Passa al contenuto

Jak dobrać kable i zabezpieczenie do kompensatora SVG/ASVG — poradnik

Wartości w tabelach są orientacyjne — służą do wyceny i weryfikacji ofert. Ostateczny dobór przekroju i zabezpieczenia wykonuje projektant z uprawnieniami wg PN-HD 60364-5-52 (obciążalność długotrwała, sposób ułożenia, spadek napięcia).

1. Punkt wyjścia: prąd znamionowy urządzenia

Kompensator przyłączamy równolegle (bocznikowo) do rozdzielni — kabel przenosi prąd znamionowy kompensatora, nie prąd odbiorów. Prąd znamionowy:

  • SVG/ASVG (dobór w kVAr): In = Q / (√3 × U) — dla 400 V: In ≈ 1,44 × Q[kVAr].
  • Filtr aktywny AHF (dobór w A): In = prąd znamionowy filtra wprost z karty katalogowej.
  • Wartość z karty producenta ma pierwszeństwo przed wzorem (bywa nieco wyższa — uwzględnia pracę przy obniżonym napięciu).

2. Margines: kabel i zabezpieczenie ≥ 1,2–1,5 × In

Instrukcje producentów SVG/ASVG zgodnie zalecają dobór zabezpieczenia i kabla z zapasem 1,2–1,5 × In. Powody:

  • prąd kompensatora zawiera składowe harmoniczne (dodatkowe grzanie RMS),
  • praca ciągła 24/7 przy pełnej mocy (kompensacja pojemnościowa nocą — typowa przy PV),
  • praca przy napięciu −10% oznacza proporcjonalnie wyższy prąd przy tej samej mocy.

3. Tabela orientacyjna — 400 V (Cu, wielożyłowe)

Moc SVG In (400 V) Zabezpieczenie* Przekrój fazowy**
10 kVAr 14,4 A 20–25 A 4 mm²
15 kVAr 21,7 A 32 A 6 mm²
20 kVAr 28,9 A 40 A 10 mm²
25 kVAr 36,1 A 50 A 10 mm²
30 kVAr 43,3 A 63 A 16 mm²
35 kVAr 50,5 A 63–80 A 16–25 mm²
50 kVAr 72,2 A 100 A 25–35 mm²
60 kVAr 86,6 A 125 A 35 mm²
75 kVAr 108 A 160 A 50 mm²
100 kVAr 144 A 200 A 70–95 mm²
150 kVAr 217 A 315 A 120–150 mm²

* Wyłącznik/rozłącznik z charakterystyką odpowiednią do prądu załączania (producenci zalecają zwykle char. C/D lub MCCB z regulacją; sprawdź instrukcję modelu).
** Orientacyjnie wg PN-HD 60364-5-52 dla typowych sposobów ułożenia (B2/C), 30 °C, bez grupowania. Długie trasy → sprawdź spadek napięcia; inne ułożenie/grupowanie/ temperatura → współczynniki korekcyjne normy.

Dla 690 V i 800 V (farmy PV utility): In ≈ 0,84 × Q (690 V) / In ≈ 0,72 × Q (800 V) — np. 200 kVAr @ 690 V → ~167 A → zabezpieczenie 250 A. Kable na napięcie 0,6/1 kV, dobór przekroju analogicznie.

4. Przewód neutralny w układach 4-przewodowych (ASVG/AHF 4L) — UWAGA

Najczęstszy błąd projektowy. Jeśli kompensator/filtr pracuje w układzie 3F+N (4L) i kompensuje asymetrię lub filtruje harmoniczne w przewodzie neutralnym, prąd w N może sięgać do 3 × prądu fazowego — 3. harmoniczna i jej wielokrotności (tzw. triplens) są zgodne w fazie i sumują się w przewodzie neutralnym, zamiast się znosić.

Zasady:

  • przewód N przyłącza kompensatora: przekrój wg tabeli producenta, typowo 2–3 × przekrój żyły fazowej (albo żyła fazowa ×1 + N liczony z prądu 3×In fazy),
  • nigdy nie redukujemy N poniżej przekroju fazy (dopuszczalne w innych obwodach — tu zakazane),
  • to samo dotyczy toru N instalacji, w którym filtr aktywnie „sprząta" harmoniczne.

Modele 3-przewodowe (3L, bez kompensacji w N) — N nie występuje, temat nie dotyczy.

5. Pozostałe elementy przyłącza

  • PE: zgodnie z PN-HD 60364-5-54 (typowo = przekrój fazy do 16 mm², dalej ½).
  • Spadek napięcia: przyłącze kompensatora ma być krótkie (urządzenie przy rozdzielni głównej); przy trasach > 20–30 m przelicz spadek — SVG reguluje napięciem na własnych zaciskach.
  • Zabezpieczenie różnicowoprądowe: falownikowy charakter urządzenia = prądy upływu o wysokiej częstotliwości; jeśli RCD wymagane — typ B lub wg instrukcji producenta, inaczej fałszywe zadziałania.
  • Moment dokręcania i temperatura żył: wg instrukcji montażu (producenci podają momenty dla listew przyłączeniowych — protokół z dokręcenia do odbioru).
  • Obwód wtórny przekładników: przewody ≥ 2,5 mm², limity długości wg mocy CT — szczegóły w poradniku doboru przekładników.

Checklist doboru (do oferty i projektu)

  1. In urządzenia z karty katalogowej lub z Q/(√3·U).
  2. Zabezpieczenie 1,2–1,5 × In, typ wg instrukcji producenta.
  3. Przekrój fazowy wg PN-HD 60364-5-52 dla realnego sposobu ułożenia (nie z tabeli „na oko") — tabela wyżej tylko do wyceny wstępnej.
  4. Układ 4L? → przewód N 2–3 × faza (tabela producenta ma pierwszeństwo).
  5. PE wg PN-HD 60364-5-54, RCD typ B (jeśli wymagane), momenty dokręcania.
  6. Spadek napięcia przy trasie > 20–30 m.
  7. Ostateczna weryfikacja: projektant z uprawnieniami.

Częste błędy

  • Kabel „pod prąd odbiorów" zamiast pod prąd kompensatora (za gruby = koszt, ale gorzej: zabezpieczenie za duże → brak ochrony kabla).
  • N równy fazie w układzie 4L z filtracją harmonicznych → przegrzewający się neutralny (objaw opisany w artykule o harmonicznych).
  • Brak marginesu 1,2–1,5 × In → wyłącznik „gubi" urządzenie przy napięciu −10%.
  • RCD typu AC/A przed kompensatorem → fałszywe zadziałania.
  • Pominięcie współczynników korekcyjnych normy (grupowanie kabli w korycie!).

Źródła i prowenancja

Nie chcesz liczyć ręcznie? Wgraj fakturę do kalkulatora mocy biernej — policzymy opłaty i dobierzemy kompensator SVG/ASVG wraz z przekładnikami. Pełna oferta: katalog kompensatorów i akcesoriów.