Bateria kondensatorów jest tańsza na fakturze zakupowej. Kompensator SVG jest tańszy w rachunku całkowitym — o ile Twoja sieć wygląda jak typowa sieć z 2026 roku, a nie z 1996. Sprawdź, po której stronie jesteś.
Dwa światy kompensacji
Bateria kondensatorów (APFC) dokłada i odejmuje stopnie kondensatorów stycznikami lub łącznikami tyrystorowymi. Kompensacja jest stopniowa (skokowa) i stosunkowo wolna.
Kompensator SVG (Static Var Generator) to przekształtnik energoelektroniczny (IGBT/SiC + DSP), który generuje prąd kompensacyjny płynnie, bezstopniowo i w obu kierunkach — indukcyjnym i pojemnościowym — z reakcją poniżej 10–20 ms.
Dlaczego sieć z 2026 r. nie lubi kondensatorów
Współczesny obiekt to oświetlenie LED, zasilacze impulsowe, napędy z falownikami, UPS-y, serwerownia i coraz częściej fotowoltaika. To oznacza dwie rzeczy:
- Moc bierną pojemnościową — kondensatory jej nie skompensują (same są pojemnością); potrafią wręcz pogorszyć bilans i wywołać opłaty „od pierwszej kvarh".
- Harmoniczne — z kondensatorami i indukcyjnością sieci tworzą obwód rezonansowy. Rezonans wzmacnia harmoniczne, przegrzewa kondensatory i skraca ich życie; w skrajnych przypadkach kończy się awarią rozdzielni.
Kompensator SVG jest na harmoniczne odporny (nie ma z czym rezonować), a w wersji ASVG dodatkowo je filtruje (typowo 2.–50. harmonicznej, skuteczność ≥95%).
Porównanie punkt po punkcie
| Cecha | Bateria kondensatorów | Kompensator SVG / ASVG |
|---|---|---|
| Kompensacja | stopniowa (skoki) | płynna, bezstopniowa, 4-kwadrantowa |
| Czas reakcji | sekundy | < 10–20 ms |
| Kierunek | praktycznie tylko indukcyjna | indukcyjna i pojemnościowa |
| Rezonans z harmonicznymi | realne ryzyko | brak |
| Przekompensowanie | możliwe (skoki stopni) | brak — reguluje dokładnie |
| Harmoniczne | przeciążają kondensatory | odporny; ASVG filtruje |
| Symetryzacja faz | nie | tak |
| Starzenie | kondensatory tracą pojemność | elektronika, MTBF ~100 000 h |
| Cena zakupu | niższa | wyższa (od ~15 tys. zł) |
| Koszt całkowity (5–10 lat) | + wymiany, + awarie, + opłaty za pojemnościową | zwrot 6–18 mies., potem czysta oszczędność |
Kiedy bateria kondensatorów wciąż ma sens
Uczciwie — są scenariusze, gdzie APFC się broni:
- stałe, przewidywalne obciążenie czysto indukcyjne (np. stare hale z silnikami bez napędów),
- niski poziom harmonicznych (zmierzony, nie zakładany!),
- minimalny budżet i prosta instalacja.
Jeżeli to Twój przypadek — dobra bateria z dławikami ochronnymi zrobi robotę.
Kiedy kompensator SVG / ASVG
- obciążenia zmienne i dynamiczne: napędy, spawarki, dźwigi, zgrzewarki, kompresory,
- jakakolwiek pojemnościowa: LED, IT/UPS, klimatyzacja, długie kable, fotowoltaika,
- podwyższone THD (napędy, falowniki) → ASVG z filtracją,
- wymóg stabilnego cosφ ≈ 1 bez przekompensowania,
- obiekty wrażliwe na jakość energii (produkcja precyzyjna, data center).
Praktyczna heurystyka: jeśli na fakturze pojawia się energia bierna pojemnościowa — kondensatory odpadają z definicji. To sygnał, że sieć ma charakter, którego bateria nie obsłuży.
Werdykt
Bateria kondensatorów to technologia słuszna dla sieci, których jest coraz mniej. Kompensator SVG kosztuje więcej na starcie, ale eliminuje rezonanse, przekompensowanie i starzenie, kompensuje oba kierunki i zwraca się w 6–18 miesięcy z samych opłat. W 2026 roku pytanie brzmi rzadko „czy SVG", a częściej „jaki SVG i czy od razu ASVG".
Nie zgaduj — zmierz. Dobór zawsze zaczynamy od pomiarów w punkcie przyłączenia. Zobacz jak dobrać kompensator krok po kroku albo od razu sprawdź koszty w kalkulatorze mocy biernej.
PowerGo — katalog 86 modeli kompensatorów SVG/ASVG pięciu marek (2–150 kVAr, szafy do 900 kVAr): katalog.
Zobacz też
Słownik pojęć
To część serii eksperckiej o energii biernej. Zacznij od przewodnika: Kompleksowy przewodnik: energia bierna w przemyśle – pomiar, prawo, kompensacja, ROI.