Zależność współczynnika mocy od opłat opisuje, jak niski cos φ (wysoki tg φ) przekłada się na koszty: po przekroczeniu umownego tg φ₀ OSD nalicza opłatę za energię bierną proporcjonalną do przekroczenia.
Poprawa cos φ przez kompensację najpierw eliminuje tę opłatę, a dodatkowo zmniejsza prąd i straty. To podstawowy mechanizm ekonomiczny stojący za inwestycją w kompensację.