał rozwojowy znajduje się również w ujednoliceniu procedur i wymagań we wszystkich OSD oraz rozszerzeniu systemu opustów dla przedsiębiorców k ontraktujących energię elektryczną na podstawie umów kompleksowych. Nowe możliwości stwarza również prawne uregulowanie kwestii tzw. zbiorowego prosumenta, którym może być klaster lub spółdzielnia, ale którego częścią mógłby stać się również przedsiębiorc a. Rozwój tego segmentu mogłoby z kolei ułatwić wprowadzenie specjalnej taryfy przesyłowej dla uczestników klastra , ograniczonej do niskiego lub średniego napięcia (wymiana energii między uczestnikami klastra odbywałby się na poziomie niskiego napięcia lub średniego napięcia poniżej GPZ). Specjalna taryfa dystrybucyjna miałaby za zadanie z jednej strony pokryć koszty dystrybucji, które ponosi OSD , a z drugiej strony miałaby być to taryfa o wiele bardziej atrakcyjna w stosunku do zwykłych taryf dystrybucyj nych obecnie obowiązujących . Część propozycji odnosi się zaś nie do energetyki wprost, ale dotyczy uregulowań sektora przedsiębiorców w ogólności. Wskazywanym przez autorów rozwiązaniem jest w tym przypadku wprowadzenie ulgi inwestycyjnej dla przedsiębiorc y, podobnie jak to ma miejsce u rolników, w podatku od nieruchomości w wysokości 10% poniesionych

55. 55 opodatkowan ia podatkiem od nieruchomości. Za budowle uznaje się jedynie części budowlane paneli fotowoltaicznych w postaci specjalnego systemu kotew, palowania czy płyt betonowych. W zwią zku z powyższym opodatkowaniu, jako budowla podlegać będą wyłącznie ich fundamenty (trwałe mocowanie) i jedynie w takim zakresie podlegają one podatkowi od nieruchomości stawką maksymalnie 2% od ich wartości, ustalonej zgodnie art. 4 ust. 1 pkt 3 i ust. 3 - 7 u.p.o.l . 2.4. Uwarunkowania ekonomiczne wykorzystania OZE w sektorze MŚP . Głównym czynnikiem skłaniającym przedsiębiorcę do poszukiwania alternatywnych źródeł energii jest koszt zakupu energii z sieci. W sytuacji , gdy energia z sieci drożeje, potencjalnie wytwarzana i zużywana przez niego energia z OZE ma większa wartość, a więc opłacalność w inwestowanie w odnawialne źródła energii wzrasta i stanowi element łagodzenia wyższych kosztów energii. Należy pamiętać, że na tym etapie rozwoju technolo gicznego (brak wysokosprawnych i tanich magazynów energii) , energia odnawialna (z wyłączeniem biogazowni i elektrowni wodnych) może jedynie stanowić uzupełnienie , a nie podstawę w zaopatrzeniu przedsi ębiorstwa w energie elektryczną, co też nie zagraża obec nemu miksowi energetycznemu w Polsce a wręcz w sposób ewolucyjny go zmienia. Polski przedsiębiorca obecnie znajduje się, w kontekście ekonomiki wykorzystania OZE w swoim przedsiębiorstwie, w bardzo korzystnym momencie . Wzrastające ceny energii (nie tylko w Polsce) i spadające ceny elektrowni fotowoltaicznych powodują, że inwestycje w to źródło energii jest dziś bardzo opłacalne.

21. 21 Fot. Wiatrak o pionowej osi o mocy 40 kW w przedsiębiorstwie – Międzyrzec Podlaski. ( archiwum własne autorów ) . Elektrownie fotowoltaiczne – Wg autorów niniejszego opracowania to n ajbardziej przyjazne, najprostsze, najmniej zawo dne źródło energii odnawialnej dla użytkownika. W przypadku elektrowni fotowoltaicznych zaangażowanie przedsiębiorcy na etapie użytkowania jest znikome, i nstalacje fotowol taiczne nie wymagają od właścicieli stałego nadzoru, monitorowan ia pracy, terminowych serwisów. P roducenci głównych komponentów elektrowni fotowoltaicznej przewidują jedynie serwisy awaryjne. Sam proces inwestycyjny i budowa spośród wszystkich źródeł odnaw ialnych jest najkrótszy. Przy typowej mikroinstalacji o mocy 40 kW – która nie wymaga uzgodnie ń ani pozwoleń na budowę – montaż elektrowni trwa 3 - 4 dni. Po nim mikroinstalacja jest zgłaszana do lokalnego Operatora Sieci Dystrybucyjnej, który ma 30 dni na p rzyłączenie instalacji do sieci. Mikroelektrownie fotowoltaiczne są najbardziej popularnym źródłem energii odnawialnej wśród przedsiębiorców. W pozyskiwaniu energii elektrycznej stanowią większość źródeł energii odnawialne j.

59. 59 R yc. Przykład wykorzystania energii z mikroinstalacji PV o mocy 40 kWp na własne potrzeby w pr zedsiębiorstwie – m. Szczecinek , profil zużycia energii 79 . Pomimo , i ż 99% mikroinstalacji OZE budowanych w Polsce t o elektrownie fotowoltaiczne , nie wszystkie przedsiębiorstwa mają profil zużycia energii pokrywający się z profilem produkcji energii z tego źródła energii – n p. piekarnie zużywają energię w nocy podobnie hodowcy bydła mlecznego – przedsiębiorcy ci , mając możliwości montażu na swoich budynkach odnawialnych źródeł energii mogliby generować czystą energię i ją oddawać do sieci , gdzie energia ta byłaby przesyłana na krótkich odcinakach i konsumowana prze z sąsiadów na niskim lub średnim napięciu , znakomicie poprawiając bilans energetyczny na końcówkach sieci lub ograniczają c straty 79 źródło: Monitoring inwerterów SMA, https://www.sunnyportal.com/FixedPages/HoManEnergyRed esign.aspx

75. 75 sieciowej, jaki obowiązywałby danego odbiorcę, gdyby nie był on członkiem klastra energii albo spółd zielni energetycznej.” „13. Obniżony składnik zmienny stawki sieciowej , o którym mowa w ust. 12 obowiązuje jedynie w odniesieniu do ilości energii elektrycznej zużytej przez odbiorców będących członkami klastra energii albo spółdzielni energetycznej, która nie przewyższa ilość energii elektrycznej wprowadzonej do sieci elektroenergetycznej przez wytwórców będących członkami poszczególnych klastrów energii albo spółdzielni energetycznych. W pozostałym zakresie pkt 12 nie stosuje się.” 5. Wprowadzenie ulgi inwestycyjnej dla przedsiębiorcy, podobnie jak m a to miejsce u rolników ( Ustawa z dnia 15 listopada 1984 r., o podatku rolnym, Art. 13. 1.) , w podatku od nieruchomości w wysokości 10% poniesionych kosztów netto na inwestycje w odnawialn e źródła energii, które generują energię na potrzeby przedsiębiorcy . Mając na uwadze powyższe, proponuje się następujące zmiany: W ustawie z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2018 r., poz.1445 t.j.) po ust. 6 dodaje się ar t. 6a w brzmieniu: „ Art. 6a. 1. Podatnikom podatku od nieruchomości przysługuje ulga inwestycyjna z tytułu wydatków poniesionych na zakup i zainstalowanie mikroinstalacji w rozumieniu art. 2 pkt 19 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach e nergii (Dz. U. z 2018 r., poz. 1269 t.j.) jeżeli wydatki te nie zostały sfinansowane w całości lub w części z udziałem środków publicznych. 2. Ulga inwestycyjna przyznawana jest po zakończeniu inwestycji i polega na odliczeniu od należnego podatku od nie ruchomości położonych na terenie gminy, w której została dokonana inwestycja - w wysokości 10% udokumentowanych rachunkami nakładów inwestycyjnych. 3. Ulga z tytułu tej samej inwestycji nie może być stosowana dłużej niż przez 15 lat. 4. Kwota ulgi inwestycyjnej jest odliczana z urzędu w decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego. Podatnicy obowiązani do składania deklaracji na podatek od

73. 73 b) przez wytwórcę energii elektrycznej w mikroinstalacji, w stosunku ilościowym 1 do 0,65 z wyjątkiem mikroinstalacji o łącznej mocy zainstalowanej elektrycznej nie większej niż 10 kW, dla których ten stosunek ilościowy wynosi 1 do 0,75, pod warunkiem że energia elektryczna została wytworzona w tych mikroinstalacjach po raz pierwszy po dniu wejścia w życie rozdziału 4. „1a Przepisów zawartych w ust. 1 nie stosuje się do wytwórc ów energii elektrycznej z mikroinstalacji, którzy sprzedają tę energię na zasadach określonych w art. 41.” „3. Sprzedawca, o którym mowa w art. 40 ust. 1a, dokonuje rozliczenia ilości energii elektry cznej wprowadzonej i pobranej z sieci przez podmioty wskazane w ust. 1, na podstawie wskazań urządzenia pomiarowo - rozliczeniowego dla danej mikroinstalacji, po uzyskaniu danych pomiarowych od operatora systemu dystrybucyjnego elektroenergetycznego, przeka zanych przez tego operatora w taki sposób aby ilość wprowadzonej i pobranej przez prosumenta energii była rozliczona po wcześniejszym sumarycznym bilansowaniu ilości energii z wszystkich faz dla trójfazowych mikroinstalacji.” „4. Od ilości rozliczonej ener gii elektrycznej, w sposób, o którym mowa w ust. 1, podmioty wskazane w ust. 1 pkt 1 oraz ust. 1 pkt 2, z uwzględnieniem ust. 1a, nie uiszczają : 1) na rzecz sprzedawcy, o którym mowa w art. 40 ust. 1a, opłat z tytułu jej rozliczenia; 2) opłat za usługę dystrybucji, których wysokość zależy od ilości energii elektrycznej pobranej przez prosumenta; opłaty te są uiszczane przez sprzedawcę, o którym mowa w art. 40 ust. 1a, wobec operatora systemu dystrybucyjnego elektroenergetycznego, do s ieci którego przyłączona jest mikroinstalacja.” „6. Sprzedawca, o którym mowa w art. 40 ust. 1a, informuje podmioty , o których mowa w ust. 1 o ilości rozliczonej energii, zgodnie z okresami rozliczeniowymi przyjętymi w umowie kompleksowej.” „11. Nadwyżką i lości energii elektrycznej wprowadzonej przez podmiot y , o których mowa w ust. 1 do sieci wobec ilości energii pobranej przez dany podmiot z tej sieci dysponuje sprzedawca, o którym mowa w art. 40 ust. 1a, w celu pokrycia kosztów rozliczenia, w tym opłat, o których mowa w ust. 4.”

76. 76 nieruchomości odliczają, określoną w decyzji w sprawie ulgi inwestycyjnej, kwotę przyzna nej ulgi od należnego podatku od nieruchomości. 5. Podatnik traci prawo do odliczenia podatku od nieruchomości niewykorzystanej kwoty ulgi inwestycyjnej w przypadku sprzedaży obiektów i urządzeń, od których przyznana została ta ulga, lub przeznaczenia ich na inne cele niż określone w ust. 1.” 6. Skrócenie czasu wydania warunków przyłączeniowych przez OSD dla mikroinstalacji oraz małych instalacji OZE (do 500 kW) do 60 dni. W tym aspekcie należy wskazać, że mikroinstalacje również mogą być przyłączane do sieci elektroenergetycznej na podstawie warunków przyłączenia jeżeli i ch moc zainstalowana elektryczna przekracza zadeklarowaną moc przyłączeniową obiektu, do którego ta mikroinstalacja ma być przyłączona. W związku z powyższym przyspieszonym terminem wydania w arunków przyłączenia do sieci warto objąć nie tylko małe instalacje, ale też mikroinstalacje przyłączane do sieci na podstawie warunków przyłączania oraz umowy przyłączeniowej (tj. poza trybem zgłoszenia przyłączania do sieci). Mając na uwadze powyższe, pr oponuje się następujące zmiany: W art. 7 ust. 8g ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. – Prawo energetyczne (Dz. U. z 2018 r., poz. 755 t.j.) dodaje się pkt 3, który otrzymuje następujące brzmienie: „3) 60 dni od dnia wniesienia zaliczki za przyłączenie do sie ci małej instalacji, a w przypadku mikroinstalacji innych niż te, o których mowa w ust. 8d 4 od dnia złożenia kompletnego wniosku o określenie warunków przyłączenia.” 7. Umożliwienie wyodrębnienia osobnego koszyka aukcyjnego dla instalacji fotowoltaicznych. Rozdzielenie technologii fotowoltaicznej oraz wiatrowej dotychczas zgrupowanych w ramach jednego koszyka aukcyjnego pozwoli na rozwinięcie się dużych projektów fotowoltaicznych tj. powyżej 1 MW. Połączenie tych technologii w ramach jednego koszyka prowadz iło do sztucznego podziału, w ramach którego wolumen określany dla instalacji do 1 MW w przewarzającej części był zagospodarowywany przez instalacje fotowoltaiczne, natomiast w aukcjach dla instalacji powyżej 1 MW faworyzowane są duże elektrownie wiatrow e, kosztem projektów fotowoltaicznych (przesądzaj ą o tym parametry

26. 26 Dodatkowo elektrownie wodne wraz z infrastrukturą mog ą stanowić zabezpieczenie przed lokalnymi podtopieniami regulując przepływ wody w ciekach wodnych. Pompy ciepła – mogą i powinny stanowić , szczególnie w skojarzeniu z elektrownią fotowoltaiczną, alternatywę dla źródeł ciepła generujących niską emisję. Tam gdzie brak jest sieci ciepłowniczej pompy ciepła powinny być pierwszym wyborem CO (centralnego ogrzewania) jako stabilne i przewidywalne źródło odnawialne energii cieplnej. Już na etapie inwestycyjnym przedsiębiorstwa (nowobudowane budynki) można niwelowa ć wyższe koszty CAPEX odpowiednio projektując budynki (np. brak kominów do odprowadzania spalin) . W zależności od zapotrzebowania na energię cieplną możemy zastosować pompy gruntowe – najbardziej wydajne , które czerpią energię z ziemi z odwiertów pionowych lub kolektora poziomego , pompy powietrzne odzyskujące energię z powietrza czy też pompy woda - woda czerpiące energię ciepln ą z wody i stosowane w rozbudowanych systemach przeznaczona do dużych obiektów. Kolektory Słoneczne – jeden z najpopularniejszych źródeł energii w mikroskali wśród odbiorców indywidualnych może również być idealnym uzupełnieniem bilansu energetycznego mikro czy małego przedsiębiorstwa tam gdzie jest potrzeba dostarczenia ciepłej wody użytkowej lub wsparcie źródła CO. Obecnie istnieją ce regulacje w zakresie prawa budowlanego nie stawiają barier w wykorzystaniu tego źródła energii cieplnej przez MŚP. Fot. Kolektory słoneczne na hotelu - Drohiczyn . (archiwum własne autorów ) .

66. 66 Ryc. P rzykładowa wielkość p rodukcj i miesięczn ej energii elektrycznej z instalacji fotowoltaicznej o mocy 40 kWp. 82 Przy c zasow ym ograniczeni u mocy (20 - sty stopień zasilania) – wprowadzan ym, gdy zagrożony jest system elektroenergetyczny (duże zapotrzebowanie – zwłaszcza latem) , p rzedsiębiorca posiadający własną elektrownię nie musi się obawiać ograniczeń w dostęp ie do mocy zamówionej , a ograniczanej urzędowo w czasie podwyższonego zapotrzebowania na energię , gdyż generuję w momencie największego zapotrzebowania energię z własnego źródła odnawialnego. Z truciciel i w ekologiczne przedsiębiorstwo - t akim przykładem mogą być wszelkiego rodzaju zakłady generujące odpady przy procesie produkcji żywności. Zastosowanie w nich np. biogazowni utylizujących odpady i produkujących z nich 82 źródło: monitoring online instalacji PV – Fronius - https://www.solarweb.com/Home/Park

74. 74 4. Dla zbiorowego prosumenta – którym może być klaster lub spółdzielnia , a w którym uczestniczy przedsiębiorca - wprowadzenie specjalnej taryfy dystrybucyjnej dla uczestników klastra ograniczonej do niskiego lub średniego napięcia ( wymiana energii między uczestnikami klastra odbywałby się na poziomie niskiego napięcia lub średniego napięcia poniżej GPZ). Specjalna taryfa dystrybucyjna miałaby za zadanie z jednej strony pokryć koszty dystrybucji, które ponosi OSD , a z drugiej strony m iałaby być to taryfa o wiele bardziej atrakcyjna w stosunku do zwykłych taryf dystrybucyjnych obecnie obowiązujących. Taryfa ta ograniczona byłaby wolumenowo do wielkości generowanej energii przez członków klastra albo spółdzielni i wprowadzonej do sieci e lektroenergetycznej. Powyżej tej wartości, czyli gdy klaster pobiera energię spoza klastra, koszty dystrybucji byłyby w stawkach obecnie obowiązujących. Mając na uwadze powyższe, proponuje się następujące zmiany: W §2 rozporządzenia Ministra Energii w sprawie szczegółowych zasad kształtowania i kalkulacji taryf oraz rozliczeń w obrocie energią elektryczną (Dz. U. z 2017 r., poz. 2500) wprowadza się pkt 13 i 14 w brzemieniu: „13) klaster energii – klaster energii w rozumieniu ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii (Dz. U. z 2018 r., poz. 1269 t.j.); 14) spółdzielnia energetyczna – spółdzielnia energetyczna w rozumieniu ustawy wymienionej w pkt 13; W §6 rozporządzenia Ministra Energii w spraw ie szczegółowych zasad kształtowania i kalkulacji taryf oraz rozliczeń w obrocie energią elektryczną wprowadza się ust. 11 – 13 w brzemieniu: „11. Przedsiębiorstwo energetyczne wykonujące działalność gospodarczą w zakresie dystrybucji energii elektrycznej tworzy odrębną grupę taryfową dla odbiorców będących członkami klastra energii lub spółdzielni energetycznych równoważących zapotrzebowanie na energi ę elektryczną w ramach działalności poszczególnych klastrów energii albo spółdzielni energetycznych”. „12. Dla odbiorców, o których mowa w ust. 11 przedsiębiorstwo energetyczne stosuje składnik zmienny stawki sieciowej w wysokości 50% składnika zmiennego stawki

71. 71 z nim również umowę na dostawy energii elektrycznej (ze względu na wynikającą z IRiESD konieczność dysponowania jednym podmiotem bila nsującym). Jeżeli wybrany sprzedawca nie będzie chciał zgodzić się na zakup energii z mikroinstalacji po rynkowych cenach wtedy aktualizuje się obowiązek sprzedawcy zobowiązanego, który nie może odmówić świadczenia takich usług polegających na zakupie po cenie wskazanej w art. 41 ust. 8 ustawy o OZE. 2. W związku z potrzebą u jednoliceni a procedur i wymagań we wszystkich OSD dla z głoszenia mikroinstalacji OZE do przyłączenia do sieci , proponuje się następujące zmiany: W a rt. 9 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. – Prawo energetyczne (Dz. U. z 2018 r., poz. 755 t.j.) ust. 4 pkt 2 otrzymuje następujące brzmienie: „2) warunki przyłączenia do sieci, w tym wymagania techniczne w zakresie przyłączania do sieci urządzeń wytwórczych , sieci dystrybucyjnych, urządzeń odbiorców końcowych, połączeń międzysystemowych oraz linii bezpośrednich, a także zgłoszenia przyłączenia mikroinstalacji;” Powyższe oznacza, że w rozporządzeniu systemowym Minister Energii uzyskałby kompetencję do ustanda ryzowania zakresu wymaganych informacji przedstawianych OSD w ramach zgłoszenia przy łączenia mikroinstalacji. Wprowadzenie katalogu wymaganych informacji znosiłoby barierę wprowadzania odmiennych oraz trudnych do spełnia danych w różnym stopniu natężenia w ymaganych przez poszczególne OSD. Ustandaryzowanie wymaganych danych zostało w tym rozporządzeniu wprowadzone w stosunku do wydawania warunków przyłączenia do sieci elektroenergetycznej, jako podstawowego dokumentu w zakresie postępowania dotyczącego przy łączenia do sieci. W związku z powyższym analogiczne rozwiązanie dotyczyłoby danych wskazywanych w zgłoszeniu przyłączenia mikroinstalacji. 3. Dla przedsiębiorców kontraktujących energię elektryczną na podstawie umów kompleksowych wprowadzenie systemu opustó w – podobnych , jak to jest w przypadku osób nie będących przedsiębiorcą. Propozycja:

37. 37 Mają c na uwadze powyższe rozważania w kontekście mo de li inwestycyjnych, w których mogą funkcjonować mikroinstalacje MŚP należy wskazać, że ustawa o OZE wykreowała całkowicie różne uprawnienia dla posiadaczy mikroinstalacji w zależności jedynie od tego, czy można ich zakwalifikować jako prosumentów, czy też takiego przymiotu nie można im przypisać. De lege ferneda należałoby postulować umożliwienie MŚP alternatywn ego wybór pomiędzy instrumentami opustu oraz sprzedaży nadwyżek wytworzone energii elektrycznej dowolnemu sprzedawcy energii (przedsiębiorstwu zajmu jącemu się obrotem energię elektryczną), która byłby odpowiedzialna również za bilansowanie handlowe tej instalacji. W kontekście omówionych już zasad wspierania wytwarzania energii elektrycznej w dalszej części niniejszego opracowania należy przejść już do kolejnych zagadnień związanych z procesem inwestycyjo - budowalnym, a następnie z kwestiami zasad podejmowania oraz prowadzenia działalności gospodarczej w sektorze OZE. Podstawy prawne procesu inwestycyjno - budowalnego w zakresie instalacji OZE Generalnie należy wskazać, że proces inwestycyjno - budowaln y w zakresie instalacji OZE toczy się na podstawie uniwersalnych unormowań dotyczących wszystkich kategorii inwestycji realizowanych w Polsce, choć poniżej zostaną również wskazane konkretne unormow ania prawne odnoszące się do zasad budowy poszczególnych kategorii instalacji OZE. Proces inwestycyjno - budowlany dla przedsięwzięć z zakresu OZE jest procesem wieloetapowym polegającym na ciągu działań prawny ch i faktycznych zmierzających do realizacji ob iektu lub kompleksu takich obiektów służąc ych do wytwarzania lub przetwarzania energii elektrycznej z OZE.. Pierwszym z etapów jest znalezienie odpowie dniej nieruchomości (gruntowej bądź zabudowanej budynkiem z odpowiednim dachem), na którym możliwe będzie zrealizowanie planowanego zamierzenia inwestycyjnego. Etap ten obejmuje szereg czynności sprawdzających dany teren pod kątem zarówno uwarunkowań technicznych, jak i formalnych. Na t ym etapie w szczególności należy wziąć pod uwagę aspekty dotycząc lokalizacji przedsięwzięcia, dokonując jej analizy pod kątem możliwości terenowych, uwarunkowań środowiskowych, czy uzyskania warunków przyłączenia planowanej instalacji do sieci energetyczn ej, które determinować będą możliwość uzyskiwania dalszych aktów administracyjnych albo umów cywilnoprawnych. W tym zakresie w szczególności należy zbadać, czy istnieją realne możliwości

25. 25 niego w postaci utylizacji odpadu. Segmentem w biznesie, który może wykorzystać to źródło energii odnawialnej są wszelkiego rodzaju przetwórnie płodów roln ych, ubo jnie, masarnie, mleczarnie, duże piekarnie, duzi zawodowi producenci rolni gdzie biogazownie mogą lub nawet powinny stać się elementem ciągu technologicznego utylizując odpad y , wytwarzając biogaz i zamieniając go w energi ę elektryczną i ciepło oraz produku jąc wysokowydajny naturalny nawóz w postaci pofermentu. Biogazownie mogą stanowić również dla lokalnej społeczności źródło taniej energii cieplnej , a dla przedsiębiorcy źródło dodatkowego zarobku. Fot. Biogazownia o mocy 0,4 MW w miejscowości Sieńsk. ( archiwum własne autorów ) . Biomasa – W przeciwieństwie do energii słonecznej - nie tak dostępna , niemniej jednak stanowi alternatywne i odnawialne źródło energii. W specyficznych lokalnych warunkach (bliskość źródła biomasy) może być elementem uzupełniając ym bilans energii cieplnej lub nawet stanowić główne źródło zaopatrzenia w tą energię. Jednak mimo odnawialności tego źródła energii to nie jest ono tak czyste , jak inne źródła odnawialne. Aby nie stało się kolejnym źródłem niskiej emisji wymaga , aby przed siębiorca używający tego źródła energii stosował jak najwyższej jakości kotły/ piece na biomasę , jak też wysokiej jakości substrat. Elektrownie wodne – To źródło energii odnawialnej ściśl e związane jest z lokalizacją. W związku z tym n iewielu przedsiębiorc ów moż e je wykorzystać do własnych potrzeb. Jednakże tam gdzie są ku temu warunki lokalizacyjne i środowiskowe powinno być wykorzystywane jako stabilne, przewidywalne źródło czystej energii odnawialnej.

88. 88 w których spalanie węgla odbywa się w nieefektywny sposób, najczęściej tanim węglem, a więc o złej charakterystyce i niskich parametrach grz ewczych . 98 Źródłem niskiej emisji są nie tylko budynki mieszkalne ale także obiekty służące przedsiębiorcom. Do ogrzewania hal, budynków produkcyjnych czy usługowych w miejscach gdzie nie ma dostępu do sieci ciepłowniczej czy gazowej najczęściej wykorzystu je się węgiel lub drewno (np. odpad produkcyjny w tartakach, fabrykach mebli itp.), które zarazem staja się też źródłem niskiej emisji. Tam gdzie występuje brak sieci ciepłowniczej i dostępu do ciepła systemowego, to d zięki powszechnemu stosowaniu odnawia lnych źródeł energii – w tym wypadku energii cieplnej – czy to pozyskiwanej bezpośrednio (np. pompy ciepła , biogazowni ) , czy też zamienianej z energii elektrycznej – można w istotny sposób obniżyć tak szkodliwą ni ską emisję generowaną m. in. przez MŚP. 4.5. Przykłady wykorzystania OZE w MŚP – najlepsze praktyki . Przedsiębiorcy szukający oszczędności i optymalnych rozwiązań w dziedzinie energetyki zwracają się w kierunku wykorzystania energii odnawialnej w swoich przedsiębiorstwach. Czy to wykorzystanie elektrowni fotowoltaicznych do produkcji energii elektrycznej czy to wykorzystanie kolektorów słonecznych, pomp ciepła do zaopatrzenia budynków w ciepło czy ciepłą wodę użytkową staje się dziś normą. Dobrym przykładem jest połączenie kliku źródeł energii o dnawialnej do zaopatrzenia firmy w niezbędne media. Okresy zwrotu zainwestowanych środków w OZE wraz z powszechnością rozwiązań skracają się już nawet do 4 - 6 lat co w perspektywie kilkunasto czy kilkudziesięcioletniego użytkowania tych urządzeń daje wymier ne efekty finansowe. 98 za: https://pl.wikipedia.org/wiki/Niska_emisja

77. 77 techniczne instalacji wiatrowych). Rozdzielenie tych koszyków pozwoli Radzie Ministrów na bardziej precyzyjne kształtowanie struktury wytwórczej w ramach OZE i umożliwienie realizacji ważny ch dla systemu elektroenergetycznego dużych projektów fotowoltaicznych. Instalacje te dostarczają energię w tzw. dziennych szczytach zapotrzebowania, a więc wtedy gdy w systemie brakuje mocy, w odróżnieniu od instalacji wiatrowych, które większą produkcję odnotowują w godzinach nocnych, gdzie popyt na energię jest znacząco ograniczony. Mając na uwadze powyższe, proponuje się następujące zmiany: Art. 73 ust. 3a ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii (Dz. U. z 2018 r., poz. 1269 t. j.) otrzymuje brzmienie: „3a. Aukcje dla wytwórców, o których mowa w art. 72 ust. 1, przeprowadza się odrębnie, z uwzględnieniem ust. 4, na sprzedaż energii elektrycznej, a także odrębnie na sprzedaż ekwiwalentnej ilości energii elektrycznej wynikającej z ilości wytworzonego biogazu rolniczego, wytworzonych w instalacjach odnawialnego źródła energii, o których mowa w art. 77 ust. 4 pkt: 1) 2 - 4 i 8 - 14; 2) 5, 15, 18 - 20 i 23; 3) 1, 6 i 7; 4) 16 i 17; 5) 21 i 22; 6) 24 i 25.", 8. Możliwość sprzedaży nadwyżek energii bezpośrednio do sąsiadów poprzez sieć dystrybucyjną lub z jej pominięciem. Dobrym przykładem są tutaj przedsiębiorcy podnajmujący powierzchnie użytkowe (hale, sklepy, składy) mające jedno przyłącze i podliczniki energii do rozliczania zużycia energii z naj emcą. Problem ten jest opracowany w oddzielnej analizie dotyczącej kontraktów PPA i peer - to - peer.

47. 47 określona dla danego odbiorcy końcowego. Zatem skoro samo przyłączenie jest już zrealizowane, a nadto podmiot ubiegający się o przyłączen ie nie może zgłosić przyłączenia mikroinstalacji o mocy większej niżli ta, z którą aktualnie eksploatowana sieć może skuteczne współpracować i to bez potrzeby przeprowadzenia nadmiernych inwestycji sieciowych, to wydaje się, iż nie jest konieczne przechodz enie przez całą procedurę zawarcia umowy przyłączeniowej. Jeżeli zatem aktualne parametry sieci pozwalają jej na współpracę z mikroinstalacją o konkretnej mocy zainstalowanej, jedynie po dołączeniu do niej niezbędnej aparatury pomiarowo - rozliczeniowej to zasadnym jest wprowadzenie stosownych uproszczeń. Jeżeli jednak podmiot ubiegający się o przyłączenie mikroinstalacji będzi e chciał przyłączyć instalację o większych parametrach niżli te określone w wydanych mu uprzednio warunkach przyłączenia będzie musi ał zdecydować się na realizację standardowej procedury zawarcia umowy o przyłączenie. Zatem zgodzić należy się ze zdaniem J. Pokrzywniaka , iż jeżeli przyłączenie mikroinstalacji będzie wymagało przepro wadzenia dodatkowej inwestycji w sieci to zasadnym będ zie, aby odbyło się to na podstawie umowy o przyłączenie 70 . Jednakże jeżeli aktualny stan sieci pozwala na przyłączenie mikroinstalacji jedynie po jej niezbędnym dostosowaniu i wyposażeniu w urządzenia pomiarowo - rozliczeniowe to zasadnym wydaje się wprowad zenie rzeczonych uproszczeń natury proceduralnej. De lege ferenda należało by jednak postulować o stworzenie stosownego wzorca zgłoszenia o przyłączenie mikroinstalacji oraz o ujednolicenie procedur ich rozpatrywania przez przedsiębiorstwa sieciowe, gdyż w praktyce pojawia się na tym tle wiele wątpliwości i sporów. Administracyjnoprawna reglamentacja działalności gospodarczej w zakresie wytwarzania energii elektrycznej z OZE Zgodnie z podstawową regulacją zawartą w art. 32 ust. 1 pkt 1 u.p.e. uzyska nia koncesji wymaga wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie wytwarzania energii elektrycznej. W tym zakresie nal e ży wskazać, że zgodnie z ogólnymi zasadami dotyczącymi wytwarzania energii elektrycznej unormowanymi w art. 3 ustawy o OZE w zw. z ar t. 32 i nast. u.p.e. wyrażającymi obowiązek koncesyjny, legalne wytwarzanie 70 J. Pokrzywniak, Umowa o przyłączenie... op. cit., s. 255 .

58. 58 Producenci głównych komponentów instalacji fotowoltaicznej nie przewidują w okresie użytkowania cyklicznych przeglądów czy też serwisów – ograniczając się jedynie do serwisów awaryjnych. Jedynym kosztem , co kilka lat (wg potrzeb) , może być koszt mycia paneli. Każda wygenerowana MWh energii z odnawialnego źródła i zużyta na miejscu przez przedsiębiorcę ma wartość energii czynnej zakupionej z sieci powiększonej o opłaty zmienne dystrybucji. Im wyższe koszty jednostkowe zakupu energii z sieci tym wyższa wartość energii z własnego źródła odnawialnego. Już dziś to jest wartość 350 - 800 zł za MWh – żadne wsparcie OZE w aukcjach , czy tego typu podobnych systemach nie zapewnią takich korzyści przedsiębiorcy jakie m a korzystając z własnej energii odnawialnej. Bardzo istotnym wyznacznikiem możliwości wykorzystania źródeł odnawialnych w przedsiębiorstwie jest profil zużycia energii w tym przedsiębiorstwie . Jest to też zarazem ważny aspekt ekonomiczny przedsięwzięcia gdyż powiązane jest to z konsumpcją bezpośrednią energii z OZE, która w tym wypadku jest najbardziej optymalna kosztowo. W ekonomicznych uwarunkowaniach tego typu przedsięwzięć ważne jest aby instalacje OZE nie były przewymiarowane względem zapotrzebowania na energię , gdyż największą wartość ma energia wytworzona i sk onsumowana na miejscu , a nie oddawana do sieci i kupowana ponownie. Na rycinie poniżej przedstawiony jest profil dobowy zapotrzeb owania na energię (kolor czerwony) oraz profil dobowy produkcji w instalacji fotowoltaicznej o mocy 40 kWp w dniu 19 maja 2018 roku. Widać na nim, że energia generowana przez instalację fotowoltaiczną jest konsumowana przez przedsiębiorstwo w 100% . Zazwyc zaj profil taki (konsumpcji energii) mają przedsiębiorstwa działające, pobierające enregie 24 godziny na dobę, np. sklepy, hotele, chłodnie.

54. 54 że za powier zchnię zajętą na prowadzenia działalności gospodarczej należy uznać nie tylko grunt, na którym posadowione zostaną panele fotowoltaiczne i inne urządzenia niezbędne do ich prawidłowego funkcjonowania, ale r ównież przestrzeń między nimi, w tym w również t a obsiana trawą. W tym kontekście mało realne jest równie ż objęcie niższą stawką podatkową tych części gruntów, które potencjalnie mógłby być wykorzystywane jako pastwiska lub do prowadzenia klasycznych sianokosów, podatkiem rolnym. Należy zauważyć, że pomimo konieczności wygospodarowani dużych odstępów pomiędzy panelami fotowoltaicznym, grunty te nadal wykorzystywane są do prowadzenia działalności gospodarczej związanej z wytwarzan iem energii elektrycznej z instalacji OZE. Pełn e wykorzystanie potencja łu instalacji wymaga bowiem zabezpieczenia wolnej przestrzeni nie tylko przeciwdziałającej wzajemnemu zaciemnieniu, ale również dla wykonywania wszelkich prac konserwacyjnych, naprawczych lub porządkowych w celu zapewnienia prawidłowego funkcjonowania wybu dowanej instalacji fotowoltaicznej. Utrzymanie w należytym porządku przestrzeni po między panelami jest konieczne do jej prawidłowej eksploatacji, trudno za tem mówić o innej funkcji tych gruntów niż wykorzystywanie do p r ow a dzenia działalności gospodarczej . Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 9 września 2015 r. sygn. akt II FSK 2010/13 wypowiedział się, że: „ Zajęcie gruntu na prowadzenie działalnoś ci gospodarczej będzie polegać na faktycznym jego wykorzystywaniu w tej działalności. Między innymi mo że to polegać na traktowaniu danego gruntu, jako pewnego rodzaju przestrzeni służącej wykonywaniu określonego rodzaju działalności gospodarczej ". W zwi ązku z powyższym należy uznać, że cała działka, na której zlokalizowana zostanie instalacja fotowoltaicz na zostanie opodatkowana jak dla gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. 2) p odatkiem od budowli lub ich części związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej W kontekście powołanej wcześniej ukształtowanej linii or zeczniczej WSA należy wskazać, że panel fotowoltaiczny nie jest budowlą w rozumieniu art. la ust. 1 pkt 2 u.p.o.l., a zatem nie podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. Panele fotowoltaiczne są generatorami prądu i nie mieszczą się również w pojęciu urządzenia b udowlanego, stanowią więc urządzenia techniczne i nie są przedmiotem

39. 39 oraz §3 pkt 6 r.p.m.z.o.ś.), wodnych (§3 pkt 5 r.p.m.z.o.ś.) fotowoltaicznych (§3 pkt 52 r.p.m.z.o.ś.) oraz biogazowych (§3 pkt 45 i 80 r.p.m.z.o.ś.). Kolejnym etapem jest real izacja unormowań wynikających z zasad zagospodarowania przestrzennego. W tym zakresie wymagana jest zgodność inwestycji w instalację OZE z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Plan ten zawiera zarówno część opisową, jak i graficzną dlatego dl a pełnej analizy niezbędnym jest uzyskanie zarówno wypisu jaki wyrysu z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Analiza tego planu pozwoli ustalić jakie są dopuszczalne na danym terenie warunki zabudowy, podstawowe parametry inwestycji oraz zorientować się co do sposobu zagospodarowania sąsiednich terenów. Plan ten udostępniany jest we właściwej miejscowo gminie, a zgodnie z art. 30 ust. 1 u.p.z.p. każdy podmiot, bez wykazania interesu prawnego ma prawo wglądu do planu miejscowego oraz otrzymywania z nich niezbędnych wypisów i wyrysów. W tym celu niezbędne jest złożenie odpowiednio skonstruowanego wniosku oraz u iszczenie opłaty skarbowej. W przypadku braku obowiązywania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla danego terenu, inwestycja będzie m ogła być realizowana w oparciu o indywidualnie wydaną decyzję o warunkach zabudowy określającą dopuszczalną zabudowę i przeznaczenie danej nieruchomości, o której mowa w art. 59 u.p.z.p . Wyjątkiem w zakresie zasad lokalizacji inwestycji są jednak szczegółowe przepisy zawarte w unormowaniach zawartych w u.i.e.w. , która przewiduje szczególne zasady lokalizacji lą dowych instalacji OZE wykorzystujących energię wiatru. Ustawodawca zdecydował się przyjąć w tym zakresie szczególne rozwiązania wprowadzające tzw. współczynnik 10 h , umożliwiający lokalizację elektrowni wiatrowych od budynków mieszka lnych oraz innych lokal izacji, o których mowa w art. 4 tej ustawy, w odległości większej bądź równej dziesięciokrotności wysokości elektrowni wiatrow ej mierzonej od poziomu gruntu do najwyższego punktu budowli, wliczając elementy techniczne, w szczególności wirnik wraz z łopat ami (całkowita wysokość elektrowni wiatrowej). W art. 3 wskazano na dto, że l okalizacja elektrowni wiatrowej następuje wyłącznie na podstawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego 64 . Sądy administracyjne różnią się także w przedmiocie kwalifik owania budowy urządzeń wytwarzających energię ze źródeł odnawialnych do kategorii urządzeń 64 Szerzej zob. M. Przybylska, Zasada odległościowa w procesie inwestycyjnym elektrowni wiatrowej i zabudowy mieszkaniowej a działania organów samorządowych , „Państwo i Prawo” 4/2018, s. 100 - 112

72. 72 Wskazanie współczynnika opustu na poziomie 0,75 do 10 kWp włącznie i 0,65 powyżej 10 kWp. Z wyliczeń dla umów kompleksowych (PGE Białystok) – wyżej wymienione wartości Opustów pokrywają w większości przypadków koszty dystrybucji ponoszone przez Sprzedawcę Zobowiązanego , a wręcz pozwalają mu czerpać z tego tytułu zyski w postaci pozostawienia w swojej gestii nie rozliczonej (nie zbilansowanej) ilości energii. Ryc. Proc entowy udział składników zmiennych dystrybucji pokrywanych w Opustach przez sprzedawcę za Odbiorcę w cenach całkowitych części zmiennych energii elektrycznej. 85 Mając na uwadze powyższe, proponuje się następujące zmiany: W a rt. 4 ustawy z dnia 20 lutego 201 5 r. o odnawialnych źródłach energii (Dz. U. z 2018 r., poz. 1269 t.j.) dodaje się nowy ust. 1a oraz ust. 1, 3, 4, 6, 11 otrzymują brzmienie: „ 1.Sprzedawca, o którym mowa w art. 40 ust. 1a, dokonuje rozliczenia ilości energii elektrycznej wprowadzonej do sieci elektroenergetycznej wobec ilości energii elektrycznej pobranej z tej sieci: a) przez prosumenta, w stosunku ilościowym 1 do 0,7 z wyjątki em mikroinstalacji o łącznej mocy zainstalowanej elektrycznej nie większej niż 10 kW, dla których ten stosunek ilościowy wynosi 1 do 0,8. 85 Opracowanie własne na podstawie cenników PGE Obrót S.A. i PGE Dystrybucja S.A. z roku 2018. 0% 5% 10% 15% 20% 25% 30% 35% 0,00 100,00 200,00 300,00 400,00 500,00 600,00 700,00 800,00 900,00 B23 szczyt1 B23 szczyt2 B23 poza szczyt C11 C12a szczyt C12a poza szczyt C21 C22a szczyt C22a poza szczyt Dystrybucja - częsci zmienne Koszt całkowity energii - częsci zmienne % udziału Dystrybucji w koszcie całkowitym energii

36. 36 że n iekorzystne zmiany w systemie opustów mogą zachęcić niektórych prosumentów do tworzenia tzw. modeli offgrid’owych, a więc takich instalacji, które nie są przyłączone do sieci elektroenergetycznej, a w związku z tym nie korzystają z systemu opustów. W tym zakresie naturalną barierą w całkowitej rezygnacji z połączenia sieciowego z systemem elektroenergetycznym są oczywiście koszty inwestycyjne związane z koniecznością wyposażenia takich instalacji w stosunkowo drogie magazyny energii, które byłby zdolne do magazynowania zgromadzonych nadwyżek energii elek trycznej oraz zużycia jej w godzinach braku dostatecznej produkcji tej energii niepokrywających potrzeb energetycznych danego podmiotu. Niemniej, w e wskazany powyżej sposób prosumenci albo inni wytwórcy MŚP minimalizują zapotrzebowanie na energię elektrycz ną z sieci, generując w ten sposób oszczędności w swoich budżetach , które to oszczędności mogą przesądzić o opłacalności tego rodzaju działalności w zakresie OZE. Przykładowo można wskazać, ż e instalacja fotowoltaiczna nie jest przyłączana do sieci dystr ybucyjnej, a cała wytworzona w ten sposób energia musi być zagospodarowana przez właściciela danej instalacji bądź też zmagazynowana na poczet realizacji przyszłych potrzeb energetycznych (autokonsumpcja). Właściciel danej instalacji nie może zatem wprowad zić do sieci ani sprzedawać wytworzonej przez siebie energii elektrycznej, a jedynie spożytkować ją na własne potrzeby. W kontekście prowadzonych rozważań nad instrumentami wsparcia wytwarzania energii e le k ktycznej na małą skalę warto również wskazać, że zgodnie z art. 41 u st. 1 pkt 1 w zw. z art. 80 ust. 9 ustawy o OZE sprzedawca zobowiązany dokonuje zakupu oferowanej, niewykorzystanej energii elektrycznej wytworzonej przez w ytwórcę, innego niż prosument, w mikroinstalacji z OZE . Ów obowiązek dotyczy również tej energii przechowywanej w magazynie energii. Tym samym sprzedawca zobowiązany , co do zasady ma obowiązek zakupu energii elektrycznej wytworzonej w mikroinstalacji przez wytwórcę innego niż prosument. Zgodnie z art. 41 us t. 2 ustawy o OZE jedynym warunkiem powstania takie go obowiązku jest wprowadzenie tej energii do odpowiedniej sieci dystrybucyjnej, a także dorozumiany warunek zawarcia umowy sprzedaży tej energii elektrycznej. Sprzedawca zobowiązany zobligowany jest do z apłaty za tak wytworzoną energię, 100% średniej ceny sprzedaży energii elektrycznej na rynku konkurencyjnym w poprzednim kwartale ogłoszonej przez Prezesa URE na podstawie art. 23 ust. 2 pkt 18a u.p.e.

42. 42 energii elektrycznej wytworzonej w tej instalacji we wskazanym w umowie o przyłączenie terminie jest podstawą wypowiedzenia umowy o przyłączenie. Przepisy te mają zatem z jednej strony uczynić proces przyłączania bardziej przewidywalnym dla wytwórców ubiegających się o przyłączenie instalacji OZE, motywując zarówno samego wytwórcę jak i przedsiębiorstwa sieciowe do sprawnego realizowania inwestycji przyłącz eniowej, a z drugiej strony stanowią instrument mający eliminować te projekty, które nie zdołają we wskazanym terminie przyłączyć się do sieci i wytworzyć energii elektrycznej. Wreszcie należy wskazać na kolejny instrument wspierający przyłączanie instalac ji OZE w zakresie preferencyjnej opłaty za przyłączenie do sieci . Ustawodawca równoważąc interesy przedsiębiorstw sieciowych oraz podmiotów ubiegających się o przyłączenie instalacji OZE zdecydował się na ustalenie, że za przyłączenie do sieci instalacji OZE o mocy elektrycznej zainstalowanej nie wyższej niż 5 MW pobiera się jedynie połowę opłaty ustalonej na pod stawie rzeczywistych nakładów, a w przypadku mikroinstalacji przyłączanej do sieci e ksploatowanej przez OSD opłaty nie pobiera się wcale. Przepisy te również należy zaliczyć do rozwiązań prawnych mających wspierać wytwarzanie energii z OZE, zgodnie z celami regulacji sektorowej, zapewniającymi ochronę środowiska i wykorzystanie OZE w elektroenergetyce. Rozpoczęcie budowy instalacji OZE, zgodnie z a rt. 29 u.p.b., co do zasady może nastąpić jedynie po uzyskaniu os tatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Organem właściwym w sprawie wydania takiej decyzji jest właściwy miejscowo starosta lub w szczególnych okolicznościach wojewoda . Inwestor MŚP ubiega jący się o pozwolenie na budowę instalacji OZE składając wniosek powinien do niego dołączyć: a) kompletny projekt budowlany wraz z opiniami, uzgodnieniami i pozwoleniami wymaganymi przepisami szczególnymi, b) dowód stwierdzający prawo do dysponowania nieru chomością na cele budowlane, c) decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli jest ona wymagana. Niemniej, w art. 29 ust. 2 pkt 16 u.p.b. ustawodawca przewidział wyjątek od generalnej zasady konieczności uzyskania pozwolenia na budowę cel em rozpoczęcia prac budowlanych polegających na montażu pomp ciepła, wolno stojących kolektorów słonecznych, urządzeń fotowoltaicznych o mocy zainstalowanej elektrycznej nie większej niż 50 kW oraz mikroinstalacji biogazu rolniczego w rozumieniu art. 19 us t. 1 ustawy o OZE, choć w tym zakresie nadal stosuje się obowiązek uzgodnienia pod względem zgodności projektu budowlanego urządzeń

69. 69 1. Zniesienie barier w przyłączaniu mikroinstalacj i w sytuacji, gdy przedsiębiorca zmienił dostawcę energii na innego niż sprzedawca zobowiązany – obecnie OSD w IRiESD wprowadziły ograniczenia, które powodują, że na Punkcie Poboru Energii może być tylko jeden podmiot bilansujący dla energii pobieranej prz ez przedsiębiorcę i wprowadzanej do sieci przez przedsiębiorcę. W związku z powyższym ograniczona jest możliwość sprzedaży wytworzonej energii elektrycznej innemu podmiotowi niż sprzedawca zobowiązany, który sprzedaje energię elektryczną MŚP. W związku z powyższym ważne jest, żeby przy zmienionych dostawcach energii, przedsiębiorca mógł sprawnie przyłączyć mikroinstalację lub małą instalację OZE do sieci. Poniżej rycina prezentująca liczbę podmiotów biznesowych (taryfa A, B i C) i osób indywidualnych, któr zy zmienili dostawcę energii i są wykluczeni z dobrodziejstw ustawy o OZE . Ryc. Ogólna l iczba odbiorców w poszczególnych taryfach, którzy zm ienili dost awcę energii w latach 2007 - 2017 . 84 Rozwiązaniem przedstawionego problemu może być przyjęcie unormowań po dobnych do tych stosowanych w systemie opustów (art. 4 w zw. z art. 40 ust. 1a 84 Opracowanie własne za: https://www.ure.gov.pl/pl/wskazniki - dane - i - anali/zmiana - sprzedawcy - moni/4776,Energia - elektryczna.html 0 100000 200000 300000 400000 500000 600000 XII 2007 XII 2008 XII 2009 XII 2010 XII 2011 XII 2012 XII 2013 XII 2014 XII 2015 XII 2016 XII 2017 IX 2018 Odbiorcy grup taryfowych A,B,C Odbiorcy w grupie taryfowej G

46. 46 od 30 dni do 24 miesięcy lub zakończenia wytwarzania energii w danej mikroin stalacji. Informacje te są ważne nie tylko dla prawidłowego przyłączenia mikroinstalacji do sieci elektroenergetycznej, ale również dla możliwości korzystania z przewidzianych w ustawy o OZE instrumentó w wsparcia wytwarzania energii w mikroinstalacji. Celem ustawodawcy umożliwiającego przyłączenie mikroinstalacji do sieci w formie zgłoszenia, o którym mowa w art. 7 ust. 8d 4 u.p.e. było zapewne ułatwienie przyłączania mikroinstalacji. Jednakże J. Pokrzywniak krytykuje owe rozwiązanie wskazując, że budzi ono szereg wątpliwości oraz prowadzi do wykreowania insty tucji bezumownego przyłączenia do sieci. Autor ten argumentuje, że świadczenie przedsiębiorcy sieciowego ma szerszy zakres i obejmuje różne czynności ni ezbędne do stworzenia technicznych możliwości pobierania energii elektrycznej z sieci przez przyłączoną instalację odbiorczą lub ich wprowadzania przez instalację wytwórczą. W przypadku przyłączenia mikroinstalacji sam ustawodawca wskazuje , że konieczne je st zainstalowanie odpowied nich układów zabezpieczających i układu pomiarowo - rozliczeniowego, a zatem stworzenie nowych warunków technicznych współpracy przyłączanej instalacji z siecią. Nie można więc uznać, że przyłączenie mikroinstalacji niczego nie zmi enia w funkcjonowan iu sieci i stąd zawarcie umowy o przyłączenie jest zbędne. D alej przywołany powyżej autor wskazuje, że rezy gnacja z wymogu zawarcia umowy o przyłączenie ma natomiast inny skutek – otóż w omawianym wypadku nie można odmówić przyłączeni a mikroinstalacji z uwagi na brak warunków technicznych lub ekonomicznych przyłączenia lub dostarczania. Warunki te, wyrażone w art. 7 ust. 1 u. p.e. , dotyczą bowiem zawarcia umowy o przyłączenie. Autor ten podkreśla, że nie wydaje się, aby zasadne było re zygnowanie z konieczności ich istnienia w przypadku przyłączania mikroinstalacji 69 . Niemniej zdaniem autora niniejszego opracowan ia, argumenty te należy uznać za zasadne jedynie w części. Trzeba bowiem uwzględnić szereg przesłanek jakie wskazuje ustawodawc a, aby owo zgłoszenie przyłączenia mikroinstalac ji było skuteczne. Wydaje się, iż za kluczowe należy uznać maksymalną mocy zainstalowaną planowanej mikroinstalacji, jaka może być obsługiwana przez przedmi otową sieć. Wydaje się bowiem, że to przedsiębiorstw o sieciowe bada czy zainstalowana moc mikroinstalacji, która ma zostać przyłączona nie jest większa niż istniejąca moc 69 Zob. J. Pokrzywniak, Umowa o przyłączenie do sieci elektroenergetyczne, gazowej lub ciepłowniczej oraz obowiązek jej zawarcia. Zagadnienia cywilnoprawne, Warszawa 2013, s. 255 - 257.

51. 51 200 000 zł. Nie mniej zastosowanie owego zwolnienie nie następuje automatycznie ex legle , co oznacza dla właśc icieli mikroinstalacji dodatkowe obowiązki biurokracyjne spowodowane uznanie m działalności prosumenckiej , jako podlegającej podatkowi od towarów i usług. W zakr esie podatku dochodowego dla MŚP zasady opodatkowania podatkiem dotyczą firm osób fizycznych, spółek osobowych, a także osób prawnych i obejmują tożsame regulacje dla każdej z tych grup. W zakresie opodatkowania podatkiem od osób fizycznych dochodów uzyska nych przez wytwórców energii elektrycznej wytworzonej z odnawialnych źródeł energii w instalacjach OZE, określają przepisy ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych 75 . Na gruncie tej ustawy obowiązuje zasada powszechności opod atkowania. Wyrazem tej zasady jest art. 9 ust. 1, zgodnie z którym, opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie odrębnych przepi sów zaniechano poboru podatku. Analogiczne uregulowania znajdują się również w ustawie z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych 76 . Podkreślić należy, że o dochodzie można mówić wtedy, gdy po stronie MŚP powstaje przysporzenie majątkowe ; wzrost aktywów, bądź zmniejszenie pasywów. Zatem obowiązek zapłaty podatku dochodowego nie wystąpi w sytuacji, w której wytworzona energia elektryczna zostanie wykorzystana na potrzeby własne. Opodatkowaniu podat kiem dochodowym będzie podlegał wyłącznie dochód uzyskany ze sprzedaż y nadwyżki energii elektrycznej niewykorzystanej na własne potrzeby podatnika. Dla obliczenia powyższego dochodu, przepisy powołanych powyżej ustaw podatkowych nie przewidują szczególnych uregulowań w zakresie kosztów uzyskania p rzychodów. Zastosowanie znajdzie tu generalna zasada, w myśl której, kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów niestanowiących kosztów podatkow ych. Natomiast okres amortyzacji podatkowej, zależy od rodzaju środków trwałych tworzących instalację OZE. Okres amortyzacji wiąże się bowiem z wysokością stawki amortyzacyjnej, a te są różne dla poszczególnych środków trwałych. Ponadto , przywołane ustawy dotyczące podatków dochodowych (zarówno w zakresie 75 (Dz. U. z 2018 r. poz. 1509 ze zm.) 76 (Dz. U. z 2018 r., poz. 1036 ze zm.)

41. 41 wnioskodawców oraz uwiarygodnić celowość planowanego przedsięwzięcia 65 . Zaliczka ta powinna być zwraca po odpowiednim rozliczeniu, w przypadk u rezygnacji z zamierzenia inwestycyjnego przez podmiot ubiegający się o przyłączenie instalacji OZE. Jeżeli jednak inwestycja jest kontynuowana, to zgodnie z przeznaczaniem tej zaliczki powinna być ona zarachowana na poczet samej opłaty przyłączeniowej, której warunki zostaną ustalane w negocjowanej przez strony umowę przyłączeniowej. Ustawodawca przyjął też szereg instrumentów prawnych mających wspierać przyłączanie instalacji OZE do sieci elektroenergetycznej. W tym zakresie art. 7 ust. 1 u.p.e. wskaz uje, że pomimo założenia o równoprawnym traktowaniu podmiotów ubiegających się o przyłączanie do sieci elektroenergetycznej, to jednak w pierwszej kolejności powinny być przyłączane instalacje OZE. Ustawodawca nie precyzuje jednak w jaki sposób w praktyce należy realizować pierwszeństwo przyłączania instalacji OZE do sieci elektroenergetycznej. Stąd wydaje się, że doprecyzowanie owego dodatkowe go kryterium będzie musiało nastąpić w praktykach przyjętych przez poszczególne przedsiębiorstwa sieciowe, uregulow anych chociażby w instrukcjach ruchu i eksploatacji sieci. Choć obowiązek ów został zredagowany przez ustawodawcę w bardzo ogólny sposób to wydaje się, że obliguje on przedsiębiorstwa sieciowe do takiego zarządzania swoim majątkiem sieciowym, aby umożliw iało to przyłączanie w pierwszej kolejności instalacj i OZE do danej sieci elektroenergetycznej . Dobrym p rzykładem stanowiącym zastosowanie kryterium pierwszeństwa może być priorytetowe rozpatrywanie wniosków o wydanie warunków przyłączeni a dla instalac ji OZE. Ustawodawca w szczególny sposób ingeruje też w treść postanowień umownych, które muszą być zawarte w umowie o przyłącze nie instalacji OZE do sieci. Związane są one przede wszystkim ze skorelowaniem zasad dotyczących przyłączania do sieci instalacji OZE oraz wprowadzanego nowego systemu wsparcia wytwarzania energii elektrycznej z OZE, opartego na modelu aukcyjnym. Przyszły wytwórca energii z instalacji OZE przyłączający swoją instalację do sieci musi określić termin dostarczenia po raz pierwszy do sieci energii elektrycznej wytworzonej w tej instalacji. Przy czym termin ten nie może być dłuższy niż 48 miesięcy, a w przypadku instalacji OZE wykorzystującej do wytworzenia energii elektrycznej energię w iatru na morzu – 120 miesiące, od dnia zawarcia tej umowy. Niedostarczenie po raz pierwszy do sieci 65 Por. J. Pokrzywniak, Umowa o przyłączenie... op. cit., s. 112.

68. 68 spowoduje podniesienie sprawności systemu elektroenergetycznego i efektywności energetycznej. Firmy, które mają zwiększone zapotrzebowanie na energię w ciągu dnia mog ą być uzupełniane przez prosumentów indywidualnych i odwrotnie gdy prosument indywidualny ma zwiększone zapotrzebowanie w weekend może zaopatrywać się w energię generowaną przez przedsiębiorstwo. Podobn ą zależność będzie miało zdywersyfikowanie źród e ł OZ E w klastrze – turbiny wiatrowe mogą uzupełniać produ kcję energii z instalacji fotowoltaicznych, biogazownie , z szerokim zakresem sterowania mocą , mogą natomiast stanowić źródło bilansowania zapotrzebowania energii w klastrze. Dzięki lokalnym klastrom i ws półpracy w nich MŚP mogą wzrastać moce w sieci dystrybucyjnej , co też może skutkować większymi możliwościami rozwoju biznesu w miejscach gdzie dziś nie może on się rozwijać z powodu brak u wolnych mocy przesyłowych w sieci. Szczególnie widoczne jest to na końcówkach sieci na terenach wiejskich. Z ekonomicznego punktu widzenia, uczestnikom klastra, dopóki nie zostaną wprowadzone rozwiązania legislacyjne , czy to wprowadzające specjalne taryfy dystrybucyjne dla klastrów , czy też możliwości sprzedaży bezpośredn iej/sąsiedzkiej bez konieczności uzyskiwania koncesji na obrót energią, nie będzie się opłacało generować energii w klastrze i wymieniać jej z innymi uczestnikami klastra, skutkiem tego będzie to , że ten segment OZE nie będzie się rozwijał na szeroką skalę . 3.2. Propozycje zmian legislacyjnych, które ułatwiłyby rozwój OZE w sektorze MŚP – prosument/zbiorowy prosument MŚP (na bazie zidentyfikowanych barier oraz doświadczeń innych państw). W tej części niniejszego opracowania przedstawione zostaną propozycje legislacyjne umożliwiające rozwiązanie zidentyfikowanych problemów oraz barier inwestycyjnych, z którymi borykają się inwestorzy MŚP realizujący projekty instalacji odnawialnego źródła energii. Przedstawione propozycje unormowań prawnych korespondują z treścią rozdziału 2.5 niniejszego opracowania, w którym autorzy dostrzegli następujące zagadnienia wymagające interwencji ustawodawcy:

44. 44 ubiega się ten podmiot, nie jest większa niż określona w wydanych warunkach przyłączenia to przyłączenie do sieci odbywa się na podstawie zgłoszenia przyłączenia mikroinstalacji. Zgłoszenie to powinno by ć złożone przedsiębiorstwu energetycznemu, do sieci którego ma być przyłączona d ana mikroinstalacja. Niemniej, aby skorzystać z powyższej procedury przyłączeniowej musi zaistnieć szereg przesłanek. Po pierwsze podmiot ubiegający się o przyłączenie musi za chować parametry techniczne charakteryzujące mikroinstalację, jako szczególnego rodzaju instalację OZE, opisaną w art. 2 pkt 19 w zw. z pkt 13 ustawy o OZE . Ponadto, podmiot ten musi być odbiorcą końcowym przyłączonym do sieci dystrybucyjnej, któ ry zamier za wprowadzać energię z mikroinstalacji za pomocą istniejącego już przyłącza. Oznacza to, iż zgodnie z art. 3 pkt 13a u.p.e. , musi to być podmiot dokonujący zakupu energii elektrycznej na własny użytek 67 , który jest już przyłączony do sieci dystrybucyjnej, a więc sieci o której mowa w art. 3 pkt 11b u.p.e. Po drugie moc zainstalowana dodatkowego źródła wytwórczego (mikroinstalacji), o przyłączenie której ubiega się ten podmiot nie może być większa niż moc przyłączeniowa, określona dla zrealizowanego już pr zyłączenia. Oznacza to, że zainstalowana moc mikroinstalacji, która ma zostać przyłączona nie będzie większa niż istniejąca moc określona dla tego odbiorcy końcowego w warunkach przyłączenia, wydanych mu w trakcie procedury zawierania pierwotnej umowy o pr zyłączenie odbiorcy do sieci elekt roenergetycznej. W tym zakresie należy wskazać, że w szczególności więksi odbiorcy końcowi mający status MŚP nie zawsze mają aż tak duże rezerwy w zakresie przyłączenia umożliwiające jedynie zgłoszenie przyłączenia dobudo wywanej mikroinstalacji. Realizowane w ramach zgłoszenia przyłącze musi być też wzbogacone o zainstalowanie odpowiednich układów zabezpieczających i urządzenia pomiarowo - rozlicz eniowego, których koszty ponosi operator systemu dystrybucyjnego elektroenerge tycznego. Jeżeli wszystkie te przes łanki są spełnione to podmiot ten może ubiegać się o przyłączenie (a może raczej „dołączenie”) mikroinstalacji do istniejącego już przyłącza w formie zgłoszenia. W innym przypadku przyłączenie mikroinstalacji do sieci dystrybucyjnej odbywa się przy wykorzystaniu standardowej procedury, a wiec na podstawie określenia warunków przyłączenia oraz umowy o przyłączenie do sieci. 67 Zob. E. Kosiński, M. Trupkiew icz, Instrumenty prospołecznej regulacji sektora energetycznego w kontekście reguł wstrzymania dostarczania energii elektrycznej, w tym w przypadku nielegalnego poboru energii, [w:] A. Walaszek - Pyzioł (red.), Interdyscyplinarne problemy nielegalnego pobor u energii. Studium prawne , Warszawa 2016, s. 265 - 267.

50. 50 na podstawie innych instrumentów w sparcia, a nawet tą wytworzoną na wa runkach komercyjnych, zachęcając odbiorców końcowych do wykorzystywania energii elektrycznej z OZE. Co więcej, zgodnie z art. 4 ust. 10 ustawy o OZE pobrana przez prosumenta energia podlegająca rozliczeniu jest zużyciem energii wyprodukowanej przez danego prosumenta w rozumieniu przepisów ustawy o podatku akcyzowym. W zakresie podatku VAT, na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 u.p.t.u. opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegaj ą zarówno odpłatna dostawa towaró w, jak i odpłatne świadczenie usług na tery torium kraju. Przez dostawę towarów, o której mow a w art. 5 ust. 1 pkt 1 u.p.t.u. , rozumie się przeniesienie prawa do rozporząd zania towarami jak właściciel, w tym również przeniesienie z nakazu organu władzy public znej lub podmiotu działającego w imieniu takiego organu lub przeniesienie z mocy pr awa własności towarów w zamian za odszkodowanie. Przez towary rozumie się natomiast rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii (art. 2 pkt 6 u.p.t.u. ). Zgodnie natomiast z art. 8 ust. 1 u.p.t.u. prze z świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7. W przypadku sprzedaży energii, będzie miała zastosowanie staw ka podatku VAT w wysokości 23%. W tym kontekście negatywnie należy ocenić rezygnację ustawodawcy z dotychczasowej treści przywoływanego już art. 4 ust. 9 ustawy o OZE . W poprzednim stanie prawnym wytwarzan ie i wprowadzanie do sieci energii elektrycznej przez prosumenta nie tylko nie stanowi ło działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy - Prawo przedsiębiorców, ale nadto nie było również świadczeniem usług ani sprzedażą w rozumieniu ustawy o podatku od to warów i usługi. Niemniej, ustawodawca zdecydował się na uchylenie normy wynikającej z treści art. 4 ust. 9 ustawy o OZE , co w znaczący sposób może negatywnie wpłynąć na opłacalność wytwarzania energii elektrycznej na własne potrzeby. Prosument dokon ując bowiem odpłatnej dostawy energii, co do zasady będzie zobowiązany do udokumentowania takiej transakcji fakturą VAT i będzie musiał dokonać stosownej rejestracji jako podatnik VAT, składać deklara cje VAT oraz pliki JPK. N ie musi to oznaczać konieczności odprowadzania podatku VAT, gdyż zgodnie z art. 113 ust. 1 u.p.t.u. zwalnia się od podatku sprzedaż dokonywaną przez podatników, u których wartość sprzedaży nie przekroczyła łącznie w poprzednim roku podatkowym kwoty

40. 40 infrastruktury technicznej w rozumieniu art. 61 ust. 3 u.p.z.p. , które przesądza o wymaganiu, przy ustalaniu warunków zabudowy dla tych urządzeń, spełnienia zasady dobrego sąsiedztwa oraz warunku dostępu do drogi publicznej. Rozbieżność ta wynika z braku zdefiniowania pojęcia urządze nia infrastruktury technicznej w odpowiednich unormowaniach u.p.z.p., co powoduje konieczność odwołania się do przepisów innych ustaw i stosownych wykładni. Z jednej strony prezentowany jest pogląd, według którego urządzenia wytwarzające energię ze źródeł odnawialnych energii stanowią urządzenia infrastru ktury technicznej, a tym samym nie wymaga się przy ustalaniu warunków zabudowy realiz acji zasady dobrego sąsiedztwa (wyrok NSA z 2017 - 09 - 27 II OSK 158/16, wyrok NSA z 2017 - 06 - 21 II OSK 2637/15, wyrok NSA z 2012 - 11 - 13 II OSK 762/12). Natomiast stosownie do poglądu przeciwnego, urządzenia służące wytwarzaniu energii elektrycznej nie mogą być zakwalifikowane do urządzeń infrastruktury technicznej w rozumieniu ar t. 61 ust. 3 ustawy (wyrok NSA z 2015 - 05 - 29 II OSK 2657/13, wyrok WSA w Szczecinie z 2017 - 09 - 07 II SA/Sz 678/17, wyrok WSA w Olsztynie z 2017 - 06 - 27 II SA/Ol 381/17). Znaczenie tej rozb ieżności orzeczniczej jest oczywiste z punktu widzenia potrzeb procesu inwestycyjnego w branży odnawialnych źródeł energii, przeżywającej dynamiczny rozwój. Kolejnym etapem jest zawarcie odpowiedniej umowy o przyłączenie do sieci z właściwym przedsiębiorstwem energetycznym realizującym zadania operatora systemu dystrybucyjnego albo przesyłowego (dalej: przedsiębiorstwo sieciowe) . W procedurze zawierania umowy o przyłączenie do sieci kluczowe znaczenie ma określenie warunków na jakich wykona nie przyłączenia będzie uzasa dnione ze względów technicznych oraz ekonomicznych. Przedsiębiorstwo sieciowe określa owe warunki w dokumencie nazwanym przez ustawodawcę „warunkami przyłączenia”. Stanowią one informację przekazywaną przez przedsiębiorstwo si eciowe określającą warunki na jakich wykonanie danego przyłącza będzie uzasadnione na gruncie art. 7 ust. 1 u.p.e, co aktualizuje jednocześnie obowiązek zawarcia umowy przyłączeniowej. Informacje te stanowią podstawę do rozpoczęcia negocjacji kształtujący ch ostateczną wersję umowy o przyłączenie, stanowiącej bezpośrednie źródło realizacji przyłączenia danej instalacji OZE do sieci elektroenergetycznej. Ponadto, wprowadzenie w tym zakresie instrumentu prawnego zaliczki na poczet umowy przyłączeniowej uiszcz anej wraz z wnioskiem o określenie warunków przyłączenia, stanowi środek zaradczy, mający zniechęcić nierzetelnych

81. 81 P rzedsiębiorca korzystający na co dzień z leasingu i widzący jego korzyści (podatkowe) używa tego instrumentu finansowego do realizacji inwestycji w sposób szybki i nieskomplikowany. Pożyczki natomiast są najbardziej po pularnym środkiem finansowania dla przedsiębiorstw rolniczych i samych rolników. Mimo wszystko większość instalacji OZE realizowanych przez MŚP jest o becnie finansowana komercyjnie. Dlatego tak ważne jest , aby tez polskie instytucje finansowe wraz z e wspar ciem BGK (Banku Gospodarstwa Krajowego – jako poręczyciel lub gwarant) tworzyły łatwe i przyjazne przedsiębiorcy produkty finansowe dla inwestycji w mikro i małe instalacje odnawialnych źródeł energii. 3.4. Czy potrzebne jest wsparcie OZE w sektorze MŚ P? Realnie, w wielu przypadkach i nwestycji (do 50 kW) realizowanych przez MŚ P w odnawialne źródła energii nie jest potrzebne wsparcie ani na etapie inwestycyjny , ani na etapie operacyjnym. Z ekonomicznego punktu widzenia obecne ceny energii elektrycznej sprawiają, że dobrze zaprojektowana i dobrana mocowo do zapotrzebowania instalacja OZE będzie opłacalna. Jednakże, aby OZE w MŚP mogło rozwijać się szeroko i aby benefity z generacji energii odnawialnej nie tylko trafiały do przedsiębiorcy , ale także by ły odczuwalne dla całego systemu elektroenergetycznego i środowiska , to takim stymulatorem mogą być ulgi inwestycyjne przy budowie instalacji OZE czy te ż system o pustów na etapie operacyjnym. Bez tego wsparcia wielu potencjalnych inwestorów z sektora MŚP nie zrealizuje tych inwestycji i wiele potencjalnych lokalizacji, szczególnie na dachach, nie zostanie wykorzystanych , ze szkodą dla gruntów, które wykorzystane pod duże instalacje fotowoltaiczne będ ą wyłączon e z produkcji rolnej.

38. 38 przyłączenia instalacji OZE do sieci elektroenergetycznej (odległość inwestycji od GPZ operatora, moc transformatorów, przepustowość linii itp.). Dostępność do infrastruktury elektroenergetycznej jest jednym z kluczowych elementów branych pod uwagę przy wyborze lokalizacji inwestycji z zakresu energetyki, albowiem bezpoś rednio i znacząco wpływa na koszt całej inwestycji 62 . W p rzypadku instalacji OZE innych niż mikroinstalacje na tym etapie realizacji inwestycji warto również zadbać o jak najszerszą kampanię informacyjną wśród lokalnej społeczności w zakresie korzyści jaki e płyną z tego rodzaju inwestycji, szczegółowej prezentacji projektu danej inwestycji oraz rozwiać ewentualne wątpliwości związane z bezpieczeństwem inwestycji tak , aby na kolejnych etapach nie powodować niepotrzebnych sporów społecznych . Dlatego przed rozpoczęciem dalszych działań należałoby podjąć zarówno konsultacje z miejscowymi władzami, jak i lokalną społecznością. W kolejnym etapie należy przejść już do uzyskiwania odpowiednich aktów administracyjnych umożliwiających legalne rozpoczęci e budowy dan ej instalacji OZE. W tym zakresie na MŚP inwestującym w OZE, tak jak na każdym innym inwestorze spoczywa obowiązek uwzględnienia w procesie inwestycyjny m uwarunkowań środowiskowych. Zgodnie z art. 75 u.p.o.ś. w trakcie prac budowlanych inwestor realizując y przedsięwzięcie jest obowiązany uwzględnić ochronę środowiska na obszarze prowadzenia prac, a w szczególności ochronę gleby, zieleni, naturalnego ukształtowania terenu i stosunków wodnych. Jeżeli ochrona elementów przyrodniczych nie jest możliwa, należy podejmować działania mające na celu naprawienie wyrządzonych szkód, w szczególności przez kompensację przyrodniczą. Co więcej, niektóre przedsięwzięcia inwestycy jne mogą wymagać uzyskania tzw. decyzji środowiskowej oraz przeprowadzenia szczegółowego rapor tu oddziaływania na środowisko. Zgodnie z art. 71 ust. 2 u.o.o.ś. uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wymagane dla planowanych: a) przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko oraz b) przedsięwzięć mogących potencja lnie znacząco oddziaływać na środowisko. Wyliczenie przedsięwzięć zaliczanych do obu ww. kategorii zawiera rozporządzenie Rady Ministrów z 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko - dalej r.p.m.z.o.ś. 63 . W ty m zakresie szczegółowe rozwiązania przyjęto dla instalacji wiatrowych (§1 pkt 5 62 Tak B. Czajka - Marchlewicz, OZE - etapy procesu inwestycyjnego , Publikacje Elektroniczne ABC, Lex/el. 63 (Dz. U. z 2016 r., poz. 71 t.j.)

14. 14 Te dwa czynniki spowodowały, że ekonomika przedsięwzięcia w postaci własnego źródła energii (OZE) dla przedsiębior cy stała się bardzo atrakcyjna , a zwrot z inwestycji może wynieść nawet 4 - 6 lat. Jed nak trudno w tym wypadku mówić o zwrocie inwestycji gdy środki, które są przeznaczone na zakup instalacji fotowoltaicznej są de facto środk ami prze sunięt ymi z kosztów zakup energii z sieci. Dlatego można mówić tu o inwestycji w oszczędność przynosząca w o kresie użytkowania spore oszczędności w przeciwieństwie do kosztu , jaki ponieślibyśmy w tym samym okresie za energię elektryczną. Po okresie spłaty zakupu instalacji fotowoltaicznej, pracować będzie ona przez wiele lat (nawet kilkadziesiąt) a tym samym ge nerować oszczędności na poziomie równym wytworzonej energii i nie zakupionej z sieci. Ostatnim z czynników wpływających na rozwój OZE w MŚP w zakresie ekonomicznym jest finansowanie instalacji OZE. Dotychczas przedsiębiorcy mieli do dyspozycji finansowanie dotacyjne z funduszy unijnych w ramach Regionalnych Programów Operacyjnych oraz Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko, z funduszy krajowych w ramach Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (NFOŚiGW), pożyczki z Wojewódzkich Funduszy Ochrony Środowiska czy NFOŚ iGW oraz finansowanie komercyjne w postaci leasingu lub kredytu. Wielu przedsiębiorców z sek t o ra MŚP starało się pozyskać wys o kie dofinansowanie z programów dotacyjnych (RPO, POIiŚ, NFOŚ iGW ) , jednak długość procesu i jego skomplikowanie bardzo często zniechęcało przedsiębiorcę do tego typu wsparcia. Mimo wysokich dotacji środki przeznaczane na wspa rcie finansowały niewielką ilość projektów i trafiały do wąskiej grupy beneficjentów. WFOŚ iGW mając e najczęściej programy otwarte (nabór ciągły) zdają się być bardziej przyjazne przedsiębiorcy. Jednakże czas oceny wniosku i dość skomplikowana procedura apl ikacyjno - rozliczeniowa także zniechęca właścicieli firm do tego typu finansowania. Finansowanie komercyjne w postaci leasingów, kredytów czy pożyczek jest dla przedsiębiorców najłatwiejszym i najszybszym źródłem finansowania inwestycji w przedsiębiorstwi e. Dotyczy to także źródeł odnawialnych. Jednak największe banki czy instytucje finansowe nie przygotowały dotychczas specjalnych ofert dedykowanych

53. 53 na interpelację poselską nr 13671/13 z dnia 18 lutego 2013 r. uznało, że wolnostojące kolektory słoneczne (ogniwa fotowoltaiczne) należy uznać za urządzenia budowlane z uwagi na ich akcesoryjną funkcję, jaką spełniają w stosunku do obiektów bud owlanych elektrowni słonecznej oraz ich techniczne związanie z tymi obiektami. Niemniej, w aktualnych stanach faktycznych linia orzecznicza sądów administracyjnych zmierza w innym kierunku. WSA w Opolu w wyroku z dnia 13 czerwca 2014 r., sygn. akt I SA/Op 327/14 zwrócił uwagę, że panele (o gniwa) fo towoltaiczne, które pod wpływem prom ieniowania świetlnego działają jako generatory energii elektrycznej, stanowią urządzenia techniczne niemogące być przedmiotem opodatkowania podatkiem od nieruchomości. Natomiast opodatkowaniu tym podatkiem podl egać będą wyłącznie , jako budowla , ich fundamenty (trwałe mocowanie), jako odrębna część przedmiotów składająca się na całość użytkową. Podobnie wypowiedział się również WSA w Gorzowie Wlkp. , który w wyroku z dnia 2 czerwca 20 15 r., sygn. Akt I SA/Go 198/ 15 ocenił, że paneli fotowoltaicznych, które są elementami krzemowych płyt półprzewodnikowych zamocowanymi do gruntu za pomocą specjalnego systemu kotew, palowania, czy płyt betonowych, oraz funkcja jaką spełniają – zamiana energii słonecznej na elektryczn ą, sprawiają , że należy za budowle uznać jedynie ich części budowlane. W konsekwencji jedynie w tym zakresie podlegają one podatkowi od nieruchomości. Mając zatem na uwadze powyż ej powołane przepisy prawa, a także ustalenia doktryny oraz judykatury należ y wskazać, że instalacja fotowoltaiczna podlega opodatkowaniu: 1) p odatkiem od gruntu, na którym posadowion a jest instalacja fotowoltaiczna Odnosząc się do kwestii opodatkowania gruntu, na którym ma się znajdować instalacja fotowoltaiczna należy wskazać dw ie możliwe sytuacj e. Po pierwsze instalacja może być zlokalizowana na gruntach, o których mowa w art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l ., a więc związana z prowadzeniem działalności gospodarczej. Powi erzchnia tych gruntów związane jest z koniecznością zastosowania odpowiedniej staw ki podatkowej , które przyjmowane są przez poszczególne Rady Gmin w drodze uchwały, a w 2018 r. nie mogą być większa niż 0,91 zł od 1 m 2 powierzchni. Istnieje również możliwość zakwalifikowania gruntu niezajętego przez budowle tworzące instalację OZE, jako gruntów pozostałych, w stosunku do których stosuje się niższą stawkę podatkową w wysokości 0,30 zł od 1 m 2 powierzchni. Niemniej organy podatkowe często podnoszą,

84. 84 Szerokie wykorzystanie odnawialnych źródeł energii w MŚP to także powstanie wielu tysięcy miejsc pracy w branży OZE. W pierwszym etapie miejsca pracy dla instalatorów , a potem dla pracowników serwisowych. Odebranie części miejsc pracy w sektorze wydobywcz ym czy w energetyce konwencjonalnej spowoduje przepływ pracowników do nowego sektora w branży energii odnawialnej. 4.2. Wpływ rozwoju OZE w sektorze MŚP na konkurencyjność i rynek pracy (w skali kraju oraz w skali lokalnej). Niezaprzeczalnie, szeroki rozwój odnawialnych źródeł energii w M Ś P podnosi konkurencyjność przedsiębiorcy na rynku lokalnym, krajowym oraz europejskim. 1,7 mln mikro, 57 ty s. małych i 16 ty s. średnich przedsiębiorstw tworzy ok . 50% wartości PKB. Optymalizacja i podniesienie efekty wności energetycznej , a z drugiej strony wzrastające ceny energii powodują, że inwestycje w odnawialne źródła energii stają się scenariuszem, który albo już realizuje albo rozważa każdy przedsiębiorca na coraz bardziej konkurencyjnym rynku. Dzięki ogranicz eniom części kosztów drożejącej energii elektrycznej (nie tylko w Polsce ale i w Europie) czy ciep ła – koszt wytworzenia produktu czy usługi jest niższy dla przedsiębiorcy. Właściciele firm mogą zaoszczędzone środki przeznaczyć na rozwój swojej działal ności, na stworzenie nowych miejsc pracy , czy bardziej konkurencyjną cenę swojego produktu. Jedna mikroinstalacja o mocy 50 kW generująca rocznie ok 45 - 50 MWh energii o wartości 25 - 35 ty s. zł , to dla przedsiębiorcy koszt jednego miejsca pracy. Dla przedsiębiorstw bardziej energochłonnych każda oszczędność na energii w procesie produkcyjnym to finalnie tańszy produkt dla klienta , a co za tym idzie zwiększona konkurencyjność przedsiębiorcy nie tylko na rynku lokalnym , ale też na rynku europejskim. Do datkowym pozytywnym efektem jest też opinia, że przedsiębiorstwo jest ekologiczne lub w procesie technologicznym korzysta z energii odnawialnej , co dla wielu odbiorców , czy klientów jest równie ważne jak jakość i cena produktu czy usługi.

94. 94 kosztów netto na inwestycje w odnawialne źródła energii, które generują energię na potrzeby przedsiębiorcy. Główne rekomendacje to: - likwidacja barier formal no - prawnych blokujących możliwość przyłączenia instalacji OZE w MŚP do sieci ; - wprowadzenie o pustów d la MŚP na zasadach zbliżonych do o pustów dla podmiotów nie prowadzących działalności gospodarczej; - uruchomienie gwarancji bankowych z Banku Gospodarstwa Krajowego dla instytucji finansowych zmniejszając ych ryzyko finansowania MŚP w zakresie odnawialnych źródeł energii; - wprowadzenie odpowiednich taryf dystrybucyjnych dla klastrów umożliwiających im tanią wymianę energii między uczestnikami klastra; - regulacje prawne dotyczące sprzedaży bezpośredniej energii bez koncesji – sprzedaż sąsiedzka czy z pominięciem OSD . Słownik pojęc : kW – kilowat (1000 Wat) kWp – kilowat pik – najwyższa moc jaka może osiągać elektrownia kWh – kilowatogodzina MW - megawa t MWh – megawatogodzina PV – fotowoltaika OSD – Operator Systemu Dystrybucyjnego IRi ESD – Instrukcja Ruchu i Eksploatacji Sieci Dystrybucyjnej GPZ – Główny Punkt Zasilania

62. 62 tak ą działalność co zarazem poprawi ekonomikę inwestycji w OZE (sprzedaż niewykorzystanych nadwyżek przez przedsiębiorcę do sąsiada lub najemcy). Wielu przedsiębiorców z sektora MŚP ma większe potrzeby energetyczne niż zaopatrzenie w energię z mikroinstalacji OZE. Istotne jest tutaj aby skrócić proces uzyskiwania warunków przyłączenia do sieci małej instalacji OZE (50 - 500 kW) . Zazwyczaj obiekty gdzi e przedsiębiorca chciałby wybudować większej mocy źródło OZE (do 500 kW) mają odpowiednio dużą moc przyłączeniową – a więc infrastruktura po stronie OSD jest już bardzo często przygotowana (m. in. odpowiedn ie linie przesyłowe, trafostacj e itp.). Dlatego te ż po stronie OSD będą niewielkie nakłady na dostosowanie sieci , tym bardziej, że energia generowana z takiego źródła w pierwszej kolejności ma być przeznaczana na potrzeby własne przedsiębiorstwa. Dzięki temu możliwe będzie wykorzystanie przestrzeni dachów hal wielkopowierzchniowych nie zabierając cennej przestrzeni na gruncie. Jedną z barier jest także negatywne postrzeganie inwestycji w OZE przez branż ę finansową . Działy ryzyka w bankach traktują instalacje OZE jako ruchomość wyższego ryzyka bo niesprzed awalną ponownie z bardzo ograniczon ą możliwością odzyskania kapitału , gdy klient nie spłacałby rat leasingowych lub kredytu. N ie biorą pod uwagę, że własne źródła energii odnawialnej to jest zamiana części rac hunku za energię na ratę leasingowa czy kre dyto wą i tak naprawdę to środki pieniężne pochodzą z oszczędności , bo w innym wypadku i tak byłyby wydatkowane na energię elektryczną. Ważna jest tutaj edukacja branży finansowej lub też program gwarancji udzielany np. przez Bank Gospodarstwa Krajowego. Nie w szędzie i nie każdy rodzaj źródła OZE może być z lokalizowany w miejscu odpowiednim dla przedsiębiorcy z punktu widzenia autokonsumpcji . W szczególności swoimi obostrzeniami środowiskowymi obarczona jest budowa biogazowni (w zależności od substratu i mocy – powyżej 500 kW) , większych turbin wiatrowych (powyżej 30 metrów n.p.g.) czy elektrowni wodnych. Proces deweloperski może wymagać uzyskania decyzji administracyjnych, uzgodnień i przeprowadzenia długotrwałego badania środowiska oraz przygotowania raportu oddziaływania na środowisko, pozwoleń na budowę , etc . Natomiast ograniczeniem technologicznym może być w przypadku odnawialnych źródeł energii brak możliwości efektywnego (technologicznie i kosztowo) magazynowania energii. Przedsiębiorca generując energię odnawialną nie może jej

48. 48 energii elektrycznej z OZE , co do zasady związane jest z koniecznością uzyskania odpowiedniej decyzji koncesyjnej. Niemniej ustawodawca dokonał w tym zakresie szeregu wyłączeń uwzg lędniając zarówno skalę prowadzonej działalności gospodarczej, jak i rodzaj wykorzystywanych nośników energii , ze szczególnym uwzględnieni em OZE. Podjęte w tym zakresie działania legislacyjne znacznie upraszczają zasady podejmow ania działalności gospodarcz ej z wykorzystaniem OZE, a nowelizacja ustawy o OZE z d ni a 7 czerwca 2018 r. w zakresie mocy zainstalowanej elektrycznej dla małych i mikroinstalacji znacznie poszerzyła również skalę działalności objętej wskazanymi poniżej włączeniami. Przede wszystkim chodzi o możliwość prowadzenia działalności gospodarczej na podstawie wpisu do odpowiedniego rejestru działalności regulowanej w przypadku wytwarzania energii elektrycznej z biogazu rolniczego (art. 19 ust. 1 pkt 1 ustawy o OZE ), biopłyn ów (art. 34 ust. 1 pkt 2 ustawy o OZE ) oraz w małej in stalacji o mocy zainstalowanej do 500 kW (art. 7 ustawy o OZE ). Natomiast wy twarzanie energii elektrycznej w mikroinstalacji o mocy zainstalowanej do 50 kW nie jest reglamentowaną działalnością gospodar czą, a więc wymaga tylko zastosowania ogólnych reguł związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Co więcej, w niektórych przypadkach od wytwórcy w ogólne nie jest nawet wymagane prowadzenie działalności gospodarczej, a jedynie samo wytwarzanie en ergii elektrycznej z OZE, która może być jednak wykorzystywana wyłącznie na własne potrzeby 71 . W tym zakresie ustawodawca wprowadził przywoływane już wcześniej pojęcie prosumenta , który stanowi podstawową instytucję prawną mającą na celu urzeczywistnienie k oncepcji energetyki rozproszonej opartej na autokonsumpcji wytwarzanej energii elektrycznej z OZE. W tym zakresie w art. 4 ust. 8 u.o.z.e. expressis verbis wskazano, że wytworzeni e i wprowadzeni e do sieci energii elektrycznej przez prosumenta nie stanowi d ziałalności gospodarczej. Co więcej, jako prosumenta należy również traktować każdego odbiorcę końcowego, którego działalność nie mieści się w zakresie przedmiotowym pojęcia wykony wania działalności gospodarczej (wyłączenia wskazane w art. 6 u.p.p. ) lub w ykonywanej na podstawie innych ustaw np. działalność komunalna jednostek samorządu terytorialnego oraz ich jednostek 71 Por. A. Frąckowiak, A. Frąckowiak, Komentarz do art. 2 , [w:] J. Baehr, P. Lissoń, J. Pokrzywniak, M. Szambelańczyk (red.), Ustawa o odnawialnych źródłach energii. Koment arz , Warszawa 2016, s. 52

67. 67 energi ę elektryczną i ciep ło , pozwala na ich dystrybuowa nie do okolicznych mieszkańców. W wielu przypadkach możliwa jest też zamiana szkodliwych źródeł energii , szczególnie do wytwarzania ciep ła, na odnawialne , które poprawiają wizerunek i jakość życia wśród okolicznych mieszkańców , co jest bardzo istotne w kontekście rozwoju i rozbudowy biz nesu. W przypadku przedsiębiorstw produkcyjnych, coraz istotniejsze znaczenie ma s połeczna odpowiedzialność biznesu , CSR (od ang. C orporate S ocial R esponsibility) – koncepcja, według której przedsiębiorstwa na etapie budowania strategii uwzględniają interesy społeczne i ochronę środowiska, a także relacje z różnymi grupami interesariuszy . 83 Działania CSR to też działania wpływające na efektywność energetyczną przedsiębiorstwa, chroniące środowisko naturalne i wykorzystujące OZE. Wiele przedsiębiorstw ma klientów, którzy zwracają uwagę na sposób w jaki dany produkt został wytworzony – szczegól nie odbiorcy z zagranicy (Niemcy, Skandynawia). Dlatego tez inwestycje w odnawialne źródła energii przyczyniają się do budowy pozytywn ego wizerunk u przedsiębiorstwa. 3. Działania na rzecz rozwoju OZE w MS P: 3.1. Zbiorowy prosument – możliwość współpracy MŚP, w tym w ramach klastrów energii w zakresie wykorzystywania OZE. MŚP posiadający większy potencjał na lokalizację OZE na swoim terenie oraz jako większy konsument energii wobec prosumenta indywidualnego będzie stanowił główny element klastrów energii. Przedsiębiorcy prowadzący różnorodną działalność, z różnymi profilami zużycia energii i wielkościami jej konsumpcji mogą w klastrze energii idealnie się uzupełniać wymieniając energię miedzy sobą. Wymiana dobowa czy też sezonowa energii 83 z a: https://pl.wikipedia.org/wiki/Społeczna_odpowiedzialność_biznesu

56. 56 Ryc. Ceny za 1 Wp mikroinstalacji fotowoltaicznych na świecie i ceny energii na TGE/RDN oraz linie trendu. 78 Poniżej przedstawione zostały ekonomiczne korzyści z inwestycji w elektrownie fotowoltaiczne na przykładzie przedsiębiorcy w taryfie C11 i C12a. Średnia cena instalacji fotowoltaicznej o mocy 40 kWp w listopadzie 2018 kształtowała się w granicach 3 800 zł za 1 kW – czyli 152 ty s. zł netto. Przykład 1: Przedsiębiorca w taryfie C11 – zużywa rocznie 100 MWh o wartości ponad 60 ty s . zł Koszt energii czynnej (element zmienny) – 420 zł/MWh Koszt dystrybucji (składnik zmienny stawki sieciowej oraz stawka jakościowa) – 1 83,8 zł/MWh Sumaryczny koszt energii – elementów zmiennych – 603,8 zł/MWh - Instalacja fotowoltaiczna o mocy 40 kW – wygeneruje rocznie ok 40 MWh Poziom autoknsumpcji – 100% Wartość energii z instalacji fotowoltaicznej 40 MWh x 603,8 zł = 24 152 zł rocznie 78 Opracowanie własne za TGE - www.tge.pl/pl/27/aktualnosci i www. renewableenergyhub.co.uk 0 50 100 150 200 250 300 0 2 4 6 8 10 12 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 MWh/PLN Wp/PLN Wp RDN Liniowy (Wp) Liniowy (RDN)

27. 27 2.3. Uwarunkowania prawne (przepisy budowlane, energetyczne, środowiskowe, podatkowe, itp.) wykorzystania OZE w sektorze MŚP . W ramach tej części niniejszego opracowania schematycznie zostaną przeanalizowana unormowania prawne umożliwiające wykorzystanie OZE przez MŚP do wytwarzania energii elektrycznej . W związku z tym k luczowe znaczenie będą miały prawne podstawy realizacji procesu inwestycyjno - budowlanego w zakresie instalacji OZE, gdzie przeanalizowane zostaną uwarunkowania środowi skowe, lokalizacyjne, budowalne, a także elektroenergetyczne związane z pr zyłączaniem do sieci energetycznej oraz rozpoczęciem wytwarzania energii elektrycznej z instalacji OZE. W tym zakresie szczególny status będą też miały przepisy z zakresu przyłączania mikroinstalacji do sieci elektroenergetycznej, a także administracyjnop rawne zasady wykonywania działalności gospodarczej w zakresie wytwarzania energii elektryczne j . Niemniej, zanim zostaną poruszone te zagadnienia, d la powszechnego rozwoju OZE wśród MŚP kluczowe będą też poszczególne instrumenty finansowego wspierania prow adzenia tego rodzaju dz iałalności, które mają zachęcić poszczególnych MŚP do zaangażowania prywatnych środków finansowych do wytwarzana energii z OZE, realizującej cele publiczne wynikają ce ze zobowiązań w zakresie polityki klimatyczno - energetycznej UE , a także zasady opodatkowania tego rodzaju działalności gospodarczej. Prawne podstawy instrumentów wsparcia wytwarzania energii elektrycznej z OZE Impuls do promowania r ozwój wytwarzania energii elektrycznej z instalacji OZE został zdeterminowany przez liczne akty prawodawstwa unijnego. Podstawową regulację w tym zakresie zawiera d yrektywa Parla mentu Europejskiego i Rady 2009/28/WE z dnia 23 kwietnia 2009 r. w sprawie promowania stosowania energii ze źród eł odnawialnych zmieniająca i w na stę pstwie uchylająca dyrektywy 2001/77/WE oraz 2003/30/WE 44 , która wyznacza każdemu z państw członkowskich UE obowiązkowy cel w postaci ustalonego na konkretnym poziomie udziału energii ze źródeł odnawialnych w końcowym zużyciu ener gii brutto w 2020 r. 44 (Dz. Urz. UE L 140, 5.6.2009, s. 16)

61. 61 (IRiESD) nie dostosowanych do Ustawy OZE , zgodnie z w któr ą ( art. 41. punkt 1 ustęp 3 ) – „...sprzedawca zobowiązany dokonuje zakupu oferowanej: (...) energii elektrycznej wytworzonej z odnawialnych źródeł energii w mikroinstalacji przez wytwórcę będącego przedsiębiorcą w rozumieniu ustawy – Prawo przedsiębiorców, pod warunkiem że energia elektryczna została wytworzona w tej mikroinstalacji po raz pierwszy po dniu wejścia w życie rozdziału 4”, nie ma możliwości przyłączenia instalacji OZE do sieci gdy na jednym punkcie poboru energii elektrycznej są dwa podmioty bilansujące. IRiESD większości OSD dopuszczają tylko jeden podmiot bilansujący w punkcie poboru energii. Z punktu widzenia te chnicznego nie ma tu ograniczeń – w dobie tak zaawansowanej tech nologii komputerowej i przesyłu danych – dane z licznika dwukierunkowego mogą trafić zarówno do dostawcy energii , jak i do odkupującego energię z mikroźródła OZE i obaj mogą bilansować swoje części energii. Mówiąc krótko wielu z potencjalnych inwestorów w mikroelektrownie z sektora MŚP jest pozbawionych możliwości jakie daje Ustawa OZE. Ryc. Liczba odbiorców w taryfach A, B i C, którzy zmienili dostawcę energii od 2007 roku. (opracowanie własne za URE) 81 . Kolejną barierą prawną jest możliwość sprzedaży en ergii wytworzonej w mikro lub małym źródle OZE do sąsiada lub do najemcy (małe centra handlowe, magazyny, hale). Dziś aby móc sprzedać tak wytworzoną energię do odbiorcy końcowego przedsiębiorca musi posiadać koncesję na obrót energią , co jest barierą nie do przejścia. Dlatego tak ważne jest , aby legislacja umożliwiła temu segmentowi przedsiębiorców na 81 Opracowanie własne za: www.ure.gov.pl/pl/wskazniki - dane - i - anali/zmiana - sprzedawcy - moni/4776,Energia - elektryczna.html 0 20000 40000 60000 80000 100000 120000 140000 160000 180000 200000 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 Odbiorcy energii w taryfach A, B i C

30. 30 Natomiast zasadnicza część przepisów ustawy o OZE , a więc przepisy dotyczące instrumentów operacyjnego wsparcia, uregulowano w rozdziale 4 ustawy o OZE zatytułowanym „Mechanizmy i instrumenty wspierające wy twarzanie energii elektrycznej z odnawialnych źródeł energii, biogazu rolniczego oraz ciepła, w instalacjach odnawialnego źródła energii” (art. 39 i nast. ustawy o OZE ), który m iała wejść w życie już z dniem 1 styczn ia 2016 r. Niemniej ustawą z dnia 29 grudnia 2015 r. o zmianie ustawy o odnawialnych źródłach energii oraz ustawy – Prawo energetyczne 51 dokonano nowelizacji mającej na celu wprowadzenie zmian polegających przede wszystkim na przesunięciu terminu wejścia w życie owych mechanizmów wsparcia przewidzianych w ustawy o OZE , tak aby wchodziły one w życie dopiero z dniem 1 lipca 2016 r. Proces ostatecznego kształtowania się mechanizmów operacyjnego wsparcia wytwarzania energii z OZE nadal trwa, gdyż jest on związa ny z ciągłymi zmianami technologicznymi wpływającymi na ekonomiczne aspekty wykorzystania poszczególnych technologii OZE, a teoretycznie zostanie zakończony wraz z koniecznością wygaszania odpowiednich instrumentów, gdy źródła odnawialne osiągną tzw. grid parity , czyli gdy koszty wytwarzania energii elektrycznej w źródłach OZE będą mniejsze lub równe średnim kosztom wytworzenia energii elektrycznej w innych źródłach – cenom hurtowym energii elektrycznej . Mając jednak na uwadze aktualnie obowiązujący tekst ustawy o OZE można wskazać, że d e facto zakłada on funkcjonowani e co najmniej kilku instrumentów wsparcia, z których każdy ma swoją specyfikę. Generalnie wytwarza nie energii elektrycznej z OZE można podzielić na dwie grupy związane z komercyjnym wytwarzan iem energii elektrycznej w instalacjach OZE większych niż 50 kW , a także wytwarzaniem energii elektrycznej na małą skalę w oparciu o mikroinstalację , która co do zasady będzie konsumowana w lokalnym zakresie albo poprzez częściową autokonsumpcję. W zakres ie komercyjnego wytwarzania energii el ektrycznej z OZE można wskazać na swoistego rodzaju dualizm form wsparcia, który zakłada paralelne funkcjonowanie dwóch modeli operacyjnego wsparcia wytwarzania energii z instalacji OZE 52 . Po pierwsze nadal stosowany będzie odchodzący już system świadectw pochodzenia (ang. Tradable Green Certificate System TGC) , który ma być utrzymany 51 (Dz. U. z 2015 r., poz. 2365). 52 Zob. A. Bohdan, M. Przybylska, Podstawy prawne OZE... op. cit., s. 42 - 45.

22. 22 Ryc. Liczba szt. i moc zainstalowana mikroinstalacji 41 Z punktu widzenia technologicznego ograniczeniem jest dostęp do wolnej przestrzeni, która można zagospodarować pod elektrownię fotowoltaiczną. Mogą to być dachy lub wolny grunt. Obszar nie może być zacieniony , a dach , szczeg ólnie płaski , musi mieć odpowiednią nośność aby utrzymać dodatkowe obciążenie panelami fotowoltaicznymi. W Polskich warunkach klimatycznych z 1 kWp (3 panele fotowoltaiczne o mocy 330 W każdy) możemy średnio uzyskać ok 1000 kWh energii rocznie. Różnice w natężeniu promieniowania mogą różnić się w Polsce do kilkunastu procent , w zależności od region u . 42 Wartości te mogą się także różnić z roku na rok oraz ze względu na ustawienie paneli względem stron św iata i kąta nachylenia względem najwyższego ustawien ia Słońca . Pamiętać należy także , że panele tracą swoją moc z roku na rok jednak ubytek sprawności jest dla większości producentów paneli na poziomie 15 - 20% od mocy nominalnej po 25 latach użytkowania. Produkcja energii z instalacji fotowoltaicznych jest t eż w ciągu roku dość przewidywalna i może stanowić doskonałe uzupełnienie bilansu energetycznego przedsiębiorstwa. 41 opracowanie własne na podstawie danych z OSD 42 za: Atlas klimatu Polski. pod redakcją Haliny Lorenc. IMGW Warszawa 2005 0 5 10 15 20 25 30 35 40 0 50 100 150 200 250 2015 2016 2017 2018 tys. MWp liczba mikroinstalacji w tyś. moc całkowita mikroinstalacji

12. 12 Ryc. Wzr ost cen emisji CO 2 w 2018 roku. 30 Ryc. Wzrost cen węgla w okresie 12 .2016 do 10.2018 (Indeks PSCMI1) dla energetyki zawodowej i przemysłowej. 31 We wrześniu i październiku 2018 roku wszystkie spółki obrotu energią (sprzedawcy energii) podnieśli ceny energii czynnej i w wielu wypadkach wzrost ten 30 Raport z rynku CO2 – październik 2018 – Krajowy Ośrodek Bilansowania i Zarządzania Emisjami – IOŚ - PIB - 2018 31 za: https://polskirynekwegla.pl/indeks - pscmi - 1 7,8 9,1 9,8 12,6 13,9 14,6 15,9 15,2 17,1 20,6 21,3 18,6 0 5 10 15 20 25 sty 18 lut 18 mar 18 kwi 18 maj 18 cze 18 lip 18 sie 18 wrz 18 paź 18 Trend cen zamknięcia transakcji uprawnieniami EUA na rynku spot w 2018 [w euro] wzrost o 0,00 50,00 100,00 150,00 200,00 250,00 300,00 12-1-16 1-1-17 2-1-17 3-1-17 4-1-17 5-1-17 6-1-17 7-1-17 8-1-17 9-1-17 10-1-17 11-1-17 12-1-17 1-1-18 2-1-18 3-1-18 4-1-18 5-1-18 6-1-18 7-1-18 8-1-18 9-1-18 10-1-18 tona/zł

52. 52 PIT, jak i CIT ) dają możliwość podwyższania, bądź obniżania podstawowej stawki amortyzacyjnej dla określony ch środków trwałych ze względu na warunki ich eksploatacji. W tym aspekcie szczególną uwagę należy zwrócić również na art. 4 ust. 12 ustawy o OZE , który wskazuje, że nadwyżka ilości energii elektrycznej pobrana przez prosumenta nie stanowi przychodu w rozumieniu ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o poda tku dochodowym od osób prawnych . Dalej, należy przejść już do kwesti i opodatkowania podatkiem od nieruchomości , które można omówić na przykładzie instalacji fotowoltaicznych , które od lat budzą istotne kontrowersje w przypadku lokalizacji ty ch instalacji na nieruchomościach gruntowych (innych niż dachy lub elementy budynków). Kluczowe ustalenia w tej materii zawarte są w u.p.o.l. oraz w u.p.r. , które określają podstawowe zasady opodatkowania podatkiem od nieruchomości albo podatkiem rolnym. N a marginesie tych rozważań należy wskazać, że w art. 13 ust. 1 pkt 2 lit. c u.p.r. ustawodawca wprowadził ulgę inwestycyjną z tytułu w ydatków poniesionych na zakup i zainstalow anie urządzeń do wykorzystania na cele produkcyjne naturalnych źródeł energii. W tym zakresie podobną ulgę zaproponowano w przepisach u.p.o.l . Wracając jednak do kontekstu podatku od nieruchomości należy podkreślić, że zgodnie z art. 1 u.p.r. opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budyn ków jako użytki rolne, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza. Natomiast w myśl art. 2 ust 2 u.p.o.l. opodatkowa niu podatkiem od nieruchomości nie podlegają użytki rolne lub lasy, z wyjątkiem tych zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej. Dla pełnego ustalenia zakresu przedmiotowego poszczególnych regulacji podatkowych należy jeszcze zaznaczyć, że opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają zarówno grunty, budynki, a także budow le lub ich części związane z prowadzeni em działalności gospodarczej. Kontrowersje budziło w szczególności zaliczanie przez organy podatkowe instalacji fotowoltaicznych ale również wiatrowych 77 do budowli, co skutkowało objęciem takich instalacji 2% podatki em od ich wartości, co w rzeczywist ości generowało wysokie koszty w podatku od nieruchomości. Ministerstwo Finansów w odpow iedzi 77 Szerzej zob. P. Pest, M. Lewandowski, Prawnopodatkowe skutki funkcjonowania elektrowni wiatrowych - uwagi na tle ustawy z 20.05.2016 r. o inwestycjach w zak resie elektrowni wiatrowych , „Samorząd Terytorialny” 2016, Nr. 9, s. 27 - 34

43. 43 fotowoltaicznych oraz mikroinstalacji biogazu rolniczego z wymaganiami ochrony przeciwpożarowej, o którym mowa w art. 6b ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej 66 oraz zawiadomienia organów Państwowej Straży Pożarnej, o którym mowa w art. 56 ust. 1a u.p.b. W tym zakresie wymagane jest również dokonanie zgłoszeni a organowi administracji architektoniczno - budowlanej , zgodnie z unormowaniami zawartymi w art. 30 u.p.b. Po uzyskaniu wszystkich wymaganych pozwoleń można przystąpić już do etapu realizacyjnego polegającego na budowie danej instala cji OZE. Etap ten finali zowany jest złożeniem wniosku w sprawie udzielenia decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. Przed wydaniem takiego pozwolenia organ nadzoru budowlanego przeprowadza obowiązkową kontrolę budowy w celu stwier dzenia prowadzenia jej zgodnie z ustaleniami i warun kami wynikającymi z u zyskanego wcześniej pozwolenia na budowę. Przedmiotowa kontrolna obejmuje sprawdzenie: a) zgodności obiektu budowlanego z projektem zagospodarowania d ziałki lub terenu, b) zgodności obiektu budowlanego z projektem architektoniczno - budowlan ym , c) wyrobów budowlanych szczególnie istotnych dla bezpieczeństwa konstrukcji i bezpieczeństwa pożarowego, d) w przypadku nałożenia w pozwoleniu na budowę obowiązku rozbiórki istniejących obiektów budowlanych nieprzewidzianych do dalszego użytkowania lub tym czasowych obiektów budowlanych - wykonania tego obowiązku, jeżeli upłynął termin rozbiórki określony w pozwoleniu, e) uporządkowania terenu budowy (art. 59a u.p.b. ). Przyłączenie mikroinstalacji do sieci elektroenergetycznej w formie zgłoszenia Opisując zasady przyłączania instalacji OZE do sieci elektroenergetycznej nie można pominąć szczególnej regulacji prawnej zawartej w art. 7 ust. 8d 4 - 8d 7 i 8d 9 u.p.e. Tak, jak wskazano powyżej odnoszą się one do mikroinstalacji OZE, w stosunku do których ustawod awca przewidział szczególne zasady ich przyłączania do sieci. W art. 7 ust. 8d 4 u.p.e. wskazano, że w przypadku gdy podmiot ubiegający się o przyłączenie mikroinstalacji do sieci dystrybucyjnej jest przyłączony do tej sieci jako odbiorca końcowy, a moc zainstalowana mikroinstalacji, o przyłączenie której 66 (Dz.U. z 2018 r. poz. 620)

79. 79 efektu ekologicznego , a na koniec rozliczenie projektu . Najczęściej są to konkursy zamknięte co powoduje, że przedsiębiorca nie może szybko pozyskać wsparcia. Procedury trwają nawet 1 - 2 lata , co bardzo często zniechęca d o udziału większej liczby chętnych. Poza tym ograniczone fundusze powodują, że nieznaczna ilość wniosków może być sfinansowana. Do drugiej grupy zaliczymy typowe finansowanie komercyjne dla MŚP – czyli przede wszystkim leasing, pożyczki i kredyty. Najbard ziej przyjaznym sposobem finansowania komercyjnego OZE dla przedsiębiorcy jest leasing. W Polsce obecnie kilka banków udziela leasingów na zakup instalacji OZE – jest to m in. PKO Leasing, IDEA Leasing, De Lage Landen Leasing Polska. Jednak dla wszystkich instytucji komercyjnych finansujących OZE występuje duże ryzyko związane z samym produktem OZE – gdyż dla banku jest on produktem niesprzedawalnym ponownie – nie ma rynku wtórnego instalacji OZE – a to powoduje, że instytucja finansująca w przypadku , gdy l easingobiorca przestaje spłacać przedmiot leasingu nie jest w stanie odzyskać pieniędzy ponownie go sprzedając. Przykład: Instalacja fotowoltaiczna o mocy 50 kWp :  wartości 180 ty s. zł netto (3 600 zł/kWp) ,  Finansowana z leasingu z 0% - wkładu własnego ,  Długość finansowania – 72 miesiące ,  Wykup – 5% ,  Rata miesięczna – 2 974,96 zł netto ,  Koszt całkowity z kosztami finansowania – 223 284,38 zł netto  Raty leasingu – jako koszt podatkowy (19%) ,

28. 28 W zw iązku z powyższym, chcąc zapewnić ekonomiczną opłacalność przedmiotowych przedsięwzięć, prawodawca unijny w art. 3 ust. 3 pkt a dyrektywy 2009/28/WE wskazał na możliwość wprowadzenia odpowiedniego systemu wsparcia wy twarzania energii elektrycznej w instala cjach OZE. Wskazany powyżej system wsparcia ma na celu redukcję dodatkowych kosztów związanych z wykorzystania ekologicznej technologii wytwarzania energii elektrycznej z OZE or az wpływ na rozwoju tych instalacji, tak długo jak ceny energii elektrycznej na rynku wewnętrznym nie będą o dzwierciedlały pełnych kosztów oraz korzyści środowiskowych i społecznych wynikających z wykorzystanych źródeł energii 45 . Ponadto , unijny prawodawca, bazując na zasadzie pomocniczości, pozostawił państwom członkowskim dużą swobo dę w zakresie wybor u oraz kształtowania krajowych instrumentów wsparcia energetyki odnawialnej. Tym samym dyrektywa 2009/28/WE umożliwia państwom członkowskim uwzględnienie ich potencjału i krajowych uwarunkowań przy wyborze instrumentów wsparcia zwłaszcza , że poszczególne odnawialne źródła energii różnią się miedzy sobą i wymagają różnego rodzaju wsparcia. W związku z tym z możliwości stworzenia odpowiedniego systemu wspierania rozwoju OZE skorzystał również polski ustawodawca, kompleksowo ujmując tę kwestie w przepisach ustawy o OZE. Na samym wstępie niniejszych rozważań należy wskazać, że jak słusznie zau ważono w literaturze przedmiotu, system wsparcia OZE należy zakwalifikować jako system pomocy publicznej, a w związku z tym powinien on być zgodny z ogólną regulacją określającą prawne ramy dozwolonej pomocy publicznej w państwach członkowskich UE 46 . W zwi ązku z tym proponowany przez polskiego ustawodawcę system wsparcia OZE, co do zasady powinien podlegać procedurze notyfikacji chyba, że korzystałby z rozwiązań wskazanych w ramach tzw. włączeniach blokowych unormowanych w r ozporządzeniu Komisji (UE) 651/20 14 z dnia 17 czerwca 2014 r. uz nające niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym 45 Na konieczność zastosowania przemyślanej strategii publicznego wsparcia inwestycji w zakresie OZE wskazują T. Henzelmann, P Hoff, Zielone finansowanie i nowe „zielone złoto”, w: R. Berger (red.) Zielony wzrost, zielony zysk. Jak zielona rewolucja stymulu je gospodarkę , Warszawa 2014, s. 280 - 285 . 46 Zob. D. Kobiałko, Analiza ustawy o odnawialnych źródłach energii z 20 lutego 2015 roku w świetle przepisów unijnych dotyczących pomocy publicznej , „Przegląd Prawniczy Europejskiego Stowarzyszenia Studentów Prawa ELSA Poland”, Z. III, Warszawa 2015, s. 167 - 183; W. Szopiński, Czy systemy wsparcia dla energii z odnawialnych źródeł przewidziane w projekcie ustawy o odnawialnych źródłach energii można uznać za pomoc publiczną ? , „Przegląd Prawniczy Europejskiego Stow arzyszenia Studentów Prawa ELSA Poland, Z. III”, Warszawa 2015, s. 153 - 166.

32. 32 pierwszy energię elektryczną po dniu 1 lipca 2016 r. 55 . W schematycznym ujęciu system aukcyjny przewiduje, że środki przeznaczane na wsparcie wytwarzania energii elektrycznej z instalacji OZE, w ramach ustanowionych przez Radę Ministrów limitów, będą t rafiały w pierwszej kolejności do tych wytwórców, którzy zaproponują w drodze aukcji najniższą cenę za wytworzenie jednostki energii elektrycznej, niezależnie od tego, w jakich instalacjach zostanie ona wytworzona. Górną granicą ceny energii elektrycznej zaproponowanej w aukcji jest tzw. cena referencyjna, która zgodnie z art. 77 ust. 1 ustawy o OZE określana jest corocznie przez ministra właściwego do spraw energii , jako maksymalna cena w złotych za 1 MWh, za jaką może zostać w danym roku kalendarzowym n abyta, w drodze aukcji energia elektryczna z instalacji wykorzystującej danego rodzaju OZE. Zgodnie z t ym co zostało wskazane powyżej w składanych ofertach wytwórcy energii z OZE , w szczególności będą deklarować ilość energii jaką zobowiązują się wytworz yć w okresie wsparcia oraz cenę po jakiej gotowi są ją sprzedać. Wprowadzany nowy system , w ramach konkurencyjnych procedur , pozwala zakontraktować wytworzenie w najbliższej przyszłości określonego wolumenu energii elektrycznej z OZE, na poziomie mającym umożliwić realiz ację wiążąc ych cel ów polityki klimatyczno - energetycznej UE do roku 2020 . Oznacz to, że w aukcjach OZE, co do zasady , udział biorą wytwórcy, którzy zamierzają dopiero wybudować instalację OZE po zagwarantowaniu sobie odpowiedniego operacyjnego wsparcia prowadzonej działalności, a więc wytwarzać energię elektryczną dopiero po wygraniu odpowiedniej aukcji OZE. Podmiot, któ ry zgłaszając projekt instalacji OZE przegra w aukcj i, nie musi jej budować, natomiast w przypadku jej wygrania uzyskuje ekonomiczne uzasadnienie swojej inwestycji, którą musi wybudować w ustawowo wskazanym terminie. Przekroczenie tego terminu wiązać się b ędzie z przepadkiem wpłaconej uprzednio kaucji zabezpieczającej, brakiem możliwości korzystania ze wsparcia po rozpoczęciu wytwarzania z naruszeniem powyższego terminu, a także zakazem uczestnictwa w systemie danej instalacji przez okres kolejnych 3 lata. Zanim jednak poszczego lni wytwo rcy energii, kto rzy planują budowę instalacji OZE będą dopuszczeni do udziału w aukcji muszą przejs c odpowiednie postępowania prekwalifikacyjne, w kto rych organ regulacyjny dokona swego rodzaju audytu prawnego 55 W stosunku do generalnych zasad funkcjonowania systemu aukcyjnego zob. A. Bohdan, M. Przybylska, Podstawy prawne OZE... op. cit., s. 55 - 57.

45. 45 Dalej, przechodząc już do szczegółowych rozwiązań proceduralnych należy wskazać, że zgodnie z art . 7 ust. 8d 5 u.p.e. zgłoszenie takie zawiera w szczególności oznaczenie podmiotu ubiegającego się o przyłączenie mikroinstalacji do sieci dystrybucyjnej oraz określenie rodzaju i mocy mikroinstalacji, a także informacje niezbędne do zapewnienia spełnienia przez mikroinstalację wymagań technicznych i eksploatacyjnych. Z przepisem tym koresponduje art. 8d 9 u.p.e., który wskazuje, że przyłączane mikroinstalacje muszą spełniać wymagania techniczne i eksploatacyjne określone w art. 7a ust. 1 u.p.e. oraz szczeg ółowe warunki przyłączenia, wymagania techniczne oraz warunki współpr acy mikroinstalacji z systemem elektroenergetycznym określone w rozporządzeniu Ministra Gospodarki z dnia 4 maja 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków funkcjonowania systemu elektroene rgetycznego 68 (dalej: rozporządzenie systemowe), wraz z jego Załącznikiem I. Oprócz wskazanych powyżej informacji do zgłoszenia należy dołączyć oświadczenie o wskazanej w art. 7 ust. 8d 6 u.p.e. tre ści, które zastępuje pouczenie organu o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań. Podmiot ubiegający się o przyłączenie mikroinstalacji do sieci dystrybucyjnej jest obowiązany oświadczyć, że posiada tytuł prawny do nieruchomości, na której jest planowana inwestycja oraz do mikroinstalacji określo nej w danym zgłoszeniu. Przedsiębiorstwo energetyczne zajmujące się dystrybucją energii elektrycznej potwierdza złożenie zgłoszenia o przyłączenie mikroinstalacji przy użyciu istniejącego przyłącza, odnotowując datę jego złożenia. Dodatkowe wymagania w stosunku do wytwó rcy energii elektrycznej z OZE w mikroinstalacji zawiera również przepis art. 5 ust. 1 ustawy o OZE . Wskazano w nim, że wytwórca w mikroinstalacji informuje operatora systemu dystrybucyjnego elektroenergetycznego, do którego sieci ma zost ać przyłączona dana mikroinstalacja, o terminie przyłączenia mikroinstalacji, je j planowanej lokalizacji oraz o rodzaju tej mikroinstalacji i jej mocy zainstalowanej elektrycznej, nie później jednak niż w terminie 30 dni przed dniem planowanego przyłącz enia mikroinstalacji do sieci elektroenergetycznej danego operatora systemu dystrybucyjnego. Zgodnie natomiast z art. 5 ust. 2 ustawy o OZE wskazany powyżej wytwórca informuje odpowiedniego operatora systemu dystrybucyjnego odpowiednio w terminie 14 dni od dnia podjęcia działań powodujących zmianie rodzaju OZE użytego w mikroinstalacji lub jej mocy zainstalowanej elektrycznej, a także w terminie 45 dni od zawieszenia trwającego 68 (Dz. U. z 2007 r., Nr. 93, poz. 623 ze zm.)

29. 29 w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu 47 . W zakresie wsparcia wytwarzania energii elektrycznej z OZE doprecyzowaniem owego rozporządzenia jest również komunikat K omisji „Wytyczne w sprawie pomocy państwa na ochronę środowiska i cele związane z energią w latach 2014 - 2020” 48 . Przede wszystkim należy jednak wskazać, że prawodawca europejski wśród mechanizmów wsparcia OZE wyróżnia pomoc o charakterze inwestycyjnym, m ającą zmniejszyć koszty przeprowadzeni a inwestycji w instalacje OZE, a także pomoc o charakterze operacyjnym stanowiącą formę finansowego wsparcia bieżącej działalności wytwórców energii z OZE, a więc dopłaty do wytwarzanej energii elektryczne j z OZE 49 . K orzystając z tych rozwiązań , a także uwzględniając unijne reguły udzielenia dozwolonej pomocy publicznej polski u stawodawca stworzył mechanizmy i instrumenty wspierające wytwarzanie energii elektrycznej z OZE w polskim prawodawstwie . Na marginesie niniejs zych rozważań należy wskazać, że pomoc o charakterze inwestycyjnym w krajowym ustawodawstwie realizowana je st co do zasady przez programy i instrumenty realizowane przez Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej ( dalej: NFOŚiGW ) 50 . W tym za kresie pods tawowe przepisy prawa wskazano w art. 400a ust. 1 pkt 22 u.p.o.ś . wskazującym, że f inansowanie ochrony środowiska i gospodarki wodnej obejmuje wspomaganie wykorzystania lokalnych źródeł energii odnawialnej oraz wprowadzania bardziej przyjaznych dla środowiska nośników energii. Szczegółowe cele i zadania na które może być przeznaczone wsparcie o charakterze inwestycyjnym określono w art. 401c ust. 5 pkt 1 - 5 u.p.o.ś , a szczegóły doprecyzowano w poszczególnych programach pomocowych oferowanych prze z NFOŚiGW. W omawianym powyżej zakresie odpowiednie programy dotyczące pomocy inwesty cyjnej realizowane są też przez jednostki samorządu terytorialnego oraz inne instytucje pośredniczące w dystrybuowaniu środków unijnych. Zagadnienia te są przedmiotem szczegółowych rozważań zawartych w rozdziale 3.3 niniejszego opracowania. 47 (Dz. Urz. UE L 187, 26.6.2014, s. 1). 48 (Dz. Urz. UE C 200, 28.6.2014, s. 1). 49 W literaturze wskazuje się również na określenia „formy wsparcia bezpośredniego” zob. A. Bohdan, M. Przybylska, Podstawy prawne OZE (odnawialnych źródeł energii) i gospodarki odpadami w Polsce , Warszawa 2015, s. 42. 50 Zob. „Przewodnik po programach priorytetowych NFOŚiGW na lata 2015 - 2020”, https://www.nfosigw.gov.pl/gfx/nfosigw/userfiles/files/publ ikacje/przewodnik/przewodnik_po_programach_prio rytetowych - 2015.pdf

57. 57 Przykład 2: Przedsiębiorca w taryfie C12a – zużywa rocznie 100 MWh o wartości ponad 60 ty s. zł W szczycie – 60% i poza szczytem 40% energii Koszt energii czynnej (element zmienny) – 568,1 zł/MWh (szczyt), 372,1 zł/MWh (poza szczytem) Koszt dystrybucji (składnik zmienny stawki sieciowej oraz stawka jakościowa) – 243,2 zł/MWh (szczyt), 137,4 zł/MWh (poza szczytem) Sumaryczny koszt energii – elementów zmiennych – 801,3 zł/MWh (szczyt), 509,5 zł/MWh (poza szczytem) Instalacja fotowoltaiczna o mo cy 40 kW – wygeneruje rocznie ok 40 MWh (25% generowana w szczycie, 75% poza szczytem) Poziom autoknsumpcji – 100% Wartość energii z instalacji fotowoltaicznej w szczycie – 10 MWh x 801,3 zł = 8 013,0 zł rocznie; Wartość energii z instalacji fotowoltaiczne j poza szczytem – 30 MWh x 509,5 zł = 15 285,0 zł rocznie; Sumaryczna wartość energii wygenerowanej z instalacji fotowoltaicznej: 23 298 zł netto * ceny pochodzą z: cennik PGE Obrót – 09.2018 i PGE Dystrybucja – cennik taryfowy 2018. Przy oszczędnościach rocznych na zakupie energii z sieci o kresy zwrotu z inwestycji w elektrownię fotowoltaiczną (bez wsparcia dotacyjnego) spadły w najkorzy stniejszych warunkach nawet do 5 - 7 lat. P rzy żywotności instalacj i nawet kilkudziesięcioletniej, po okresie zwrotu zai nwestowanych środków , korzyści w postaci oszczędności mogą wynieść przez kolejne 20 lat ok 400 - 500 ty s. z ł. Oszczędności wygenerowane przez instalacje odnawialnego źródła energii powinny stanowić główne źródło korzyści dla przedsiębiorcy , a nie być źródłem zarobku. Ten aspekt biznesowy – czyli zarabianie na energii z OZE - powinien być domeną profesjonalnych firm energetycznych. Dokładnie ten sam sposób filozofii widać w kształtującej się we wspomnianych powyżej państwach Europy Zachodniej. Trend ten jest z resztą coraz bardziej widoczny.

35. 35 ze swojej „ zmagazynowanej ” energii. Powyższe „ magazynowanie ” roz liczane jest w formie opustu, między ilością energii elektrycznej wprowadzonej do sieci , a ilością energii elektrycznej pobranej z tej sieci ”. Samego rozliczenia sprzedawca dokonuje na podstawie wskazań urządzenia pomiarowo - rozliczeniowego w formie „ opus tu ” . Powoduje to także, że „ od rozliczonej energii elektrycznej prosument nie uiszcza opłat związanych z jej dystrybucją, z wyłączeniem opłaty OZE oraz opłaty przejściowej ” . W związku z powyższym, zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy o OZE sprzedawca zobowiązan y albo inny wybrany przez prosumenta sprzedawca energii elektrycznej dokonuj e rozliczenia wprowadzonej do sieci ilości energii elektrycznej w stosunku 1 do 0,7 z wyjątkiem mikroinstalacji o łącznej mocy zainstalowanej elektrycznej nie większej niż 10 kW, dla których ten stosunek ilościowy wynosi 1 do 0,8. Od tak rozliczonej ilości energii elektrycznej, zgodnie z art. 4 ust. 3 ustawy o OZE prosument nie uiszcza opłat, ani na rzecz jej sprzedaw cy z tytułu owego rozliczenia, ani z tytułu usługi dystrybucji. Sama nadwyżka ilości energii elektrycznej wprowadzonej przez prosumenta do sieci wobec ilości tej energii pobranej przez niego z sieci dystrybucyjnej pozostaje w dyspozycji sprzedawcy energii elektrycznej w celu pokrycia kosztów owego rozliczenia, w tym p onoszonych przez niego opłat. De lege lata warto wskazać również, że wytwarzanie i wprowadzanie do sieci energii elektrycznej przez prosumenta nie stanowi działalności gospodarczej. Niemniej w nowelizacji ustawy o OZE dokonanej ustawą z dnia 7 czerwca 2018 r. o zmianie ustawy o odnawialnych źródłach energii oraz niektórych innych ustawy 61 zrezygnowano z dotychczasowego brzmienia normy zawartej w art . 4 ust. 9 ustawy o OZE. Owe działania legislacyjne w znaczący sposób mogą wpłynąć na opłacalność wytwarzania energii elektrycznej na włas ne potrzeby przez prosumentów, a w konsekwencji przełożyć się również na brak zainteresowania działalnością w zakresie energetyki rozproszonej. Wskazany przepis wskazywał, że w prowadzanie energii elektrycznej do sieci elektroe nergetycznej przez prosumentów , a także jej pobieranie w ramach rozliczenia systemu opustów nie stanowi świadczenia usług ani sprzedaży w rozumieniu u.p.t.u. Ze względu na fiskalny charakter zachodzących w tym zakresie zmian szczegółowa analiza tego zaga dnienia została przeprowadzona w kolejnej części niniejszego opracowania dotyczącej opodatkowania działalności w zakresie wytwarzania energii elektrycznej z OZE. N iemniej już teraz należy wskazać, 61 (Dz. U. z 2018 r., poz. 1276)

63. 63 przechować efektywnie , aby móc j ą wykorzystać w momencie zwiększonego zapotrzebowania na energię. Choć technologia maga zynowania energii w ostatnich latach coraz szerzej rozwija się , to nadal jest to technologia droga i mało wydajna. Dodatkowo ograniczenia technologiczne mogą być też podyktowane tym, że przedsiębiorstwo nie będzie posiadało odpowiedniego potencjału przest rzennego , aby zlokalizować odpowiednie źródło OZE do generacji na swoim terenie , lub te ż warunki lokalne nie będą na tyle zasobne w energię odnawialną, aby pozyskanie jej b yło opłacalne (np. energia wiatru). W społeczeństwie często pokutują błędne wyobraże nia na temat różnych źródeł energii. To powoduje, że lokalna społeczności blokuje możliwość budowy niektórych źródeł odnawialnych, szczególnie turbin wiatrowych – „bo hałasuje”, biogazowni „bo śmierdzi” – zapominając lub też nie mając świadomości, że to wł aśnie biogazownia służy do utylizacji uciążliwych odpadów czy substratów . Jednak w kontekście mikro czy małych źródeł odnawialnych nie stanowi to aż takiej bariery i jest często akceptowalne przez otoczeni e . Patrząc przez pryzmat dominacji , szczególnie jed nego źródła OZE w mikro i małych źródłach , to można mówić o braku barier i powszec h nej akceptacji tego źródła energii odnawialnej. 2.6. Korzyści płynące z OZE dla MŚP (ekonomiczne , społeczne, wizerunkowe itp.). Główn ą korzyścią i katalizatorem inwestycji w odnawialne źródła energii dla przedsiębiorcy jest oszczędność , jaką generuje produkując energię na własne potrzeby. Zabezpiecza go to (w pewnym wol umenie) przed podwyżk ami cen energii , co w obecnej sytuacji rynkowej jest największa wartością. Każda wygenerowana MWh energii z odnawialnego źródła energii i skonsumowana na miejscu jest o wartości równej wartości zakupionej energii z sieci i powiększonej o koszty dystrybucji. W wielu przyp adkach są to kwoty sięgające nawet 800 zł za 1 MWh (taryfa C12a – PGE Dystrybucja/PGE Obrót - szczyt ) . Sam zwrot z inwestycji w odnawialne źródło energii w przypad ku fotowoltaiki to już nawet 5 - 7 lat , a okres użytkowania kilkadziesiąt lat

20. 20 2.2. Technologie OZE, które mogą wykorzystać MŚP . Do najbardziej popularnych technologii OZE możemy zaliczyć turbiny wiatrowe, elektrownie fotowoltaiczne, biogazownie, biomasę , elektrownie wodne, pompy ciepła, kolektory słoneczne . Dla sektora MŚP najbardziej przyjazne i najprostsze jest wykorzystanie elek trowni fotowoltaicznych, pomp ciepła i kolektor ów słoneczn ych . Turbiny wiatrowe – wiatr jako źródło energii odnawialnej jest ogólnie dostępne jednakże wykorzystanie tego źródła energii przez przedsiębiorców nie jest proste , a w wielu przypadkach wręcz ni emożliwe. Zasoby energii wiatru rosną wraz z wysokością nad gruntem (patrz Spirala Ekkmana – opisująca zmianę prędkości wiatru wraz z wysokością) . W dolnej warstwie do 10 - 15 metrów nad gruntem średnie prędkości wiatru są bardzo niskie (2 - 4 m/s) i turbule ntne co też przekłada się na niskie zasoby energetyczne wiatru 40 . Dodatkowo technologie turbin wiatrowych są dość zawodne ( np. części ruchome ulegające awarii) i drogie , a to pociąga za sobą niską produktywność i bardzo mały zwrot z inwestycji. Jedynie w specyficznych warunkach orograficznych takich jak : bezpośrednia lokalizacja przy brzegu morskim lub do kilkuset metrów od niego , doliny powodujące efekt tunelowy czy granie łańcuchów górskich mogą predysponować do wykorzystania tego źródła energ ii. Jednak niestabilność wiatru w niskich warstwach atmosfery ogranicza szerokie wykorzystanie tego źródła energii w przedsiębiorstwie. Oczywiście w większej skali przedsiębiorca może wykorzystać duże turbiny wiatrowe – jednakże długotrwały proces dewelope rski (nawet 5 - 7 lat) i inwestycyjny nie stanowi alternatywy w pozyskiwaniu odnawialnego źródła energii. 40 za prof. H. Lorenc na podstawie danych pomiarowych z lat 1971 - 2001 – IMGW oraz badań własnych K. Dziaduszyński - Potencjalna energia wiatrowa na Lubelszczyźnie – Konferencja Mierki, 2001 .

49. 49 organizacyjnych (szkoły, przedszkola, szpitale urzędy) 72 , a także działalności niekwalifikowanej jako działalność gospodarcza 73 . Działalność ta jest jednak ograniczona zarówno ze względu na skalę , jak i przedmiot prowadzonej działalności, jakim jest autokonsumpcja energii elektrycznej wytworzonej jedynie w mikroinstalacji. Wyjątkiem jest również wytwarzanie i sprzedaż energii elektrycznej z bi ogazu rolniczego w mikroinstalacji, która zgodnie z art. 19 ustawy o OZE stanowi działalność wytwórczą w rolnictwie niekwalifikowaną jako działalność gospodarcza. Zagadnienia podatkowe dotyczące inwestycji prowadzonych przez MŚP Jednym z instrumentów wspi erających wytwarzanie energii elektrycznej z OZE przez MŚP mogą być instrumenty podatkowe. Instrumenty te w znaczący sposób wpływają na zasady prowadzenia działalności gospodarczej przez MŚP w sektorze OZE. W związku z powyższym analizie prawnej należy po ddać również poszczególne akty prawne w zakresie opodatkowania albo innych danin o charakterze publicznoprawnym obciążających prowadzenie działalności gospodarczej polegającej na wy twarzaniu energii elektrycznej z OZE przez MŚP. W tym aspekcie ważnymi elem entami systemu wsparcia OZE są ulgi i zwolnienia w zakresie podatków i opłat publicznoprawnych, np. zwolnienie przedsiębiorstw energetycznych wytwarzających energię elektryczną z OZE o mocy zainstalowanej elektrycznej nieprzekraczającej 5 MW z corocznych opłat koncesyjnych ( art. 34 ust. 7 u.p.e.). Ważnym elementem wsparcia wy twarzania energii elektrycznej z OZE jest również zwolnienie takiej energii od opo datkowania podatkiem akcyzowym ( art. 30 ust. 1 u.p.a. ) 74 . Ni emniej, zwolnienie to związane jest z dokumentem potwierdzającym umorzenie świadectwa pochodzenia energii (tzw. zielone certyfikaty), a w związku ze stopniowym wycofywaniem tego instrumentu wsparcia de lege ferenda zwolnieniem należałoby objąć również energię elektryczną wytworzoną również 72 Zob. Komentarz do art. 3 pkt 55, Z. Muras (red.), M. Swora (red.), Prawo energetyczne. Tom I. Komentarz do art. 1 - 11s, wyd. II, Lex/el.; M. Szyrski, Zadania samorządu terytorialnego w przestrzeni energetyki odnawialnej – potrz eba legislacyjnych zmian , [w:] S. Płażek, M. Stec (red.), Charakter i konstrukcja zadań samorządu terytorialnego , Lex/el. 73 Szerzej zob. E. Kosiński, M. Trupkiewicz, Gmina jako podmiot systemu wspierania wytwarzania energii elektrycznej z OZE , Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny 2016, Nr 3, s. 96 - 99; 74 Zob. T. Długosz, Instrumenty wspierania energetyki „niekonwencjonalnej” [w:] R. Hauser, Z. Niewiadomski, A. Wróbel (red.), Publiczne Prawo Gospodarcze. System Prawa Administracyjnego Tom 8b, W arszawa 2018, s. 285

31. 31 jedynie dla wytwórców, którzy wytworzą energię elektryczną przed dniem wejścia w życie przepisów rozdziału IV ustawy o OZE , tj. przed d niem 1 lipca 2016 r. . Instrument ten jest przejawem zachowania swego rodzaju status quo, gdyż jest on niemal identyczny ze starym systemem wsparcia polegającym na sprzedaży zielonych certyfikatów, funkcjonującym na podstawi e przepisów zawartych pierwotnie w u.p.e. W skrótowym ujęciu system świadectw pochodzenia polega na tym, że wytwórca wytwarzający energię elektryczną z instalacji OZE może uzyskiwać przychody z dwóch źródeł 53 . Przede wszystkim wytwórca energii z OZE sprzedaje wytworzoną energię elektryczn ą i z tego tytułu uzyskuje stosowne przy chody. Ponadto, dodatkowo może on ubiegać się o wydanie świadectwa pochodzenia – tzw. zielonego certyfikatu. Zgodnie z art. 45 ust. 1 i 4 ustawy o OZE świadectwa takie wydaje Prezes U rzędu R egulacji E nergetyki (dal ej: Prezes URE) na wniosek wytwórcy energii elektrycznej z OZE, złożony w nie przekraczalnym terminie 45 dni od momentu wytworzenia tej energii. Świadectwa pochodzenia potwierdzają ilość „zielonej” energii elektrycznej wytworzonej w danej instalacji OZE. Dysponując takimi świadectwami wytwórca energii uzyskuje zatem przychody nie tylko ze sprzedaży samej energii elektrycznej, ale także ze sprzedaży praw majątkowych wynikających z podlegających sprzedaży świadectw pochodzenia. Wskazane certyfikaty w odpowi ednim zakresie nabywają podmioty zobowiązane, o których mowa w art. 52 ustawy o OZE tj. m.in. odbiorcy przemysłowi 54 , czy przedsiębiorstwa energetyczne wykonujące działalność w zakresie wytwarzania energii elektrycznej lub obrotu tą energią. Podmioty te są zobowiązane uzyskać i przedstawić do umorzenia Prezesowi URE określoną ilość świadectw pochodzenia albo uiścić opłatę zastępczą, o której mowa w art. 56 ustawy o OZE . System świadectw pochodzenia obejmuje wytwórców energii elektrycznej z OZE, którzy zgodnie z art. 44 ust. 1 pkt 1 ustawy o OZE wytworzyli energię elektryczną po raz pierwszy przed dniem wejścia w życie tych przepisów i trwać będzie przez okres kolejnych 1 5 lat, gdzie graniczną datą jest dzień 31 grudnia 2035 r., o czym mowa w art. 44 ust. 5 ustawy o OZE . Docelowym modelem operacyjnego wsparcia wytwarzania energii z OZE ma być system aukcyjny, którym co do zasady objęte są instalacje OZE , które wytw orzyły p o raz 53 Na temat świadectw pochodzenia w nowym systemie wsparcia OZE szerzej zob. A. Boh dan, M. Przybylska, Podstawy prawne OZE... op. cit., s. 45 - 54. 54 Na temat statusu odbiorcy przemysłowo szerzej zob. M. Swora, Z. Muras, Status odbiorcy przemysłowego w świetle ustawy Prawo energetyczne . [w:] K. Ziemski, P. Lissoń (red.), Inwestycje infrast rukturalne i ochrona środowiska w prawie energetycznym, Poznań 2014, s. 35 - 50.

64. 64 i wartość oszcz ędności na energii elektrycznej w setkach tysięcy złotych przy instalacjach fotowoltaicznych o mocy 40 - 50 kWp . Kolejnym źródłem korzyści przy wykorzystaniu energii z OZE/fotowoltaiki w przedsiębiorstwie jest możliwość uniknięcia kar za przekroczenia mocy zamówionej. Szczególnie jest to odczuwalne przez przedsiębiorców, którzy prowadz ą biznes na terenach oddalonych od duży ch miast. Kary te sięgają od kilkudziesięciu złotych nawet do kilkuna stu tysięcy złotych miesięcznie , a naliczane są za przekroczenia moc y zamówionej w kilo watach . Dzięki własnym źródłom energii przedsiębiorca dysponuje dodatkową mocą do wykorzystania w swoim przedsiębiorstwie. W rozwoju przedsiębiorstwa ważny jest dostęp do infrastruktury. Gdy jest ona słaba to przedsiębiorca albo nie moż e się rozwijać w oczekiwanym stopniu albo przenosi swój biznes w inne miejsce. Na terenach słabo zurbanizowanych gdzie też największe jest bezrobocie ważne jest , aby przedsiębiorczość mogła się rozwijać. Dobrze prosperujący biznes ze sprawdzony m model em bi znesowym mógłby się rozwijać tworząc nowe miejsca pracy jednak przez brak dodatkowych mocy przesyłowych w sieci dystrybucyjnej nie może tego zrobić. Alternatywą może być szerokie wykorzystanie odnawialnych źródeł odnawialnych do zaopatrzenia w dodatkową moc elektryczną przedsiębiorstwa. W takim przypadku elektrownie OZE spełniają podwójn ą rolę nie tylko obniżając koszty energii , ale też pozwalają na rozwój przedsiębiorstwa. Przykład: Przedsiębiorca prowadząc firmę produkcyjną, dysponujący moc ą przyłączen iową i moc ą zamówioną , chcą c się rozwijać potrzebuje dodatkowego przydziału mocy. Jeśli sieć dystrybucyjna jest maksymalnie obciążona to właściciel firmy nie jest w stanie otrzymać przydziału dodatkowej mocy i musi szukać alternatyw. Wyjście m może być włas ne źródło energii odnawialnej. W przypadku elektrowni fotowoltaicznych np. 40 kWp w sezonie największej produkcji (kwiecień - wrzesień) może mieć dostęp dziennie dodatkowo nawet do 250 - 270 kWh – i dodatkowej mocy na poziomie 16 - 20 kW w godzinach 8 - 16.

34. 34 Wytwórcy eksploatujący instalacje OZ E wykorzystujące różne kategorie biogazu albo hydroenergię mogą także korzystać z instrumentów sprzedaż y niewykorzystanej energii po stałe cenie zakupu, zgodnie z art. 70a ust. 1 i 2 ustawy o OZE . Wskazane powyżej przepisy konstruują dwa nowe instrumenty wsparcia w postaci tzw. FIT (taryfy gwarantowane, ang. feed - in tariff ) oraz FIP (premia gwarantowana, ang. feed - in premium ), umożliwiające sprzedaży niewykorzystanej energii po stałej cenie zakupu . Ustawodawca ograniczył jednocześnie swobodę stosowania tych instrumentów wsparcia ze względu na moc zainstalowaną ele ktryczną danej instalacji OZE, przy czym w iększą swobodę wyboru ustawodawca przyznał wskazanym powyżej instalacjom OZE, o mocy zainstalow anej mniejszej niż 500 kW. Stałą cena zakupu wynosi 90% ceny referencyjnej obowiązującej na dzień złożenia stosownej deklaracji o zamiarze sprzedaży niewykorzystanej energii elektrycznej w ramach FIT bądź FIP, o której mowa w art. 70b ustawy o OZE. Uwzględ niając również wyróżnioną kategorię wytwarzania energii elektrycznej na małą skalę należy wskazać, że u normowania zawarte w ustawie o OZE także tworzą odpowiednie instrumenty wsparcia dedykowane prosumentom oraz przedsiębiorcom dy sponujących mikroinstalac jami. W tym zakresie u zyskanie statusu prosumenta 59 , oprócz uproszczeń w zakresie szczegółowych zasad przyłączania mikroinstalacji do sieci elektroenergetycznej umożliwia również korzystanie ze specjalnego instrumentu wsparcia w postacie tzw. „systemu opus tów”, uregulowanego w art. 4 ustawy o OZE. Jak wskazano w uzasadnieniu do u stawa z dnia 22 czerwca 2016 r. o zmianie ustawy o odnawialnych źródłach energii oraz niektórych innych ustaw 60 : „ Nowym, innowacyjnym elementem wsparcia dla prosumenta, któr y wytwarza energię elektryczną w celu jej zużycia na własne potrzeby, jest możliwość korzystania z rozliczenia z tytułu różnicy między ilością energii elektrycznej wprowadzonej do sieci , a ilością energii elektrycznej pobranej z tej sieci. W ten sposób pr osume nt nie ponosi opłat związanych z dostarczeniem do niego energii elektrycznej w okresie, gdy jego zużycie jest większe od bieżącej produkcji w mikroinstalacji z uwagi na fakt, iż korzysta 59 Szerzej zob. N. Wrońska, Prosument - czyli jak producent staje się konsumentem (w:) A. Walaszek - Pyzioł (red.), Wybrane węzłowe zagadnienia współczesnego prawa energetycznego , Kraków 2012, s. 127 i n.; I. Szwedziak - Bork, Ile konsumenta w prosumencie w świetle ustawy o odnawialnych źródłach energii? , [w:] M. Czarnecka, T. Skoczny (red.), Prawo konsumenckie w praktyce , Legalis/el.; A. Wlazły, Energetyka prosumencka. Zachowania prosumentów w sektorze energetycznym , [w:] M. Czarnecka, T. Skoczny (red.), Prawo konsumenckie w praktyce , Legalis/el. 60 (Dz. U. z 2016 r., poz. 925)

11. 11 Od początku 2018 ro ku ceny energii na Towarowej Giełdzie Energii ( TGE ) osiągają nienotowane dotychczas wysokie poziomy , co przekłada się w pierwszej kolejności na wz rost ceny energii w taryfach B i C czyli taryfach biznesowych. Ryc. Ceny energii na TGE dla kontraktów terminowych – Base dla roku 2019 notowanych w okresie od stycznia do listopada 2018 roku. 28 Główną przyczyną tak wysokich cen (nie tylko w Polsce , ale i w Europie) jest przede wszystkim wzrost cen uprawnień do emisji CO 2 (z 7 - 8 Euro do ponad 20 Euro za tonę) i cen y węgla. Prognozy wzrostu cen uprawnień do emisji CO 2 w kolejnych latach przewidują wzrost do poziomu 35 - 40 Euro za tonę w roku 2023 29 . Polska energetyka zawodowa oparta w większości na energetyce węglo wej ponosi największe tego koszty , co odbija się na cenie energii na giełdzie , a w dalszej kolejności na cenach dla klientów końcowych. 28 https://wyniki.tge.pl/pl/wyniki/rtee/tables/ 29 za S&P Global - https://www.spglobal.com/platts/en/market - insights/latest - news/electric - power/082118 - eu - co2 - prices - to - average - eur35 - 40mt - to - 2023 - carbon - tracker 175,43 179,5 197,89 200,99 214,88 207,02 225,87 252,39 284,6 270,18 296,05 0 50 100 150 200 250 300 350 I II III IV V VI VII VIII IX X XI Cena EE Base Y2019 Wzrost o 69%

7. 7 Dominująca technologią zarówno w mikroinstalacjach , jak i małych instalacjach jest fotowoltaika. W porównaniu do rozwoju koncesjonowanej energetyki fotowoltaicznej można zauważyć , że po wprowadzeniu regulacji znoszących obowiązek koncesyjny nastąpił szybszy rozwój mikroinstalacji fotowoltaicznych. W 2016 roku potencjał obu formatów zrównał się , a w 2018 roku mikroinstalacj i było już o ponad 100 MW więcej osiągając w drugim kw artale tego roku poziom 230 MWp moc y zainstalowanej. 4 Dzisiejszy rozwój mikroinstalacji ma kilka czynników stymulujących. Tak jak w instalacjach prosumenckich dla osób indywidualnych są nimi system y o pustów i wsparcie dotacyjne realizowane przede wszystkim przez gminy , a finansowane ze środków pochodzących z poszczególnych RPO ( Regionalne Programy Operacyjne) , tak dla MŚP tym stymulatorem są przede wszystkim wzrasta jące koszty energii i możliwość niwelowania ich skutków przez autokonsumpcję energii wytworzonej we własnej mikro czy małej instalacji OZE. Przedsiębiorcy inwestują cy w mikroelektrownie fotowoltaiczne realizują instalacje o mocy kliku lub kilkunastokrotnie większych niż instalacje prosumenta indywidualnego. Najczęściej są to elektrownie o mocy 20 - 40 kW , które w większym stopniu zaspokajające potrzeby energetyczne przedsiębiorstwa , a od 2018 roku , ze względu na zmiany legislacyjne , coraz częściej są to instalacje o mocy 50 kW . 1.3. Otoczenie prawne i ekonomiczne OZE w sektorze MŚP w Polsce . Ramy prawne i ekonomiczne to obok technicznych możliwości główne determinanty inwestycji w odnawialne źródła energii. Otoczenie prawne OZE w sektorze M Ś P w Polsce . Na wstępie prowadzonych rozważań należy podkreślić, że wytwarzanie energii elektrycznej z OZE jest jednym z elementów regulacj i sektorowej w elektroenergetyce. Oznacza to, że elektroenergetyka jest jednym z sektorów infrastruktury sieciowej, 4 Dane z OSD.

10. 10 5) Polityce energetycznej Polski do roku 2030 26 . W tym zakresie w projekcie Polityki energetycznej Polski do roku 2040 niezwykle obiecująco kształtują się prognozy w zakresie wykorzystania energii słonecznej (fotowoltaika) . Jej atutem jest bowiem korelacja zależność między intensywnością nasłonecznienia i produkcją energii a dobowym popytem na energię elektryczną oraz intensywniejszym zapotrzebowaniem na chłód w okresie letnim. Instalacje tego typu mają być bu dowane w sposób rozporoszony, ale ich całkowita moc zainstalowana będzie mieć coraz większe znaczenie dla KSE. Jej wykorzystanie stanowi alternatywę dla wykorzystania terenów poprzemysłowych i gruntów słabej jakości , jak również dachów budynków. Wskazane p owyżej uwarunkowania tworzą perspektywę rozwoju MŚP w zakresie lokalnego wykorzystania źródeł fotowoltaicznych. Otoczenie ekonomic zne OZE w sektorze MŚP w Polsce. Obecnie ekonomika odnawialnych źródeł energii dla MŚP ( poza technicznymi i prawnymi jej ogr aniczeniami ) determinowana jest poprzez pryzm at cen energii elektrycznej (koszty zmienne – uzależnione od wielkości zużycia w tym kosztów dystrybucji) , koszt y zakupu instalacji OZE oraz możliwości jej sfinansowania . Należy pamiętać, że ceny energii dla mikro, małych i średnich przedsiębiorstw na taryfie B i C wraz z kosztami dystrybucji są najwyższe wśród wszystkich odbiorców energii. Bardzo często brak wiedzy i możliwości negocjacyjnych powoduje, że mały przedsiębior ca kupuje energię za wyższa stawkę w nieodpowiedniej dla siebie taryfie. Dlatego też ważn a jest świadomość i edukacja w zakresie możliwości wykorzystania energii w poszczególnych wariantach wśród właścicieli MŚP. Wg. Raportu „M ałe i średnie firmy w Polsce – bariery i rozwój” 27 , za największe bariery rozwoju przedsiębiorstw uznano kłopoty z dostawami prądu , uważa tak 5% średnich przedsiębiorstw i około 1% mikro i małych przedsiębiorstw – jest to spowodowane większą energochłonnością średnich przedsiębiorstw n iż mikro czy małych . Natomiast niep rzewidywalny wzrost cen energii, który ma miejsce w 2018 roku dotyka większość firm z sektora MŚP i wskaźnik barier rozwoju związany z energią może dotyczyć o wiele większego procenta przedsiębiorców . 26 uchwały nr 202/2009 Rady Min istrów z dnia 10 listopada 2009 r. 27 za Polityka INSIGHT, RESEARCH ( https://www.politykainsight.pl/_resource/multimedium/20091348 )

4. 4 1.1 Prosument – co to oznacza. Możliwości adaptacji rozwiązań prosumenckich na potrzeby Mikro, Małych i Średnich Przedsiębiorstw (MŚP) . Prosument w ogólnym ujęciu jest to producent i konsument zarazem. W kontekście zaś energetyki jest to konsument energii i zarazem jej producent. Rozwój OZE w MŚP to przede wszystkim filozofia prosumencka zakładająca pokrywanie bieżących potrzeb energetycznych przedsiębiorstwa , przynajmniej w części z własnych źródeł odnawialnych. Najbardziej optymalna konsumpcja energii ma miejsce w sytuacji, w której energię wytwarzamy na m iejscu i ją na miejscu konsumujemy. W XXI wieku , w dobie smart grid , mikro i małe źródła energii odnawialnej stają się niezbędnym elementem miksu energetycznego wspomagając tradycyjne źródła wytwarzania, łagodząc szczyty zapotrzebowania na energię i ogran iczając straty na przesyle energii. Do roku 2013 w Polsce każda instalacja odnawialnego źródła energii przyłączona do sieci była traktowana przez prawo jako zawodowe źródło energii wymagające uzyskania koncesji na wytwarzanie energii w odnawialnym źródle, z długotrwałą procedur ą planistyczną i uzgodnieniową. W 2013 roku wprowadzono w Polsce tzw. „Mały Trójpak” – zestaw nowelizacji prawa energetycznego – które przed uchwaleniem ustawy o odnawialnych źródłach energii (ustawa o OZE ) regulowały praw a dotyczące niezawodowych (produkując ych e nergię na własne potrzeby) instalacji OZE. Te regulacje umożliwiły rozwój energetyki prosumenckiej w Polsce w ogóle . W 2015 roku weszła w życie ustawa o o dnawialnych ź ródłach e nergii , która podzieliła wytwarzanie energii na mi kro, małe i duże instalacje. W znaczny sposób ułatwiło to inwestowanie w elektrownie OZE produkujące energię na potrzeby własne inwestora, którym może być osoba prywatna, przedsiębiorca, rolnik lub JST. Dzięki tym regulacjom i zniesieniu nadmiernej biurokracji , a także rozwojowi technologii OZE , w tym przede wszystkim technologii fotowoltaicznej , nastąpił zauważalny rozwój mikro i małych źródeł OZE , szczególnie wśród osób indywidualnych. Kolejne nowelizacje ustawy OZE z 2016 i 2017 roku wprowadziły dla osób nie będących przedsiębiorcami , a także dla rolników i innych grup nie prowadzących działalności gospodarczej , rozwiązania prosumenckie w postaci tzw. o pustów, dzięki

33. 33 projektowanej instalacji OZE 56 . W ramach prowadzonego postępowania organ dokonuje kontroli całos ci dokumentacji inwestycyjno - budowlanej, o kto rej mowa w art. 75 ust. 5 ustawy o OZE oraz wydaje zas wiadczenie o dopuszczeniu do udziału w aukcji OZE. Same aukcje OZE odbywaj ą się w s rodowisku internetowym 57 i przeprowadzane są odrębnie dla instalacji o mocy nie większej niz 1 MW oraz większej niz 1 MW w ramach jednego z 5 koszyko w technologicznych grupujących poszczego lne technologie OZE, szczego łowo opisanych w art. 73 ust. 3a ustawy o OZE 58 . W tym zakresie Rada Mini stro w, zgodnie z art. 72 ustawy o OZE corocznie okres la wolumen energii elektrycznej, kto ra moz e podlega c zakontraktowaniu w ramach auk cji OZE organizowanych odrębnie dla kaz dego z koszyko w technologicznyc h. Natomiast minister włas ciwy do spraw energii, zgodnie z art. 77 ust. 1 ustawy o OZE o kres la maksymalną cenę za jaką moz e zostac sprzedana 1 MWh energii wytworzona w poszczego lnej technologii OZE. W ramach przewidzianego wolumenu dopuszczeni do aukcji OZE uczestnicy składają oferty cenowe, rywalizując między sobą o uzyskanie przedmiotowego wsparcia prowadzonej działalnos ci. W drodze aukcji, organizowanych przez Prezesa URE przynajmniej raz w roku, wyłaniać będzie się wytwórców energii z OZE oferujących jak najniższą cenę, aż do wyczerpania przewidzianych limitów, o czym mowa w art. 80 ust. 1 ustawy o OZE . Wsparcie wytwarzania tej energii prowadzi się w okresie 15 lat od dn ia, w którym wytwórca wytworzył po raz pierwszy wymaganą energię ale nie dłużej n iż do 31 grudnia 2035 roku, o czym mowa w art. 92 ust. 7 ustawy o OZE . Istnieje również możl iwość migracji instalacji OZE, które rozpoczęły wytwarzanie energii elektrycznej przed dniem 1 lipca 2016 r. do systemu aukcyjnego na zasadzie tzw. migracji polega jącej na uwzględnieniu okresu funkcjonowania instalacji w systemie świadectw pochodzenia na poczet łącznego okresu wsparcia danej instalacji, który łącznie również nie może przekroczyć wskazanego powyżej okresu 15 lat. 56 M. Trupkiewicz, Postępowania prekwalifikacyjne jako pierwszy etap udziału w aukcjach OZE , Studia Prawa Publicznego 2017, Nr 1, s. 101 - 122M. Tarka, M. Trupkiewicz, Procedura prekwalifikacyjna jako warunek udziału w aukcji OZE , Czysta Energia 2016, Nr. 4, s. 10 - 13 57 M. Trupkiewicz, Kil ka uwag o Internetowej Platformie Aukcyjnej umożliwiającej uzyskanie pomocy publicznej w zakresie OZE , Studia Prawa Publicznego 2017, Nr 3, 117 - 134; M. Tarka, M. Trupkiewicz, Elektroniczny klucz do aukcji OZE , Czysta Energia 2017, Nr 1 - 2, s. 18 - 21 58 E. Kos iński, M. Trupkiewicz, Rodzaje aukcji na wytwarzanie energii elektrycznej z odnawialnych źródeł energii w świetle przepisów ustawy o odnawialnych źródłach energii , Studia Prawa Publicznego 2017, Nr 3, s. 51 - 70

92. 92 możliwości prawne dzięki, którym w szybki i prosty sposób będzie mógł zrealizować tego typu inwestycje. Sektor MŚP jako pierwszy odczuwa zmiany na uwolnionym rynku energii. Dlatego tak ważne jest znoszenie barier prawnych, upraszczanie wewnętrznych przepisów OSD, które umożliwią łatwiejsze i szybsze przyłączanie do sieci mikro i małych insta lacji OZE przez przedsiębiorców. Edukacja instytucji finansowych o korzyściach jakie niesie ze sobą energetyka prosumencka , czy to w wydaniu osoby indywidualnej czy właściciela firmy jest niezbędna . Wsparcie poprzez organizowanie prostego komercyjnego fina nsowania z gwarancjami Banku Gospodarstwa Krajowego spowoduje szeroki dostęp przedsiębiorców do inwestycji w odnawialne źródła energii. Źródła OZE takie jak energia słoneczna przetwarzana na energię elektryczną w elektrowniach fotowoltaicznych , szczególni e mikro czy małych , pracujących na potrzeby prosumenta , jakim może być także przedsiębiorca , jest idealnym uzupełnieniem miksu energetycznego , szczególnie latem, przy maksymaln ym zapotrzebowaniu na energię elektryczną. W najbliższych latach , przy coraz szy bszym rozwoju rynku aut elektrycznych , coraz więcej przedsiębiorców będzie sięgało po ten środek lokomocji w swojej flocie firmowej. Dzięki samochodom elektrycznym , OZE zyska darmowe magazyny energii , a firmy czyste paliwo do napędzania aut. W projekcie P olity ki Energetycznej Polski do 2040 roku (PEP 2040 ) 101 przewiduje się , w zakresie OZE , rozwój głównie rozproszonych źródeł fotowoltaicznych , jako podstawowego źródła odnawialnego obok morskiej energetyki wiatrowej. W 2040 roku energia ze słońca w mocach zain stalowanych ma być dominującym źródłem energii spośró d wszystkich źródeł wytwórczych. 102 Duża część tej mocy będzie pochodziła z mikro i małych źródeł prosumenckich z sektora MŚP, rolnictwa i indywidualnych gospodarstw domowych . Już dziś szczególnie technologia fotowoltaiczna staje się atrakcyjna ekonomicznie do wykorzystania w przedsiębiorstwach jako dodatkowe źródło energii niwelujące częściowo wzrastające ceny energii. 101 Polityka E nergetyczna Polski od 2040 roku (PEP2040) - Projekt – Ministerstwo Energii – Warszawa 2018 102 Polityka Energetyczna Polski od 2040 roku (PEP2040) - Wyciąg z Projektu – Ministerstwo Energii – Warszawa 2018

78. 78 3.3. Sposoby finansowania OZE w sektorze MŚP – dotacje, preferencyjne pożyczki, finansowanie komercyjne, itp. Dotychczas m ikro, m ałe i ś rednie p rzedsięb iorstwa miały do dyspozycji kilka źródeł finansowania. Jednak żadne z nich nie było szybkie, proste i przyjazne dla przedsiębiorcy. Finansowanie OZE można podzielić na dotacyjne i komercyjne. Do pierwszej grupy możemy zaliczyć finansowanie poprzez :  Regionalne Programy Operacyjne (RPO) z perspektywy finansowej UE na lata 2014 - 2020 – różne w swej intensywności w poszczególnych woj ewództwach ;  f inansowanie zwrotne z umorzeniem części pożyczki lub dotacją udzielane przez Wojewódzkie Fundusze Ochrony Środo wiska (WFOŚ), Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (NFOŚiGW) ;  Program Infrastruktura i Środowisko z pulą 12 mld zł , w tym 8 mld zł na gospodarkę niskoemisyjną ;  Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) ,  programy dotacyjne gminne (np. Warszawa – z dotacją do 40% na odnawialne źródła energii ). Bardzo często programy dotacyjne RPO łącz ą w sobie wsparcie na odnawialne źródła energii , jak i też efektywność energetyczną w przedsiębiorstwach – inwestycje wspierane poprzez bezzwro tna dotację. 86 Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej ze środków krajowych finansuje przedsięwzięcia ograniczające zużycie energii w mikro, małych i średnich przedsiębiorstwach , finansując źródła odnawialne i pop rawę efektywności energetyc znej poprzez dotacje na spłatę kredytu bankowego. 87 Finansowanie z RPO, WFOŚ iGW lub w ramach innych p rogramów dotacyjnych to proces czasochłonny i bardzo często skomplikowany dla przedsiębiorcy , pociągający za sobą konieczność przygotowania dokumentacji apl ikacyjnej , osiągnięcia i utrzymanie 86 http://www.funduszeeuropejskie.gov .pl/wyszukiwarka/mikro - male - i - srednie - przedsiebiorstwa/#/37 57=2540#2541/3756=Mikro,%20małe%20i%20średnie%20przedsiębiorstwa 87 http://nfosigw.gov.pl/oferta - finansowania/srodki - krajowe/programy - priorytetowe/inwestycje - energo oszczedne - w - msp/

6. 6 1.2. Obecny stan rozwoju odnawialnych źródeł energii (OZE) w sektorze MŚP w Polsce . Wg autorów niniejszego opracowania, m imo braku wyraźnego wsparcia dla MŚ P w zakresie mikro i małej energetyki odnawialnej , jest to segment energetyki, który rozwija się wśród przedsiębiorców . W wielu firmach ważnym kosztem w bieżącym budżecie jest właśnie koszt energii. Przedsiębiorca przyzwyczajony do inwestowania swoich środków jest bardziej skłonny optymalizować ponoszone przez siebie koszty. Czy to zmiana dostawc y energii na tańszego , bardzie j elastycznego czy zmiana taryfy na lepiej dostosowaną do potrzeb przedsiębiorstwa, inwestycje w trafostacje, kompensatory mocy biernej czy w końcu w OZE – wszystkie te działania poprawiają efektywność energetyczną przedsiębio rstwa i dają wymierne korzyści finansowe jej właścicielowi. Od wprowadzen ia w 2015 roku regulacji dla odnawialnych źródeł energii widać z roku na rok wzrost liczby i mocy mikroinstalacji OZE w całym systemie elektroenergetycznym . Spora część inwestycji je st realizowana jako instalacje prosumenckie u osób indywidualnych czy rolników. Z obserwacji rynku widać, że coraz więcej takich przedsięwzięć realizują przedsiębiorcy. Ryc. Liczba i moc zainstalowa na mikroinstalacji OZE w Polsce oraz moc zainstalowana instalacji PV z koncesją w latach 2009 - 2018 3 3 opracowanie własne dane z OSD i URE - https://www.ure.gov.pl/pl/rynki - energii/energia - elektryczna/odnawialne - zrodla - ener/potencjal - krajowy - oze/5753,Moc - zainstalowana - MW.html 0 5 10 15 20 25 30 35 40 0 50 100 150 200 250 2013 2014 2015 2016 2017 2018 tys. szt. MW Moc całkowita PV - mikroinstalacje Moc PV - z koncesją Liczba mikroinstalacji w tys.

87. 87 Innym zagadnieniem jest o gromna ilość instalowanych paneli fotowoltaicznych , które po okresie ich użytkowania mo gą być problemem , czy też zagrożeniem dla środowiska . Istotn y jest tutaj odpowiedni recykling i odzyskanie jak największej ilości materiał ów, w tym aluminium, miedzi i szkła z paneli PV. Brak odpowiedniej polityki w tym zakresie może mieć negatywny wpływ na środ owisko , zwłaszcza lokalne . Już dziś recykling panel u fotowoltaicznego, krzemowego (który jest głównym komponentem elektrowni fotowoltaicznej) jest na poziomie 96%. Większość odzyskanego materiału to szkło, aluminium, plastik oraz inne metal e . 97 W przypadku biogazowni, których główną ideą jest utylizacja odpadu widzimy niezaprzeczalne korzyści szczególnie dla środowiska lokalnego. Przetwarzanie odpadu pochodze nia rolniczego, zwierzęcego, od p a dów biodegradowalnych z fabryk , z produkcji żywności czy odpadów komunalnych powodują zmniejszenie zanieczyszczenia powietrza, gruntu oraz wód. S zerokie zastosowani e małych biogazowni w biznesie , nie tylko wygeneruje czystą energię odnawialną , ale także zmniejszy zanieczyszczenie środowiska. 4.4. Efektywność energetyczna i redukcja niskiej emisji poprzez wykorzystanie OZE w sektorze MŚP. Efektem powszechnego wykorzystania odnawialnych źródeł energii jest podniesienie efektywności energetycznej , co pociąga za sobą niższą energochłonność przedsiębiorstw. Z drugiej strony autokonsumpcja energii lub jej dystrybucja „po sąsiedzku” powoduje poprawę efektywności energetycznej w skali makro – czyli niwelowanie w pewnym stopniu strat przesyłowych energii el ektrycznej, które dziś sięgają nawet 30%. Niska emisja – emisja komunikacyjna, emisja pyłów i szkodliwych gazów pochodząca z lokalnych kotłowni węglowych i domowych pieców grzewczych, 97 za: https://www.pv - tech.org/news/pv - cycle - achieves - record - 96 - recycle - rate - for - silicon - based - pv - modules

8. 8 w którym natężenie regulacji sektorowej, rozumianej jako przejaw szczególnej interwencji państwa w zasady funkcjonowania tego sektora jest bardzo wysokie 5 . W związku z powyższym jednym z podstawowych wyzwań stojących przed MŚP działającymi w sektorze elektroenergetycznym, a w szczególności w zakresie zasad wytwarzania energii elektrycznej z OZE , są często zmieniające się przepisy prawa, kt óre determinują również ekonomiczne aspekty prowadzenia tego rodzaju działalności gospodarczej. W związku z powyższym MŚP, którzy podejmują działalność w tym sektorze powinni uwzględniać wyższe aniżeli w innych branżach ryzyko regulacyjne związane z obowią zującymi przepisami prawa. W tym zakresie w śród podstawowych aktów krajowego porządku p rawnego, które tworzą podstawy w zakresie funkcjonowania OZE w sektorze MŚP oraz wdra żają bezpośrednie i pośrednie instrumenty wsparcia energetyki odnawialnej , wymienić należy przede wszystkim: 1) ustawę z dnia 10 kwietnia 1997 r. – Prawo energetyczne 6 (dalej: u.p.e.) , 2) ustawę z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii 7 (dalej: ustaw o OZE) , 3) ustawę z dnia 11 stycznia 2018 r. o elektromobilności i paliwach alternatywnych 8 , 4) ustawę z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym 9 (dalej: u.p.z.p.) , 5) ustawę z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane 10 (dalej: u.p.b.) , 6) ustawę z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska 11 (u.p.o.ś.) , 7) us tawę z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach 12 . 8) ustawę z dnia 3 października 2003 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko 13 ( dalej u.o.o.ś) , 5 T. Długosz, Funkcja regulacyjna , [w:] R. Hauser, Z. Niewiadomski, A. Wróbel (red.), Publiczne Prawo Gosp odarcze. System Prawa Administracyjnego Tom 8a, Warszawa 2013, s. 697 - 707 6 (Dz. U. z 2018 r., poz. 755 t.j.) 7 (Dz. U. z 2018 r., poz. 1269 t.j.) 8 (Dz. U. z 2018 r., poz. 317) 9 (Dz. U. z 2018 r., poz. 1945 t.j.) 10 (Dz. U. z 2018 r., poz. 1202 t.j.) 11 (Dz. U. z 2018 r., poz. 799 t.j.) 12 (Dz. U. z 2018 r., poz. 922 t.j.)

85. 85 Od ponad dekady b ranża energii odnawialnej jest jedną z dynamicznie j rozwijających się branż przemysłu na świecie , a jest to spowodowane rozwojem technologii OZE, szerokim dostępem źródeł OZE, zwiększaniem efektywności energetycznej , czy też dbaniem o zasoby naturalne i oc hronę środowiska. Z raportu Międzynarodowej Agencji Energetyki Odnawialnej (International Renewable Energy Agency – IRENA) wynika, że w branży OZE w 2017 roku zatrudnienie znalazło 10,3 mln ludzi , a do roku 2030 lic zba ta wzrośnie do 24 mln osób. 93 Ryc. M iejsca pracy w sektorze energii odnawialnej na świecie w latach 2012 - 2017. 94 Powszechny rozwój odnawialnych źródeł energii to także nowe miejsca pracy w sektorze OZE. To są tysiące doradców, projektantów, instalatorów, serwisantów. To są producenci główn ych komponentów wchodzących w skład instalacji OZE. To są miejsca pracy, które dodatkowo generują wpływy z podatków do budżetu Państwa. Większość tych miejsc pracy jest lub będzie utworzona w sektorze MŚP. W Polsce zatrudnienie w branży OZE wynosi ł około 27 ty s. osób - stan na 2016 rok . 95 Liczba ta wzrośnie w niedługim czasie , gdyż już widać ożywienie na rynku OZE spowodowanym z jednej strony aukcjami przeprowadzonymi w latach 2016 - 2018 przez 93 Global Energy Transformation – A Roadmao to 2050 – wyd. IRENA – www.irena.org 94 IRENA jobs database. http://resourceirena.irena.org/gateway/dashboard/?topic=7&subTopic=53 95 za Związek Przedsiębiorców i Pracodawców Sektora Energii, Rynek pracy OZE, 2017, źródło Instytut Jagielloński, wiosna 2017 0,33 0,38 0,4 0,4 0,45 0,45 0,89 0,5 0,76 0,94 0,83 0,81 0,75 0,83 1,03 1,08 1,16 1,15 2,4 2,5 2,99 2,88 2,74 3,06 1,36 2,27 2,5 2,77 3,09 3,37 1,41 1,74 1,66 1,63 1,52 1,51 0 2 4 6 8 10 12 2012 2013 2014 2015 2016 2017 Miejsca pracy w energetyce odnawialnej w latach 2012 - 2017 w milionach inne słoneczne cieplne wiatrowe biogazowe fotowoltaika hydroelektrownie

60. 60 przesyłowe. Dlatego też bardzo istotnym zagadnieniem jest wprowadzenie takich rozwiąz ań prawnych , aby opłacalne było dla tego typu przedsiębiorców korzystanie z wygenerowanej przez siebie energii w postaci np. Opustów, które funkcjonują dla Prosumentów nie będących przedsiębiorcami. Takie d ziałania przeds iębiorców nie tylko wpłyną pozytywn ie na ekonomikę ich własnej dział alności , ale w istotny sposób mogą łagodzić letnie szczyty zapotrzebowania na energię w ciągu doby w skali systemu elektroenergetycznego . Dodatkowym aspektem , szczególnie istotnym dla operatorów sieci dystrybucyjnych i spółek obrotu energią , przy nie pokrywających się profilach produkcji i poboru energii , jest wprowadzenie przez przedsiębiorcę energii do sieci w okresie szczytu zapotrzebowania , gdy energia i koszty dystrybucji są n ajdroższe , a po branie przez niego z powrotem energii poza szczytem. 2.5. Bariery w rozwoju OZE w sektorze MŚP (prawne, ekonomiczne, technologicz ne, środowiskowe, społeczno - kultu rowe). Przedsiębiorcy inwestujący w mikro czy małe źródła OZE wytwarzające energię elektryczną na co dzień mierzą się z różnego rodzaju barierami poczynając od prawnych , a skończywszy na środowiskowych. W ciągu ostatnich 5 - 6 lat wiele z tych barier zostało zniesionych , jednak nadal istnieją bariery np. w przepisach wewnętrznych OSD, które skutecznie ograniczają rozwój OZE w MŚP. Od 2007 roku gdy rynek energetyczny został „ uwolniony ”, a dostawcę energii zmieniło ponad 188 ty s. 80 firm w tym większość to firmy z sektora MŚP. Jedną z głównych barier możliwości rozwoju OZE w tym sektorze jest obstrukcja OSD w przyłączeniach mikroinstalacji OZE do sieci , gdy odbiorca , w tym wypadku przedsiębiorca , zmienił dostawcę energii na innego niż Sprzedawca Zobowiązany. Wg wewnętrznych przepisów OSD tj. Instrukcji Ruchu i Eksploatacji Sieci D ystrybucyjnych 80 za URE: https://www.ure.gov.pl/pl/urzad/informacje - ogolne/aktualnosci/7920,Zmiany - sprzedawcy - energii - elektrycznej - w - okresie - od - XII - 2007 - r - do - X - 2018 - r.html

86. 86 URE na zakup energii z odnawialnych źródeł , a z drugiej strony c oraz większym zainteresowanie m przedsiębiorców mikro i małymi instalacjami OZE. Nawet biorąc pod uwagę, że energetyka odnawialna przejmie część potencjału energetyki konwencjonalnej , to część pracowników przebranżowi się do nowej gałęzi przemysłu energety cznego. A wraz ze zwiększaniem potencjału OZE – szczególnie mikro i małych instalacji – zwiększać się będzie zapotrzebowanie na wyspecjalizowanych pracowników. Część z utworzonych miejsc pracy będzie utrzymanych przez lata w usługach około serwisowych czy te ż przy r epoweringu , czyli wymianie star y ch urządzeń OZE na nowe. Wiele z tych miejsc pracy będzie powstawało lokalnie – bliżej odbiorcy końcowego. 4.3. Inwestycje MŚP w OZE a środowisko – korzyści/zagrożenia. Główną korzyścią dla środowiska w kontekście OZE jest zamiana źródła energii z konwencjonalnego (dziś w większości opartych na paliwie węglowy m ) na źródło odnawialne. Największym emitentem CO 2 jest spalanie paliw , w tym przez przemysł energetyczny genergujący 50,5% całkowitej emisji. 1 MWh wyprodukowanej energii elektrycznej w instalacjach spalania to emisja średnio około 806 kg CO 2 . 96 1000 MW mocy zainstalowanych w mikro czy małych elektrowniach fotowoltaicznych np. w MŚP to ok 800 ty s. do 1 mln MWh wygenerowanej czystej energii rocznie , co istotnie ogranicza emisję CO 2 i innych szkodliwych substancji uwalnianych w trakcie spalania węgla i innych paliw kopalnych w elektrowniach i elektrociepłowniach . Generowanie energii z OZE i jej konsumpcja na miejscu powoduje ograniczanie strat przesyłowych , co finalnie obniża również ilość energii wytwarzanej w elektrowniach konwencjonalnych i ilość emitowanych zanieczyszczeń. 96 za: Wskaźnik emisyjności CO2, SO2, NO x, CO i pyłu całkowitego dla energii elektrycznej. KOBiZE – IOŚ - PIB, 2017. http://www.kobize.pl/uploads/materialy/materialy_do_pobrania/wskazniki_emisyjnosci/180108_wskaz niki_spalanie_na_mwh.pdf

82. 82 4. Korzys ci z OZE w MS P. 4.1 . Efekt powszechnego wykorzystania OZE w MŚP. Powszechne wykorzystanie OZE w MŚP to łagodzenie szczególnie letnich szc zytów zapotrzebowania na energię elektryczną w całym systemie elektroenergetycznym. Polska , wg Ministerstwa Energii i PSE (Polskie Sieci Elektroenergetyczne) , potrzebuje ok 1000 - 2000 MW mocy w instalacjach fotowoltaicznych , aby stabilizować system elektroenergetyczny w czasie le tnich szczytów zapotrzebowania. 89 2 000 MW mocy w OZE w MŚP (w instal acjach fotowoltaicznych) może wygenerować 1200 - 1500 MW dodatkowej mocy do systemu elektroenergetycznego w godzinach szczytu – w ekstremalnym roku 2015 , gdy wprowadzono 20 - sty stopień zasilania – w godzinach szczytu brakowało jedynie ok. 800 MW mocy w syst emie elektroenergetycznym. Taka moc instalacji fotowoltaicznych rozp r oszonych w MŚP spowodowałaby złagodzenie tej sytuacji , czy też nie dopuściłaby do niej generując energię w szczycie zapotrzebowania. 2 000 MW mocy w samych mikro czy małych instalacjach fotowoltaicznych to jest jedynie 50 - 60 ty s. mikro czy małych firm, które korzystałyby z energii odnawialnej na ogólna liczbę 1,87 mln wszystkich podmiotów w MŚP czyli około 3% firm . Sytuacja, która miała miejsce w sierpniu 2015 roku w polskim systemie elektroenergetycznym – czyli wprowadzenie 20 - tego stopnia zasilania spowodowanego brakiem odpowiedniej mocy związanej z wystąpieniem kilku negatywnych czynników jak wysokie temperatury, niski stan wód w rzek ach czy remonty bloków energetycznych , co też spowodowało ograniczenie dostaw energii lub obniżenie mocy dla wielu tysięcy firm w Polsce (firmy musiały ograniczać swoj ą działalność lub wręcz zawieszać pracę , co generowało ogromne straty , a firmy, które zł amały ograniczenia mają prowadzone postępowania przez URE o nałożenie kar). Niemalże podobna sytuacja wystąpiła w czerwcu 2016 roku , gdy w systemie prawie zabrakło wolnej mocy 89 za: https://biznesalert.pl/tchorzewski - fotowoltaika - osg - 2018/ ; https://wysokienapiecie.pl/1820 - ministe rstwo - energii - od - 1 - do - 2 - gw - w - fotowoltaice - za - 4 - lata/

83. 83 a energia na TGE (Towarowej Giełdzie Energii) w godzinach szczytu przekroczyła 1 000 PLN za 1 MWh! 90 Ryc. Ceny energii na TGE/ RDN (Rynek Dnia Następnego) w porównaniu do produkcji energii w instalacji PV (35 kWp) w dniu 23 czerwca 2016 roku na tle średnich cen dobowych dla TGE/RDN dla roku 2016. 91 Analizując sytuację jaka miała miejsce w Europie Centralnej i w Polsce warto przyjrzeć się jak z tą ekstremalną sytuacją poradziły sobie Niemcy. U naszego zachodniego sąsiada zainstalowanych jest obecnie ponad 45 ty s. MW mocy elektrowni fotowoltaicznych z czego ok . 14% to są mikroinstal acje o mocy do 10 kW (czyli ok 5,7 ty s MW). W 2015 roku Niemcy miały potencjał w elektrowniach fotowoltaicznych na poziomie ok 38 GW . W dniu 10 sierpnia 2015 roku w godzinach szczytowych (12 - 14) niemiecki system fotowoltaiczny pracował na 54% swojej mocy 92 . Podobne warunki meteorologiczne panowały w Polsce – więc można wyciągnąć wniosek, że 2000 MW w instalacjach fotowoltaicznych generowałyby ok. 1000 MW dodatkowej mocy – której wtedy brakowało w polskim systemie elektroenergetycznym. 90 https://wyniki.tge.pl/pl/wyniki/archiwum/2/?date_to=2015 - 08 - 28&date_from=2015 - 08 - 07&data_scope= contract&market=rdn&data_period=4 https://wyniki.tge.pl/pl/wyniki/archiwum/2/?date_to=2016 - 07 - 01&date_from=2016 - 06 - 03&data_scope=co ntract&market=rdn&data_period=4 91 Dane z TGE i monitoringu instalacji PV o mocy 35 kW https://wyniki.tge.pl/pl/wyniki/ archiwum/2/?date_to=2016 - 07 - 01&date_fro m=2016 - 06 - 03&data_scope=contract&market=rdn&data_perio d=4 92 https://www.sma.de/en/company/pv - electricity - produced - in - germany.html 0 5 10 15 20 25 30 0,00 200,00 400,00 600,00 800,00 1000,00 1200,00 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 PLN/MWh k W Cena energii TGE/RDN Średnia cena energii TGE/RDN 2016 Produkcja energii z PV

15. 15 finansowaniu OZE w MŚP. Przedsiębiorca chcący sfinansować swoje inwestycje w mikro czy małej energetyce OZE musi więc przechodzić d ługotrwałą procedurę weryfikacyjną , gdyż osoby oceniające ryzyko bankowe niewiele wiedzą na temat tego segmentu rynku. Dlatego też jest spory obszar do zagospodarowania w komercyjnym finansowaniu mikroin stalacji OZE dla przedsiębi or cy poprzez duże polskie banki wsparte na przykład gwarancją z BGK (Banku Gospodarstwa Krajowego). 1.4. Jak robią to inni – doświadczenia innych państw członkowskich UE w obszarze rozwoju OZE na potrzeby sektora MŚP (w tym co najmniej: Austrii, Danii, Francji, Holandii, Niemiec) Doświadczenia bardziej rozwiniętych pod względem stopnia rozwoju rynku energii oraz możliwości wykorzystania OZE przez MŚP państw Europy Zachodniej pokazują wyraźny trend odchodzenia od nierynkowych mechanizmów zbliżonych np. d o taryf gwarantowanych na rzecz poszukiwania rynkowych alternatyw. Po kilku lub kilkunastu latach funkcjonowania oderwanych od giełdowych cen energii mechanizmów w tych krajach w debacie publicznej coraz częściej mówi się o konieczności przesunięcia akcent ów systemu w kierunku minimalizacji kosztów ich utrzymania. Biorąc pod uwagę powyższe należy przewidywać, że przyjęte przez polski rząd postrzeganie prosumenta (również biznesowego) jako w pierwszej kolejności konsumenta wyprodukowanej przez siebie energii , znajdzie coraz większe zrozumienie innych państw członkowskich UE. AUSTRIA Indywidualna autokonsumpcja wyprodukowanej przez przedsiębiorstwa energii z OZE jest w Austrii prawnie dozwolona. Energia niewykorzystana zostaje przekazana do sieci dzięki czem u właściciel instalacji otrzymuje wynagrodzenie w postaci taryfy gwarantowanej (feed - in - tariff) lub rynkowej ceny energii (dzięki długoterminowej umowie sprzedaży – PPA, co jest zjawiskiem całkiem powszechnym). Wysokość wsparcia uzależniona jest z kolei od mocy zainstalowanej danej instalacji ( do 5 kWp, 30

13. 13 w taryfie C osiągnął poziom 3 0 - 70% , co przełożyło się na całkowi ty koszt za energię wraz z kosztami dystrybucji na poziomie 450 - 800 zł netto za 1 MWh w taryfie C12w (np. na obszarze PGE Obrót/PGE Dystrybucja Białystok) . To też w istotny sposób determinuje przedsiębiorców do inwestycji w alternatywne źródła energii. , g dyż opłacalność elektrowni OZE przy tak wysokich cenach energii ewidentnie wzrasta. Kolejnym elementem kształtującym opłacalność inwestycji w elektrownie fotowoltaiczne jest ich cena zakupu. Główny m element em cenotwórczy m elektrowni fotowoltaicznej są panel e fotowoltaiczne, które w około 50% składają się na jej cenę. Z niesienie we wrześniu 2018 roku przez Unię Europejską ceł zaporowych na chińskie panele przełożyło się w istotny sposób na niższy koszt całkowity zakupu inst alacji . Kolejnym dużym składnikiem ceny elektrowni fotowoltaicznej jest system montażowy (7 - 20%) – im bardziej skomplikowany i rozbudowany tym droższy . W dalszej kolejności koszty montażu - ok 15% - 20% i inwerterów – ok 10% (urządzenie zamieniające prąd sta ły na prąd zmienny dostosowujący jakość prądu do norm prądu sieciowego). Obecnie ceny kompletnych instalacji fotowoltaicznych dla grupy odbiorców MŚP oscylują w granicach 3 300 zł – 4 000 zł netto za 1 kWp , gdy jeszcze w pierwszej połowie 2018 roku był y on e o ok 10% wyższe , a w 2013 i 2014 roku ceny te kształtowały się w granicach 5 500 – 6 000 zł netto za 1 kWp czyli w omawianym okresie nastąpił spadek kosztów o 30 - 40% . Ryc. Spadek cen ( w USD) instalacji fotowoltaicznych za Wp na świecie w latach 2007 – 2017 wraz z prognozą na lata 20 18 - 2022 32 32 Opracowanie własne za: www. renewableenergyhub.co.uk 0 1 2 3 4 5 6 7 8 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021 2022

97. 97 45. Swora M., Muras Z., Status odbiorcy przemysłowego w świetle ustawy Prawo energetyczne . [w:] K. Ziemski, P. Lissoń (red.), Inwestycje infrastrukturalne i ochrona środowiska w prawie energetycznym, Poznań 201 4, s. 35 - 50. 46. Towarowa Giełda Energii S.A. , Wyniki notowań , ( https://wyniki.tge.pl/pl/wyniki/archiwum/2/?date_to=2015 - 08 - 28&d ate_from=2015 - 08 - 07&data_scope= contract&market=rdn&data_period=4). 47. Trupkiewicz M., Postępowania prekwalifikacyjne jako pierwszy eta p udziału w aukcjach OZE , Studia Prawa Publicznego 2017, Nr 1, s. 101 - 122M. Tarka, M. Trupkiewicz, Procedura prekwalifikacyjna jako warunek udziału w aukcji OZE, Czysta Energia 2016, Nr. 4, s. 10 - 13 . 48. Trupkiewicz M., Kilka uwag o Internetowej Platformie Au kcyjnej umożliwiającej uzyskanie pomocy publicznej w zakresie OZE , Studia Prawa Publicznego 2017, Nr 3, 117 - 134; M. Tarka, M. Trupkiewicz, Elektroniczny klucz do aukcji OZE, Czysta Energia 2017, Nr 1 - 2, s. 18 - 21 . 49. Urząd Regulacji Energetyki, Moc zainstalowa na OZE , (https://www.ure.gov.pl/pl/rynki - energii/energia - elektryczna/odnawialne - zrodla - ener/potencjal - krajowy - oze/5753,Moc - zainstalowana - MW.html) . Ustawa z dnia 20 lutego 2015 roku o odnawialnych źródłach energii. 50. Urząd Regulacji Energetyki, Informacje dot yczące zmiany sprzedawcy w wybranych miesiącach za okres od XII 2007 r. do X 2018 r. , ( https://www.ure.gov.pl/pl/liberalizacja - rynku - en/7845,Zmiany - sprzedawcy - energii - elektrycznej - w - okresie - od - XII - 2007 - r - do - X - 2018 - r.html ). 51. Ustawa z dnia 15 listopada 1984 roku o podatku rolnym. 52. Wikipedia, Niska emisja , ( https://pl.wikipedia.org/wiki/Niska_emisja ). 53. Wikipedia, Prosument , ( https://pl.wikipedia.org/wiki/Prosument ). 54. Wikipedia, Społeczna Odpowiedzialność Biznesu , (https://pl.wikipedi a.org/wiki/Społeczna_odpowiedzialność_biznesu) . 55. Wrońska N., Prosument - czyli jak producent staje się konsumentem (w:) A. Walaszek - Pyzioł (red.), Wybrane węzłowe zagadnienia współczesnego prawa energetycznego, Krak ów 2012, s. 127 i n.; I. Szwedziak - Bork, Ile konsumenta w prosumencie w świetle ustawy o odnawi alnych źródłach energii?, w: M. Czarnecka, T. Skoczny (red.), Prawo konsumenckie w praktyce, Legalis/el.; A. Wlazły, Energetyka prosumencka. Zachowania prosumentów w sektorze energetycznym, [w:] M. Czar necka, T. Skoczny (red.), Prawo konsumenckie w praktyce, Legalis/el. 56. Związek Przedsiębiorców i Pracodawców Sektora Energii, Rynek pracy OZE , 2017, źródło Instytut Jagielloński, wiosna 2017 .

5. 5 którym właściciel mikroinstalacji OZE może „ przechować ” nadwyżkę energii w sieci odbierając ją w okresie kiedy jego zapotrzebowanie nie jest na bieżąco pokrywane przez własną produkcję. Pobrana w ten sposób energia podlega tzw. o pustom, czyli zostaje oddana do sieci i odebrana w stosunku – 1 do 0,8 przy instalacjach o mocy do 10 kW i 1 do 0,7 w instalacjach powyżej 10 kW. Od lipca 2018 roku , zgodnie z kolejną nowelizacj ą ustawy OZE wprowadz ono nowe przepisy rozszerzając definicję mikroinstalacj i do instalacji o mocy do 50 kW , co może zostać odczytywane jako ukłon w kierunku przedsiębio rców. W powszechnym użyciu, „p rosument ” to zbitka wyrazów „producent” lub „profesjonalista” i „konsument”, przy czym chodzi tu o konsumenta zaangażowanego we współtworzenie i promowanie produktów ulubionej mar ki albo w jednoczesną produkcję i konsumpcję dóbr lub usług. Początkowo pojęcie „prosument” było jedynie połączeniem słów „ producent ” i „konsument”. Według zaś nomenklatury ustawy o OZE z 20 lutego 2015 roku (art. 2 pkt 27a) prosument to: „ odbiorca końcowy dokonujący zakupu energii elektrycznej na podstawie umowy kompleksowej, wytwarzający energi ę elektryczn ą wyłącznie z odnawialnych źródeł energii w mikroinstalacji w celu jej zużycia na potrzeby własne, niezwiązane z wykonywan ą działalności ą̨ gospodarcz ą regulowan ą ustaw ą z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców (Dz. U. poz. 646), zwan ą dalej „ ustaw ą – Prawo przedsiębiorców ”; 1 . Koncepcja „prosumpcji” sformułowana została po raz pierwszy w 1972 roku, przez Marshalla McLuhan a i Barrington a Nevitt a. P ostawili oni tezę, że wraz z rozwojem nowych technologii elektrycznych konsument może coraz częściej stawać się producentem. Dopiero jednak w 1980 roku termin ten został wprowadzony w książce pt.: „ The Third Wa ve ” przez Alvina Tofflera , pisarza i futurystę. Z punktu widzenia nauk ekonomicznych prosu mpcję definiuje się jako podjęte przez konsumenta czynności kreujące wartość, w wyniku których zostaje wytworzony produkt, który ostatecznie zostaje przez niego skonsumowany, a czynności te stają się doświadczeniami konsumenta z produktem. ” 2 . 1 za Ustawą OZE z 20 lutego 2015 roku 2 za: https://pl.wikipedia.org/wiki/Prosument

9. 9 9) ustawę z 20 m aja 2016 r. o efektywności energetycznej 14 , 10) ustawę z dnia 12 styczna 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (u.p.o.l.) 15 , 11) ustawę z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (u.p.r.) 16 , 12) ustawę z dnia 6 grudnia 2008 o podatku akcyzowym (dalej: u.p.a.) 17 , 13) usta wę z dnia 11 marca 2004 o podatku od towarów i usług 18 (dalej: u.p.t.u.) , 14) ustawę z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów 19 , 15) ustawę z dnia 8 grudnia 2017 r. o rynku mocy 20 , 16) ustawę z dnia 20 maja 2016 r. o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych 21 (dalej: u.i.e.w.) . 17) ustawę z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców 22 (dalej: u.p.p. ) Szczegółowa analiza poszczególnych instrumentów prawnych wspierających wytwarzanie energii elektrycznej przez MŚP będzie przedmiotem rozważań p rowadzonych w pkt 2.3 niniejszego opracowania. Niezależnie od zdefiniowanej powyżej materii ustawowej warto wskazać również na podstawowe akty w zakresie planowania gospodarczego ujęte w ramach rządowych strategii gospodarczych w tym w szczególności: 1) Proje kt Polityki energetycznej Polski do roku 2040 23 , 2) Strategii na rzecz Odpowiedzialnego Rozwoju (z perspektywą do 2030 r.) 24 , 3) Krajowym plan działania w zakresie energii ze źródeł odnawialnych wraz z jego aktualizacją 4) Strategii Bezpieczeństwo Energetyczne i Środowisko – perspektywa do 2020 r. 25 , 13 (Dz. U. z 218 r., poz. 2081 t.j.) 14 (Dz. U. z 2016 r., poz. 831 ze zm.) 15 (Dz. U. z 2018 r., poz. 1445 t.j.) 16 (Dz. U. z 2017 r., poz. 1892 t.j.) 17 (Dz. U. z 2018 r., poz. 1114 t.j.) 18 (Dz. U. z 2018 r., poz. 2174 t.j.) 19 (Dz. U. z 2018 r., poz. 966 t.j.) 20 (Dz. U. z 2018 r., poz. 9) 21 (Dz. U. z 2016 r., poz. 961 ze zm.) 22 (Dz. U. z 2018 r., poz. 646 ze zm.) 23 https://www.gov.pl/web/energia/polityka - energetyczna - polski - do - 2040 - r - zapraszamy - do - konsultacji 24 https://www.miir.gov.pl/media/48672/SOR.pdf 25 https://bip.mos.gov.pl/strategie - plany - programy/strategia - bezpieczenstwo - energetyczne - i - srodowisko - perspektywa - do - 2020 - r/

19. 19 kosztów i opłat na utrzymanie krajowego systemu elektro - energetycznego. Nadwyżkowa energia, tj. wyprodukowana poza zakontraktowaną ilość, może zostać sprzedana, ale za niewielkim wynagrodzeniem rzędu 0,05 - 0,07 eurocenta/kWh. Celem programu SDE+ jest przyznawanie subsydiów na pokrycie różnicy między rynkowymi cenami energii, a kosztem jej wytworzenia z OZE. Dotacje są przyznawane na okres 8, 12 lub 15 lat w zależności od rodzaju instalacji. W 2020 r. system ma zostać zastąpiony formą FiT, nazywaną dz iś w komunikacji pomiędzy decydentami mianem terugleversubsidie (pol. subsydium zwrotne). 39 2. Czy M S P potrzebują OZE: 2.1. Jakie korzyści przynosi wykorzystanie odnawialnych źródeł energii sektorowi MŚP? Głównym korzyścią i motywatorem inwestycji w odnawialne źródła energii w sektorze MŚP jest ograniczanie kosztów związanych z energią i oszczędności z tym związane . W sytuacji wzrastających drastycznie cen energii posiadanie własnego źródła wytwarzania jest jedynym zabezpiecz eniem (w pewnym wolumenie) przed skutkami podwyżek cen. Dzięki niższym kosztom energii, szczególnie w grupach energochłonnych może to być element również podniesienia konkurencyjności cenowej wytwarzanych produktów czy usług. Kolejną korzyścią dla MŚP jes t też dostęp do dodatkowej mocy generowanej przez elektrownie z odnawialnych źródeł energii. W niektórych przypadkach jest to główna zaleta umożliwiająca rozwój biznesu w miejscach , gdzie zasoby sieciowe mocy są niewystarczające dla pokrycia wzrastających potrzeb odbiorców energii. Dla części przedsiębiorców dodatkowym benefitem wykorzystywania energii odnawialnej jest też dbałość o ekologi ę i pozytywny wizerunek firmy szanującej środowisko. 39 Za: https://www.pveurope.eu/News/Energy - Storage/Review - of - net - metering - could - push - energy - storage - in - Netherlands ; http://www.res - legal.eu/s earch - by - country/

95. 95 Biblio grafia 1. Atlas klimatu Polski. pod redakcją Haliny Lorenc. IMGW Warszawa 2005 . 2. Bohdan A. , Przybylska M. , Podstawy prawne OZE (odnawialnych źródeł energii) i gospodarki odpadami w Polsce , Warszawa 2015, s. 42. 3. Bohdan A. , Przybylska M. , Podstawy prawne OZE ...op. cit., s. 55 - 57. 4. Bohdan A. , Przybylska M. , Podstawy prawne OZE...op . cit., s. 42 - 45. 5. Bohdan A. , Przybylska M. , Podstawy prawne OZE...op . cit., s. 45 - 54. 6. Czajka - Marchlewicz B. , OZE - etapy procesu inwestycyjnego , Publikacje Elektroniczne ABC, Lex/el. 7. De Lage Landen Leasing Polska S.A., Przykładowa oferta leasingowa , materiały inf ormacyjne firmy. 8. Długosz T., Instrumenty wspierania energetyki „niekonwencjonalnej” [w:] R. Hauser, Z. Niewiadomski, A. Wróbel (red.), Publiczne Prawo Gospodarcze. System Prawa Administracyjnego Tom 8b, Warszawa 2018, s. 285 . 9. Długosz T. , Funkcja regulacyj na , [w:] R. Hauser, Z. Niewiadomski, A. Wróbel (red.), Publiczne Prawo Gospodarcze. System Prawa Administracyjnego Tom 8a, Warszawa 2013, s. 697 - 707. 10. Dziaduszyński K. , Potencjalna energia wiatrowa na Lubelszczyźnie – Konferencja Mierki, 2001. 11. Energinet, Materiały informacyjne organizacji , ( https://en.energinet.dk/Electricity/Tariffs ). 12. Frąckowiak A., Frąckowiak A., Komentarz do art. 2, [w:] J. Baehr, P. Lissoń, J. Pokrzywniak, M. Szambelańczyk ( red.), Ustawa o odnawialnych źródłach energii . Komentarz, Warszawa 2016, s. 52 . 13. Fundusze Europejskie, Fundusze dla MŚP , Materiały informacyjne organizacji, (http://www.funduszeeuropejskie.gov.pl/wyszukiwarka/mikro - male - i - srednie - przedsiebiorstwa/#/3757=254 0#2541/3756=Mikro,%20małe%20i%20średnie%20przedsiębio rstwa). 14. Henzelmann T., Hoff P, Zielone finansowanie i nowe „zielone złoto” , w: R. Berger (red.) Zielony wzrost, zielony zysk. Jak zielona rewolucja stymuluje gospodarkę, Warszawa 2014, s. 280 - 285. 15. IEA, Materiały informacyjne organizacji , (https://www.iea.org/policiesandmeasures /pams/france/name - 24704 - en.php). 16. IRENA, Global Energy Transformation – A Roadmap to 2050 – wyd. IRENA – ( www.irena.org ). 17. IRENA, IRENA jobs data base , materiały informacyjne organizacji, ( http://resourceirena.irena.org/gateway/dashboard/?topic=7&subTopic=53 ). 18. Kobiałko D., Analiza ustawy o odnawialnych źródłach energii z 20 lutego 2015 roku w świetle przepisów unijnych dotyczących pomocy publicznej , „Przegląd Prawniczy Europejskiego Stowarzyszenia Studentów Prawa ELSA Poland”, Z. III, Warszawa 2015, s. 167 - 183; W. Szopiński, Czy systemy wsparcia dla energii z odn awialnych źródeł przewidziane w projekcie ustawy o odnawialnych źródłach energii można uznać za pomoc publiczną ?, „Przegląd Prawniczy Europejskiego Stowarzyszenia Studentów Prawa ELSA Poland, Z. III”, Warszawa 2015, s. 153 - 166. 19. KOBiZE – IOŚ – PIB, Rapor t z rynku CO2 – październik 2018 – Krajowy Ośrodek Bilansowania i Zarządzania Emisjami – IOŚ - PIB – 2018. 20. KOBiZE – IOŚ - PIB, Wskaźnik emisyjności CO2, SO2, NOx, CO i pyłu całkowitego dla energii elektrycznej . KOBiZE – IOŚ - PIB, 2017, ( http://www.kobize.pl/uploads/materialy/materialy_do_pobrania/wskazniki_emisyjnosci/1801 08_wskazniki_spalanie_na_mwh.pdf ). 21. Kosiński E., Trupkiewi cz M., Gmina jako podmiot systemu wspierania wytwarzania energii elektrycznej z OZE , Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Soc jologiczny 2016, Nr 3, s. 96 - 99. 22. Kosiński E. , Trupkiewicz M. , Instrumenty prospołecznej regulacji sektora energetycznego w kontekście reguł wstrzymania dostarczania energii elektrycznej, w tym w przypadku nielegalnego poboru energii , [w:] A. Walaszek - Pyzioł (red.), Interdyscyplinarne problemy nielegalnego poboru energii. Studium prawne, Warszawa 2016, s. 265 - 267.

96. 96 23. Kosiński E., Trupkiewic z M., Rodzaje aukcji na wytwarzanie energii elektrycznej z odnawialnych źródeł energii w świetle przepisów ustawy o odnawialnych źródłach energii , Studia Prawa Publicznego 2017, Nr 3, s. 51 - 70 . 24. Ministerstwo Ochrony Środowiska , Strategia, bezpieczeństwo energetyczne i środowisko, perspektywa do 2020 roku , ( https://bip.mos.gov.pl/strategie - plany - programy/strategia - bezpie czenstwo - energetyczne - i - srodowisko - perspektywa - do - 2020 - r/ ). 25. Muras Z. (red.), M. Swora (red.), Prawo energetyczne. Tom I. Komentarz do art. 1 - 11s , wyd. II, Lex/el.; M. Szyrski, Zadania samorządu terytorialnego w przestrzeni energetyki odnawialnej – potrzeb a legislacyjnych zmian, [w:] S. Płażek, M. Stec (red.), Charakter i konstrukcja zadań samorządu terytorialnego, Lex/el. 26. Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, Oferta finansowania, Materiały informacyjne organizacji , (http://nfosigw.gov.p l/oferta - finansowania/srodki - krajowe/programy - priorytetowe/inwestycje - energo oszczedne - w - msp/). 27. Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, „ Przewodnik po programach priorytetowych NFOŚiGW na lata 2015 - 2020 ”, ( https://www.nfosigw.gov.pl/gfx/nfo sigw/userfiles/files/publikacje/przewodnik/przewodnik_p o_programach_priorytetowych - 2015.pdf ). 28. Pest P., Lewandowski M., P rawnopodatkowe skutki funkcjonowania elektrowni wiatrowych - uwagi na tle ustawy z 20.05.2016 r. o inwestycjach w zakresie elektrowni wi atrowych , „Samorząd Terytorialny” 2016, Nr. 9, s. 27 - 34 . 29. PGE Obrót S.A., Wyciąg z Taryfy dla energii elektrycznej PGE Obrót S.A. dla grup taryfowych A, B, C i R – obowiązuje od 1 października 2018 r ., 2018. 30. PGE Dystrybucja S.A., Zmiana taryfy dla usług dys trybucji energii elektrycznej , 2018, ( https://pgedystrybucja.pl/Dla - Klienta/Taryfy - i - cenniki ). 31. Pokrzywniak J., Umowa o przyłączenie do sieci elektroenergetyczne, gazowej lub ciepłowniczej oraz obowiązek jej zawarcia. Zagadnienia cywilnoprawne , Warszawa 2013, s. 255 - 257. 32. Pokrzywniak J., Umowa o przyłączenie ...op. cit., s. 255. 33. Pokrzywniak J. , Umowa o przyłączenie ...op. cit., s. 112. 34. Polityka Energetyczna Polski od 2040 roku (PEP2 040) - Projekt – Ministerstwo Energii – Warszawa 2018. 35. Polityka Energetyczna Polski od 2040 roku (PEP2040) - Wyciąg z Projektu – Ministerstwo Energii – Warszawa 2018. 36. Polityka INSIGHT , RESEARCH , ( https://www.politykainsight.pl/_resource/multimedium/20091348 ) . 37. Polski Rynek Węgla, Indeks PSCMI1 , ( https://polskirynekwegla.pl/indeks - pscmi - 1 ). 38. Portal - Wysokie napięcie, Mini sterstwo energii od 1 do 2 GW w fotowoltaice za 4 lata , ( https://wysokienapiecie.pl/1820 - ministerstwo - energii - od - 1 - do - 2 - gw - w - fotowoltaice - za - 4 - lata/ ) . 39. Przybylska M. , Zasada odległościowa w procesie inwestycyjnym elektrowni wiatrowej i zabudowy mieszkaniowej a działania organów samorządowych , „Państwo i Prawo” 4/2018, s. 100 - 112 . 40. PV - Cycle, Materiały informacyjne organizacji , ( https://www.pv - tech.org/news/pv - cycle - achieves - record - 96 - recycle - rate - for - silicon - based - pv - modules ) . 41. PV Europe, Materiały informacyjne organiza cji , ( https://www.pveurope.eu/News/Energy - Storage/Review - of - net - metering - could - push - energy - storage - in - Netherlands ). 42. Renewable Energ y Hub, Ceny mikroinstalacji na świecie , Materiały informacyjne organizacji, ( www.renewableenergyhub.co.uk ) . 43. Res Legal, Materiały informacyjne organizacji , ( http://www.res - legal.eu/search - by - country/ ). 44. S&P Global, Materiały informacyjne organizacji , ( https://www.spglobal.com/platts/en/market - insights/latest - news/electric - power/082118 - eu - co2 - prices - to - average - eur35 - 40mt - to - 2023 - carbon - tracker ).

17. 17 stanowiących m.in. odpowiednik polskiej opłaty OZE. Właściciele instalacji o mocy do 50 kW zwolnieni są z całości podobnych obciążeń, podczas gdy właściciele instalacji o mocy powyżej tego pułapu tylko z części. Pomoc publiczna dla pojedynczego projektu nie może przekr oczyć łącznie 15 mln euro. 34 FRANCJA Do 2017 r. we Francji funkcjonował obowiązek sprzedaży wyprodukowanej przez wytwórcę energii do sieci, co było w praktyce równoważne z zakazem jej autokonsumpcji. Obecnie, MŚP mają wybór pomiędzy dwoma modelami. Pierwszy oznacza przeznaczenie całości wypro dukowanej energii na sprzedaż do sieci (oraz jednocześnie brak możliwości autokonsumpcji energii z przeznaczeniem jej np. na procesy produkcyjne) lub możliwość wykorzystania energii na potrzeby własne oraz jednoczesne skorzystanie ze stałej taryfy FiT na i lość nadwyżkowej (nieskonsumowanej) energii wprowadzonej do sieci (aktualnie 10 centów/kWh) 35 . Co ciekawe, autokonsumpcja dozwolona jest dla wytwórców indywidualnych oraz zbiorowych, ale do maksymalnej mocy 100 kW/instalacja. Mniejsze instalacje korzystają ponadto ze zwolnień podatkowych (np. możliwość odliczenia 30% poniesionych kosztów budowy instalacji od podatku dochodowego oraz tzw. „obniżony” VAT na zakup paneli PV) oraz ułatwień proceduralnych w trakcie procesu inwestycyjnego. Kwota łącznego wsparcia ustalania jest kwartalnie, w zależności od ilości otrzymanych przez regulatora wniosków o przyłączenie. Dla kolejnych okresów przyjmowana jest stawka regresywna, zakładająca malejące z każd ym kolejnym kwartałem wsparcie. 36 Stawka regresywna odnosi się wyłącznie do nowych instalacji (nie ma wpływu na instalacje istniejące) i jest stała dla całego okresu życia instalacji oddanych w danym kwartale. 34 Za: https://en.energinet.dk/Electricity/Tariffs 35 https://www.legifrance.gouv.fr/affichTexte.do?cidTe xte=JORFTEXT000034631446&dateTexte=&categ orieLien=id 36 Za: https://www.iea.org/policiesandmeasures/pams/france/name - 24704 - en.php ; https://www.pv - magazine.com/2017/05/16/french - government - publishes - new - fits - for - rooftop - pv - installations - up - to - 100 - kw/

18. 18 NIEMCY Idea wykorzystania energii na potrzeby własne (niem. Eigenversorgung ) jest powszechnie akceptowana i chętnie wykorzystywana w praktyce. Z prawnego punktu widzenia jest ona dozwolona wyłącznie wtedy, gdy producent oraz konsument energii stanowią tożsamy podmiot prawny. Nadwyżka produkowanej przez „biznesowego prosumenta” o mo cy instalacji do 100 kW energii podlega klasycznej formule FiT ze średnią ceną 0,1220 Euro za 1 kWh (od 0,0891 Euro do 0,1270 Euro za 1 kWh). 37 W Niemczech przez długie lata trwała debata na temat roli autokonsumpcji energii oraz jej wpływu na cały krajowy system elektro - energetyczny. Gwałtowny rozwój instalacji uprzywilejowanych, tj. korzystających z licznych zwolnień, ( np. z odpowiednika polskiej opłaty OZE) doprowadziłby zdaniem niemieckich władz do gwałtownych wzrostów cen energii dla pozostałych podmiot ów, a w konsekwencji nierównomiernie rozłożył koszty transformacji energetycznej pomiędzy jej uczestników. W konsekwencji, w niemieckim prawodawstwie widać tendencję promowania oddawania energii do sieci, kosztem autokonsumpcji 38 . HOLANDIA Obowiązujący od 2004 r. system net - meteringu (hol. Soldering ) dotyczy instalacji o mocy do 15 kWp. Nowe projekty o mocy pomiędzy 15 kW a 100 kW korzystają zaś ze stałego wsparcia programu SDE+ (Stimulering Duurzame Energieproductie) w wysokości określonej w regulaminie poszczególnych rund konkursowych/naborów. W ostatnim naborze w 2018 r. kwota ta osiągnęła 0,106 euro/kWh, zaś planowana na początek 2019 ma wynieść 0,101 euro/kWh. Instalacje o mocy od 100 kW do 1 MW otrzymały (lub wkrótce otrzymają) wsparci e w wysokości odpowiednio 0,102/kWh oraz 0,092/kWh, zaś instalacje powyżej 1 MW w wysokości 0,092/kWh oraz 0,084/kWh. Wsparciem objęta jest całość produkowanej przez instalację energii (zarówno sprzedaż do sieci, jak i autokonsumpcja). Kwoty wsparcia są jednakowe dla wszystkich technologii OZE (nie ma podziału na koszyki technologiczne, wszystkie konkurują ze sobą na jednakowych zasadach). Projekty o planowanym wyższym wskaźniku autokonsumpcji są od tego roku promowane dodatkowo zwolnien iami z 37 Pod stawa prawna: podstawa prawna § 48 par. 1 and 2 EEG 2017 38 http://europa.eu/rapid/press - release_IP - 17 - 5366_pl.htm

2. 2 Spis treści 1. WPROWADZENIE. ................................ ................................ ................................ ................................ ........ 3 1.1 P ROSUMENT – CO TO OZNACZA . M OŻLIWOŚCI ADAPTACJI ROZWIĄZAŃ PROSUMENCK ICH NA POTRZEBY M IKRO , M AŁYCH I Ś REDNICH P RZEDSIĘBIORSTW (MŚP). ................................ ................................ ....................... 4 1.2. O BECNY STAN ROZWOJU O DNAWIALNYCH ŹRÓDEŁ E NERGII (OZE) W SEKTORZE MŚP W P OLSCE . ......... 6 1.3. O TOCZENIE PRAWNE I EK ONOMICZNE OZE W SEKTORZE MŚP W P OLSCE . ................................ .................. 7 Otoczenie prawne OZE w sektorze MŚP w Polsce. ................................ ................................ ............................ 7 Otoczenie ekonomiczne OZE w sektorze MŚP w Polsce. ................................ ................................ ............... 10 1.4. J AK ROBIĄ TO INNI – DOŚWIADCZENIA INNYC H PAŃSTW CZŁONKOWSKI CH UE W OBSZARZE ROZWOJU OZE NA POTRZEBY SEKTORA MŚP ( W TYM CO NAJMNIEJ : A USTRII , D ANII , F RANCJI , H OLANDII , N IEMIEC ) . 15 AUSTRIA ................................ ................................ ................................ ................................ ................................ ............. 15 DANIA ................................ ................................ ................................ ................................ ................................ .................. 16 FRANCJA ................................ ................................ ................................ ................................ ................................ ............. 17 NIEMCY ................................ ................................ ................................ ................................ ................................ ............... 18 HOLANDIA ................................ ................................ ................................ ................................ ................................ ......... 18 2. CZY MŚP POTRZEBUJ Ą OZE: ................................ ................................ ................................ .................. 19 2.1. J AKIE KORZYŚCI PRZYNO SI WYKORZ YSTANIE ODNAWIALNYCH ŹRÓDEŁ ENERGII SEKT OROWI MŚP? ..... 19 2.2. T ECHNOLOGIE OZE, KTÓRE MOGĄ WYKORZYS TAĆ MŚP. ................................ ................................ ................ 20 2.3. U WARUNKOWANIA PRAWNE ( PRZEPISY BUDOWLANE , ENERGETYCZNE , ŚRODOWISKOWE , PODATKOWE , ITP .) WYKORZYSTANIA OZE W SEKTORZE MŚP. ................................ ................................ ................................ ....... 27 2.4. U WARUNKOWANIA EKONOMI CZNE WYKORZYSTANIA OZE W SEKTORZE MŚP. ................................ ......... 55 2.5. B ARIERY W ROZWOJU OZE W SEKTORZE MŚP ( PRAWNE , EKONOMICZNE , TECHNOLOGICZNE , ŚRODOWISKOWE , SPOŁECZNO - KULTUROWE ). ................................ ................................ ................................ ........... 60 2.6. K ORZYŚCI PŁYNĄCE Z OZE DLA MŚP ( EKONOMICZNE , SPOŁECZNE , WIZERUNKOWE ITP .). ...................... 63 3. DZIAŁANIA NA RZEC Z ROZWOJU OZE W MŚP: ................................ ................................ ................ 67 3.1. Z BIOROWY P ROSUMENT – MOŻLIWOŚĆ WSPÓŁPRAC Y MŚP, W TYM W RAMACH KLA STRÓW ENERGII W ZAKRESIE WYKORZYSTYW ANIA OZE. ................................ ................................ ................................ .......................... 67 3.2. P ROPOZYCJE ZMIAN LEGI SLACYJNYCH , KTÓRE UŁATWIŁYBY ROZWÓJ OZE W SEKTORZE MŚP – PROSUMENT / ZBIOROWY PROSUMENT MŚP ( NA BAZIE ZIDENTYFIKO WANYCH BARIER ORAZ D OŚWIADCZEŃ INNYCH PAŃSTW ). ................................ ................................ ................................ ................................ .......................... 68 3.3. S POSOBY FINANSOWANIA OZE W SEKTORZE MŚP – DOTACJE , PREFERENCYJNE POŻYC ZKI , FINANSOWANIE KOMERCY JNE , ITP . ................................ ................................ ................................ .............................. 78 3.4. C ZY POTRZEBNE JEST WS PARCIE OZE W SEKTORZE MŚP? ................................ ................................ ............ 81 4. KORZYŚCI Z OZE W MŚP. ................................ ................................ ................................ ........................ 82 4.1. E FEKT POWSZECHNEGO WY KORZYSTANIA OZE W MŚP. ................................ ................................ ................ 82 4.2. W PŁYW ROZWOJU OZE W SEKTORZE MŚP NA KONKURENCYJNOŚĆ I RYNEK PRACY ( W SKALI KRAJU ORAZ W SKALI LOKALNE J ). ................................ ................................ ................................ ................................ ............ 84 4.3. I NWESTYCJE MŚP W OZE A ŚRODOWISKO – KORZYŚCI / ZAGROŻENIA . ................................ ......................... 86 4.4. E FEKTYWNOŚĆ ENERGETYC ZNA I R EDUKCJA NISKIEJ EMIS JI POPRZEZ WYKORZYST ANIE OZE W SEKTORZE MŚP. ................................ ................................ ................................ ................................ .............................. 87 4.5. P RZYKŁADY WYKORZYSTAN IA OZE W MŚP – NAJLEPSZE PRAKTYKI . ................................ .......................... 88 5. PODSUMOWANIE ................................ ................................ ................................ ................................ ...... 91 6. WNIOSKI I REKOMEN DACJE ................................ ................................ ................................ .................. 93 SŁOWNIK POJĘĆ: ................................ ................................ ................................ ................................ ............ 94 BIBLIOGRAFIA ................................ ................................ ................................ ................................ ................ 95

16. 16 kWp, 50 kWp, 100 kWp, 200 kWp oraz 500 kWp). Wysokość łącznego budżetu wsparcia dla nowych instalacji jest ogłaszana wiosną każdego roku w drodze aktu wykonawczego. Wsparcie inwestycyjne (CAPEX) w postac i dotacji dedykowane jest w pierwszej kolejności najmniejszym instalacjom (do 5 kWp), ale dla określonych kategorii podmiotów (np. zbiorowych prosumentów, ang. community facilities, sektora leśnego lub rolniczego) wsparcie rozszerzone zostaje również na instalacje o nieco większej mocy, odpowiednio: 30 kWp oraz 50 kWp. Wsparcie wynosi maksymalnie 275 euro/kWp dla instalacji dachowych (rooftop ) i nie może przekroczyć 35% cał kowitego kosztu inwestycji. W przypadku fotowoltaiki zintegrowanej z budynk iem (BIP V) wsparcie jest nieco wyższe i może sięgać 375 euro/kWp, również z 35% limitem. Instalacje o mocy w przedziale 5 - 200 kWp otrzymują co do zasady FiT w wysokości 7,91 eurocenta (2018) za każdą kWh energii wprowadzonej do sieci . Możliwe jest również uzyska nie wsparcia inwestycyjnego w maksymalnej wysokości 250 euro/kWp (dla instalacji do 100 kWp) oraz 200 euro (do 200 kWp). Co ciekawe, zużycie na potrzeby własne powyżej 25.000 kW h rocznie podlega opłacie (niem. Elektrizitätsabgabe ) w wysokości 1,5 centa/kW h . 33 DANIA Do listopada 2012 r. w Danii w pełni funkcjonował system net - meteringu dla instalacji o mocy do 6kW. Wytwarzanie energii elektrycznej w mikroinstalacjach promowane jest zaś dziś w Danii w drodze taryf (konkretnie feed - in - premium) oraz wspomnianeg o jeszcze wcześniej net - meteringu. Właściciele instalacji otrzymują do ceny rynkowej określany względem każdej pojedynczej godz i ny bonus, do określonego prawem maksymalnego poziomu. Bilans, tj. różnica pomiędzy energią wprowadzoną a pobraną z sieci rozlicz any jest względem każdej kolejnej godziny według obowiązującej w danej godzinie ceny rynkowej. W praktyce bonus może więc różnić się w poszczególnych godzinach, ale spowodowane jest to nie tyle regulacją, co rynkową ceną energii. Maksymalny poziom wsparcia określony jest z kolei nie względem okresu czasu, ale względem pojedynczej kWh. I tak, n p. dla instalacji o mocy do 6 kWp próg całościowego wsparcia (cena rynkowa + bonus) wynosi 1.30 DKK (ok. 17 centów). Ponadto, producenci energii zwolnieni są z ponoszenia niektórych para - podatków, 33 Za: https://www.iea.org/policiesandmeasur es/pams/austria/name - 25125 - en.php

Widoki

  • 2005 Suma odsłon
  • 1503 Odsłon na stronie
  • 502 Odsłon osadzonych

Akcje

  • 0 Social Shares
  • 0 Polubienia
  • 0 Nielubiane
  • 0 Komentarze

Liczba Udostępnień

  • 0 Facebook
  • 0 Twitter
  • 0 LinkedIn
  • 0 Google+

Embeds 4

  • 122 www.powergo.pl
  • 8 178.216.200.66
  • 23 178.216.200.66:8069
  • 26 powergo.pl