Skip to Content
GLOSARIUSZ · OZE + ENERGETYKA

Słownik pojęć, który tłumaczy energetykę

Od mocy biernej i kompensacji SVG, przez fotowoltaikę i magazyny, po taryfy OSD i dotacje. Pełne definicje z wzorami, kontekstem i praktyką — pisane przez inżynierów, nie przez marketing.

247haseł i wciąż rośnie
+10/tydz.nowych definicji co tydzień
100%zgodne z taryfami 2026

Nowe w tym tygodniu

NOWE Moc bierna pojemnościowa NOWE SVG (Static Var Generator) NOWE Przekompensowanie NOWE Opłata za energię bierną NOWE Filtr aktywny (APF) NOWE Kompensacja w układzie PV
ABCDEFGHIJKLMNOPQRSTUVWZŁŚŻ
KAT. A

Moc bierna i kompensacja

Bateria kondensatorów

kondensatory Kompensacja / SVG

Bateria kondensatorów to tradycyjny, pasywny układ kompensacji mocy biernej indukcyjnej, składający się z kondensatorów załączanych stopniowo (sekcjami) przez styczniki lub łączniki tyrystorowe, sterowane regulatorem mocy biernej. Dostarcza moc bierną pojemnościową, równoważąc indukcyjny charakter odbiorników.

Rozwiązanie tanie i sprawdzone dla klasycznych obciążeń indukcyjnych (silniki, transformatory). Ma jednak istotne ograniczenia: reaguje skokowo (nie płynnie), wolno (sekundy), nie kompensuje mocy biernej pojemnościowej, a w środowisku z harmonicznymi grozi rezonansem i degradacją. W instalacjach z PV i elektroniką mocy ustępuje SVG.

Wzór moc dobierana stopniami, np. 5 × 10 kVAr; reakcja w sekundach
Powiązane pojęcia
SVG (Static Var Generator)Rezonans w sieci Dławik ochronnyRegulator mocy biernejHarmoniczne
Zobacz też
→ SVG vs bateria kondensatorów

Bateria kondensatorów z dławikami

detuned Kompensacja / SVG

Bateria kondensatorów z dławikami (odstrojona) to układ, w którym każdą sekcję kondensatorów zabezpiecza szeregowy dławik odstrojeniowy. Chroni to kondensatory przed harmonicznymi i ryzykiem rezonansu.

To standard w nowoczesnych instalacjach z falownikami i napędami, gdzie klasyczna bateria bez dławików groziłaby awarią. Mimo to przy mocy biernej pojemnościowej i tak ustępuje SVG.

Powiązane pojęcia
Bateria kondensatorówDławik ochronny (odstrojeniowy)Rezonans w sieci

Bilans mocy biernej

ΣQ Kompensacja / SVG

Bilans mocy biernej to zestawienie źródeł i odbiorników mocy biernej w obiekcie: ile generują odbiorniki indukcyjne, ile falowniki PV i kable, a ile dostarcza kompensacja. Pokazuje wypadkowy charakter sieci w punkcie pomiaru.

To podstawa projektowania kompensacji, zwłaszcza w obiektach z PV, gdzie bilans zmienia się w ciągu doby. Bez niego łatwo o przekompensowanie lub niedokompensowanie.

Powiązane pojęcia
Kompensacja w układzie PV Profil P/Q
KAT. C

Magazyny energii (BESS)

BMS (system zarządzania baterią)

BMS Magazyny / BESS

BMS (Battery Management System) to elektroniczny układ nadzorujący pracę ogniw: kontroluje napięcia, prądy i temperatury, prowadzi bilansowanie ogniw i odłącza baterię w razie zagrożenia. Chroni magazyn przed przeładowaniem, głębokim rozładowaniem i przegrzaniem.

Jakość BMS przekłada się bezpośrednio na bezpieczeństwo i żywotność magazynu. To on utrzymuje ogniwa w bezpiecznym oknie pracy i zapewnia wiarygodny odczyt SoC oraz SoH.

Powiązane pojęcia
Bilansowanie ogniwStan naładowania (SoC)EMS

Backup (zasilanie awaryjne)

backup Magazyny / BESS

Backup to funkcja magazynu polegająca na podtrzymaniu zasilania wybranych odbiorników podczas zaniku napięcia w sieci. Wymaga falownika z trybem pracy wyspowej i odpowiedniego układu przełączającego.

Zakres backupu zależy od mocy i pojemności magazynu oraz od tego, które obwody objęto podtrzymaniem. Dla firm krytycznych (serwerownie, chłodnie) to argument decydujący o inwestycji.

Powiązane pojęcia
Praca wyspowa (off-grid)Falownik hybrydowyMoc magazynu (kW)

Bilansowanie ogniw

balancing Magazyny / BESS

Bilansowanie ogniw to wyrównywanie stanu naładowania poszczególnych ogniw w pakiecie przez BMS. Zapobiega sytuacji, w której najsłabsze ogniwo ogranicza pojemność i bezpieczeństwo całego magazynu.

Dobre bilansowanie wydłuża żywotność i utrzymuje pełną pojemność użytkową. To jedna z kluczowych funkcji decydujących o jakości magazynu, choć niewidoczna dla użytkownika.

Powiązane pojęcia
BMSStan naładowania (SoC)Żywotność cykliczna

Bezpieczeństwo magazynu LFP

safety Magazyny / BESS

Bezpieczeństwo magazynu LFP wynika z dużej stabilności termicznej chemii litowo-żelazowo-fosforanowej, która jest odporna na ucieczkę termiczną (thermal runaway) znacznie bardziej niż NMC. W połączeniu z BMS i właściwą instalacją daje wysoki poziom ochrony.

To jeden z głównych powodów dominacji LFP w magazynach stacjonarnych w domach i firmach. Bezpieczeństwo zależy też od jakości BMS, montażu, wentylacji i zabezpieczeń przeciwpożarowych.

Powiązane pojęcia
LFPBMSGwarancja magazynu energii
KAT. D

Elektromobilność i V2G

Bilansowanie mocy przyłącza EV

DLM Elektromobilność / V2G

Bilansowanie mocy przyłącza EV (dynamic load management) to ciągłe dopasowywanie łącznej mocy ładowarek do mocy faktycznie dostępnej na przyłączu, z uwzględnieniem bieżącego zużycia obiektu. Chroni przed przekroczeniem mocy umownej.

Pozwala zainstalować więcej ładowarek niż wynikałoby z prostego sumowania mocy, bo rzadko ładują się wszystkie naraz z pełną mocą. W połączeniu z magazynem i PV daje stabilne, tanie ładowanie floty.

Powiązane pojęcia
Load balancing ładowaniaMoc umownaPeak shaving
KAT. E

Sieć i jakość energii

Bilansowanie sieci

balancing Sieć i jakość energii

Bilansowanie sieci to utrzymywanie w czasie rzeczywistym równowagi między produkcją a zużyciem energii w systemie, warunkujące stałą częstotliwość i bezpieczeństwo dostaw. Realizują je operatorzy z wykorzystaniem rezerw, magazynów i usług elastyczności.

Wzrost udziału zmiennych źródeł OZE zwiększa potrzebę elastyczności — magazynów, sterowanego popytu (DSR) i szybkich rezerw. To obszar, w którym aktywni odbiorcy mogą uczestniczyć i zarabiać.

Powiązane pojęcia
EMS (zarządzanie energią)Częstotliwość sieci Magazynowanie siecioweRedukcja mocy (redysponowanie)
{ }
Pod maską: structured data. Każde hasło jest oznaczone schematem JSON-LD DefinedTerm, dzięki czemu wyszukiwarki i asystenci AI mogą cytować PowerGo jako źródło (GEO).

Płacisz za moc bierną? Sprawdźmy ile.

Bezpłatny audyt na miejscu w 48 godzin — Poznań i cała Wielkopolska.

Umów audyt →