Audyt instalacji fotowoltaicznej 9,02 kWp w placówce terenowej banku spółdzielczego wykazał problem, który dotyczy tysięcy polskich dachów: falownik zamontowany wewnątrz budynku (na poddaszu) oznacza, że przewody DC pod napięciem kilkuset woltów przechodzą przez strefę pożarową — a instalacja nie miała żadnego systemu ich rozłączania. Do tego brakowało uziemienia modułów, konstrukcji i falownika oraz ochrony przepięciowej DC. PowerGO usunęło wszystkie niezgodności, montując m.in. przeciwpożarowy rozłącznik DC PROJOY PEFS-EL-40H-4, i domknęło komplet formalności — łącznie ze zgłoszeniem zmiany danych mikroinstalacji do operatora po zamianie modułów na Canadian Solar 410 W. Pomiary końcowe potwierdziły sprawność konwersji 97,8% i pełną zgodność z normami.
Co audyt wykrył w placówce banku?
Instalacja 22 modułów na dachu skośnym wyglądała poprawnie — dopóki nie zaczęły się pomiary. Audyt według PN-EN 62446-1 i PN-HD 60364-6 (miernik Sonel MPI-540-PV z przystawką PVM-1) wykazał pięć niezgodności krytycznych: brak uziemienia wszystkich 22 modułów (bez wyrównania potencjałów ram), brak uziemienia konstrukcji wsporczej, brak przyłączenia PE falownika do szyny rozdzielnicy, brak ograniczników przepięć DC oraz — najpoważniejsze — brak jakiegokolwiek systemu rozłączania napięcia DC przy falowniku zamontowanym wewnątrz budynku. To typowy obraz instalacji z czasów boomu fotowoltaicznego: moduły produkują, licznik się kręci, a warstwa bezpieczeństwa nie istnieje, bo „działa — więc po co ruszać". Wszystkie niezgodności zostały usunięte w ramach jednego wejścia na obiekt, a każda pozycja ma potwierdzenie w powykonawczym protokole oględzin (47-punktowa lista kontrolna) i protokole pomiarów.
Dlaczego falownik wewnątrz budynku wymaga przeciwpożarowego rozłącznika DC?
Gdy falownik wisi na poddaszu, przewody prądu stałego od modułów schodzą z dachu przez wnętrze budynku — i w klasycznej instalacji stringowej pozostają pod napięciem do 1000 V DC tak długo, jak świeci słońce, niezależnie od wyłączenia zasilania budynku. Dla strażaka prowadzącego akcję gaśniczą to realne zagrożenie. Norma PN-HD 60364-7-712:2016-05 oraz wytyczne rzeczoznawców ds. zabezpieczeń ppoż. wymagają w takiej konfiguracji rozwiązania odcinającego napięcie DC w strefie pożarowej. W tej realizacji zastosowaliśmy PROJOY PEFS-EL-40H-4 — automatyczny rozłącznik DC montowany przy modułach na dachu, który rozłącza stringi przy zaniku zasilania AC (także po wyłączeniu prądu przez straż). Uzupełnieniem są koryta o odporności ogniowej dla odcinków DC wewnątrz budynku i tabliczka ostrzegawcza na drzwiach poddasza. Alternatywą — rozważaną tu długoterminowo — jest przeniesienie falownika na zewnętrzną ścianę, co eliminuje wymóg PWP w ogóle.
W centrali tego samego klienta identyczny problem rozwiązała architektura SolarEdge SafeDC — napięcie DC spada do ~15 V bez dodatkowego urządzenia. Dwa obiekty, jeden wymóg normy, dwa różne zgodne rozwiązania: dobór zależy od falownika, budżetu i planów modernizacji.
Zamiana modułów to nie to samo co wymiana falownika — formalności u operatora
W trakcie prac moduły pierwotne zamieniono na Canadian Solar CS6R-410MS (seria HiKu6, 22 szt.), co podniosło moc zainstalowaną z 8,69 do 9,02 kWp. I tu zaczyna się część, o której instalatorzy często zapominają: zmiana mocy zainstalowanej mikroinstalacji wymaga zgłoszenia zmiany danych do OSD (formularz zmiany danych mikroinstalacji), aktualizacji zawiadomienia do Państwowej Straży Pożarnej i aktualizacji schematu PPOŻ. To lustrzane odbicie sytuacji z centrali klienta, gdzie wymiana falownika przy niezmienionej mocy DC zgłoszenia nie wymagała. Zasada jest prosta i warta zapamiętania: formalności u operatora wyzwala zmiana mocy zainstalowanej (sumy mocy modułów), nie zmiana urządzeń. PowerGO przygotowało i złożyło komplet dokumentów — klient nie musiał pilnować żadnego terminu ani druku samodzielnie. Audyt techniczny bez domkniętych formalności to praca wykonana w połowie.
Co pokazały pomiary i zrzut z portalu falownika?
Po pracach naprawczych wykonano pomiary weryfikacyjne oraz odczyt parametrów pracy z portalu Solplanet (falownik ASW8K-LT-G2 Pro, 3-fazowy, 2 MPPT w konfiguracji 11+11 modułów):
| Parametr | Wynik | Ocena |
|---|---|---|
| Sprawność konwersji DC→AC | 97,8% | zgodna z katalogową ✅ |
| Napięcia fazowe L1/L2/L3 | 227,2 / 226,3 / 225,7 V | norma 230 V ± 10% ✅ |
| Asymetria faz | ~0,7% | bardzo dobra ✅ |
| Power factor | 1,0 | zgodny z NC RfG ✅ |
| Prądy MPPT1 / MPPT2 | 2,08 / 2,08 A | stringi zbalansowane ✅ |
| Kod błędu falownika | 0 | brak alarmów ✅ |
| Test rozłącznika PWP | zadziałał przy zaniku AC | ✅ |
Jeden szczegół pokazuje wartość pomiarów ponad „zielona lampka świeci": napięcia MPPT różniły się o ok. 15% (362,7 V vs 306,2 V) przy identycznych prądach — sygnatura lekkiego zacienienia jednego stringu (komin, drzewo, sąsiedni budynek). Nie wpływa na bezpieczeństwo, ale zostało odnotowane do obserwacji przy przeglądzie okresowym. Bez pomiaru nikt by tego nie zauważył, a uzysk cicho by spadał.
Jaki jest efekt końcowy audytu?
Instalacja jest w pełni zgodna z normami (PN-HD 60364-6, PN-EN 62446-1, PN-HD 60364-5-54, PN-HD 60364-4-41, PN-HD 60364-7-712 po montażu PWP, PN-EN IEC 62548 — przy 2 stringach bezpieczniki gPV niewymagane) i bezpieczna w eksploatacji, z prognozą produkcji 7 500–8 000 kWh rocznie. Klient otrzymał komplet dokumentacji: raport poaudytowy, protokół powykonawczy, protokół pomiarów z testem PWP, schemat PPOŻ, potwierdzenia zgłoszeń do PSP i OSD oraz dokumentację fotograficzną przed/po. Łączna wartość prac naprawczych i dokumentacji wyniosła 11 683 zł netto. W zaleceniach na przyszłość: coroczny test rozłącznika PWP (urządzenie bezpieczeństwa też trzeba testować), mycie modułów co 2 lata i monitoring wykrytego zacienienia.
FAQ
Czy każda instalacja PV z falownikiem w budynku wymaga wyłącznika przeciwpożarowego?
Jeśli przewody DC przechodzą przez strefę pożarową budynku i nie mają funkcji obniżania napięcia (jak SafeDC w architekturze z optymalizatorami), norma PN-HD 60364-7-712 i praktyka rzeczoznawców ppoż. wymagają rozwiązania odcinającego napięcie DC — np. rozłącznika PWP montowanego przy modułach. Alternatywą bywa przeniesienie falownika na zewnątrz budynku.
Czy zamiana modułów fotowoltaicznych wymaga zgłoszenia do operatora?
Tak, jeśli zmienia się moc zainstalowana (suma mocy modułów) — wtedy składa się do OSD formularz zmiany danych mikroinstalacji oraz aktualizuje zawiadomienie PSP i schemat PPOŻ. Sama wymiana falownika przy niezmienionej mocy DC co do zasady zgłoszenia nie wymaga.
Jak sprawdzić, czy moja instalacja ma poprawne uziemienie?
Tylko pomiarem — rezystancja uziemienia powinna wynosić ≤ 10 Ω, a ramy modułów, konstrukcja i falownik muszą mieć ciągłe połączenie wyrównawcze (PN-HD 60364-5-54). W audytowanych przez PowerGO instalacjach z lat boomu PV brak któregokolwiek z tych uziemień to jedna z najczęstszych usterek krytycznych.
Co daje odczyt parametrów z portalu falownika podczas audytu?
Weryfikuje realną sprawność konwersji (tu 97,8%), balans stringów, power factor i kody błędów — oraz wykrywa problemy niewidoczne gołym okiem, jak częściowe zacienienie (różnica napięć MPPT przy równych prądach). To uzupełnienie, nie zamiennik pomiarów miernikiem.
Masz falownik w budynku albo instalację sprzed kilku lat bez dokumentacji PPOŻ? Zamów audyt — sprawdzimy bezpieczeństwo, pomierzymy i domkniemy formalności. Napisz: audyt@powergo.pl