Przejdź do zawartości
GLOSARIUSZ · OZE + ENERGETYKA

Słownik pojęć, który tłumaczy energetykę

Od mocy biernej i kompensacji SVG, przez fotowoltaikę i magazyny, po taryfy OSD i dotacje. Pełne definicje z wzorami, kontekstem i praktyką — pisane przez inżynierów, nie przez marketing.

247haseł i wciąż rośnie
+10/tydz.nowych definicji co tydzień
100%zgodne z taryfami 2026

Nowe w tym tygodniu

NOWE Moc bierna pojemnościowa NOWE SVG (Static Var Generator) NOWE Przekompensowanie NOWE Opłata za energię bierną NOWE Filtr aktywny (APF) NOWE Kompensacja w układzie PV
ABCDEFGHIJKLMNOPQRSTUVWZŁŚŻ
KAT. A

Moc bierna i kompensacja

Regulator mocy biernej

sterownik Kompensacja / SVG

Regulator mocy biernej to sterownik baterii kondensatorów, który na podstawie pomiaru z przekładnika prądowego decyduje, ile sekcji kondensatorów załączyć, aby utrzymać zadany współczynnik mocy. Automatycznie dołącza i odłącza stopnie kompensacji w zależności od obciążenia.

Jakość regulatora (liczba stopni, czas reakcji, algorytm) przekłada się na skuteczność kompensacji i żywotność kondensatorów. W układach dynamicznych regulatory stycznikowe ustępują sterownikom tyrystorowym, a te — w pełni elektronicznym układom SVG.

Powiązane pojęcia
Współczynnik mocy (cos φ)Bateria kondensatorów Przekładnik prądowy (CT)Stycznik kondensatorowy

Rezonans w sieci

f_rez Kompensacja / SVG

Rezonans w sieci to zjawisko gwałtownego wzrostu prądów lub napięć przy określonej częstotliwości, powstające w wyniku interakcji między indukcyjnością sieci a pojemnością baterii kondensatorów. Może prowadzić do uszkodzenia kondensatorów, zakłóceń i awarii.

To główne ryzyko stosowania klasycznych baterii kondensatorów w sieci z harmonicznymi (np. od falowników PV, napędów). Częstotliwość rezonansowa układu może pokryć się z częstotliwością harmonicznej, wzmacniając ją. Dławiki ochronne odstrajają baterię, a SVG/APF eliminują problem u źródła.

Wzór f_rez = 1 / (2π√(L×C))
Powiązane pojęcia
Bateria kondensatorówFiltr aktywny (APF) Dławik ochronnyHarmoniczne
Zobacz też
→ SVG vs bateria — bezpieczeństwo
KAT. D

Elektromobilność i V2G

Roaming ładowania

roaming Elektromobilność / V2G

Roaming ładowania to możliwość korzystania ze stacji różnych operatorów na podstawie jednej umowy lub aplikacji, analogicznie do roamingu telefonicznego. Rozliczenie odbywa się między operatorami w tle.

Ułatwia użytkownikom i flotom dostęp do szerokiej sieci ładowarek bez wielu kont. Technicznie opiera się na otwartych protokołach komunikacji i wymianie danych między platformami.

Powiązane pojęcia
OCPPPunkt ładowania (EVSE)
KAT. E

Sieć i jakość energii

Rozdzielnica

switchgear Sieć i jakość energii

Rozdzielnica to zespół aparatury łączeniowej, zabezpieczającej i pomiarowej w jednej obudowie, służący do rozdziału energii na poszczególne obwody. Rozdzielnica główna obiektu jest punktem wpięcia kompensacji centralnej i pomiarów.

Stan rozdzielnicy i jej rezerwa miejsca decydują o możliwości dołożenia baterii kondensatorów, SVG czy ładowarek EV. Audyt zaczyna się często od oględzin rozdzielnicy głównej.

Powiązane pojęcia
Stacja transformatorowaKompensacja centralnaPrzyłącze energetyczne

Redukcja mocy (redysponowanie)

curtailment Sieć i jakość energii

Redukcja mocy (redysponowanie) to polecenie operatora ograniczenia produkcji źródła lub poboru odbiorcy w celu utrzymania bezpieczeństwa sieci. Dla instalacji OZE oznacza chwilowe obniżenie oddawanej mocy mimo dostępnej produkcji.

Zjawisko nasila się przy dużej generacji OZE i ograniczeniach sieci. Magazyny i elastyczne odbiory pozwalają zagospodarować energię, która inaczej zostałaby ograniczona.

Powiązane pojęcia
Magazyn energii (BESS)Bilansowanie sieci Cable poolingSmart grid

Regulator (stabilizator) napięcia

Sieć i jakość energii

Regulator napięcia to urządzenie utrzymujące napięcie po stronie odbiorczej w zadanym zakresie niezależnie od wahań sieci — od transformatorów z podobciążeniową regulacją zaczepów, przez stabilizatory serwomotorowe i elektroniczne, po sieciowe regulatory liniowe instalowane przez OSD. W instalacjach prosumenckich stosuje się je w upartych przypadkach problemu 253 V, gdy sieć jest trwale „wysoka".

Regulator bywa skuteczną protezą, ale nie usuwa przyczyny — wysokiego napięcia w sieci, za które odpowiada operator (PN-EN 50160). Przed zakupem warto wykonać rejestrację napięcia i wykorzystać ją najpierw do reklamacji u OSD; dobór regulatora wymaga uwzględnienia mocy instalacji i charakteru pracy falownika.

Powiązane pojęcia
TransformatorStabilność napięciowaPróg 253 V
Zobacz też
→ Za wysokie napięcie z PV — poradnik→ Audyt i pomiary
KAT. G

Pomiary i wielkości

Rejestrator zdarzeń

event logger Pomiary i wielkości

Rejestrator zdarzeń to urządzenie lub funkcja zapisująca anomalie w sieci: zapady i przepięcia napięcia, zaniki zasilania, przekroczenia parametrów. Tworzy dziennik z datą i parametrami każdego zdarzenia.

Pomaga ustalić przyczyny awarii i zakłóceń pracy urządzeń oraz przypisać odpowiedzialność (sieć czy instalacja odbiorcy). To istotne narzędzie diagnostyki jakości energii.

Powiązane pojęcia
Analizator jakości energiiZapady napięciaPrzepięcia
{ }
Pod maską: structured data. Każde hasło jest oznaczone schematem JSON-LD DefinedTerm, dzięki czemu wyszukiwarki i asystenci AI mogą cytować PowerGo jako źródło (GEO).

Płacisz za moc bierną? Sprawdźmy ile.

Bezpłatny audyt na miejscu w 48 godzin — Poznań i cała Wielkopolska.

Umów audyt →