Jak to jest liczone
Operator nalicza opłatę od energii czynnej pobranej w danym miesiącu, przemnożonej przez stawkę (k × Crk) i przez człon nadwyżki, który wynika ze stosunku mocy pozornych:
√(1 + tg²φ) / √(1 + tg²φ₀) − 1
To nie jest różnica tangensów — policzona jako (tg φ − 0,4) opłata wychodzi zwykle dwa do trzech razy za wysoka. Energia bierna pojemnościowa rozliczana jest inaczej — od każdej kilowarogodziny, bez żadnego progu tolerancji (§ 52 ust. 3 i 8). Tak samo, od każdej kilowarogodziny, liczy się energię bierną indukcyjną pobraną przy zerowym poborze energii czynnej — tego przypadku ten kalkulator nie obsługuje.
Skąd bierze się stawka. Punktem wyjścia jest cena Crk — średnia cena energii na rynku konkurencyjnym ogłaszana przez Prezesa URE, obowiązująca w dniu zatwierdzenia taryfy: 0,51881 zł/kWh dla taryf na 2026 rok. Rozporządzenie mnoży ją przez krotność k zależną od napięcia — dla niskiego napięcia 3,00, stąd 1,55643 zł/kvarh na fakturze, u każdego operatora. Dlatego licząc samym Crk na niskim napięciu, zaniżysz rachunek trzykrotnie.
Kalkulator liczy z sum miesięcznych, bo tak właśnie robi to operator: od energii zsumowanej w okresie rozliczeniowym (całodobowo albo w strefie objętej kontrolą), a nie od chwilowych szczytów. To rozróżnienie ma znaczenie praktyczne — piki widoczne w profilu 15-minutowym bywają wielokrotnie wyższe niż wartość, która faktycznie decyduje o rachunku, i dobór urządzenia oparty na nich prowadzi do przewymiarowania.
Czego ten kalkulator nie robi
Nie dobiera kompensatora. Wynik mówi, ile kosztuje problem — nie ile kVAr potrzeba ani jakim urządzeniem. Wymaganą moc wyznacza się z rocznego profilu 15-minutowego z licznika, a o typie urządzenia rozstrzyga zmierzone odkształcenie prądu: powyżej 5% THD baterie kondensatorów są wykluczone ryzykiem rezonansu.
Jeśli chcesz przejść od kosztu do rozwiązania, użyj konfiguratora SVG albo prześlij fakturę do bezpłatnej analizy — sprawdzimy przy okazji, czy operator naliczył opłatę prawidłowo. Więcej o samym zjawisku przeczytasz w materiale o kompensacji mocy biernej, a pytania możesz zadać przez formularz kontaktowy.
Wynik jest szacunkiem opartym na danych, które wprowadzisz. Operator rozlicza według stref czasowych i własnej taryfy, więc rzeczywista kwota na fakturze może się różnić.
Źródła i prowenancja
- § 52 rozporządzenia Ministra Energii z 3 września 2026 r. w sprawie sposobu kształtowania i kalkulacji taryf oraz sposobu rozliczeń w obrocie energią elektryczną (Dz.U. 2026 poz. 1182) — wzór opłaty, krotność k zależna od napięcia, tg φ₀ = 0,4, rozliczanie energii pojemnościowej od każdej kvarh. [P0 — regulacja]
- Cena Crk — średnia cena sprzedaży energii na rynku konkurencyjnym, wskaźniki Prezesa URE; dla taryf na 2026 rok 0,51881 zł/kWh. [P0 — URE]
- Rozliczenia C11 i C12 w Enei — taryfa i faktury Enea Operator; zakres i terminy potwierdzaj z własną fakturą. [P1 — taryfa operatora]
Zgodność z tekstem rozporządzenia w ISAP sprawdzona 22.10.2026.