Skip to Content

GLOSARIUSZ · OZE + ENERGETYKA

Słownik pojęć, który tłumaczy energetykę

Od mocy biernej i kompensacji SVG, przez fotowoltaikę i magazyny, po taryfy OSD i dotacje. Pełne definicje z wzorami, kontekstem i praktyką — pisane przez inżynierów, nie przez marketing.

247haseł i wciąż rośnie
+10/tydz.nowych definicji co tydzień
100%zgodne z taryfami 2026

ASVG (Advanced SVG)

Advanced SVG Kompensacja / SVG

ASVG (Advanced Static Var Generator) to rozwinięta wersja SVG, zwykle łącząca dynamiczną kompensację mocy biernej z aktywną filtracją wyższych harmonicznych i symetryzacją obciążenia w jednym urządzeniu. Steruje prądem w czasie rzeczywistym za pomocą energoelektroniki IGBT.

Tam, gdzie problemem jest nie tylko moc bierna, ale i zniekształcenia prądu (napędy, falowniki PV), ASVG rozwiązuje oba zagadnienia naraz, bez ryzyka rezonansu typowego dla baterii kondensatorów. To najbardziej kompleksowe, choć droższe rozwiązanie.

Wzór czas reakcji < 15 ms; kompensacja Q + redukcja THD + symetryzacja
Powiązane pojęcia
SVG (Static Var Generator)Filtr aktywny (APF) SVCSymetryzacja obciążeniaHarmoniczne
Zobacz też

Audyt mocy biernej

audyt 48h Kompensacja / SVG

Audyt mocy biernej to proces pomiarowo-analityczny, w którym na podstawie rejestracji parametrów sieci (cos φ, tg φ, profil P/Q, harmoniczne) oraz analizy faktur określa się charakter i wielkość problemu mocy biernej oraz dobiera optymalne rozwiązanie kompensacyjne.

To pierwszy i kluczowy krok — bez pomiarów dobór kompensatora jest zgadywaniem. Audyt ustala, czy przeważa moc bierna indukcyjna czy pojemnościowa, w jakich godzinach występują przekroczenia i jakie urządzenia je generują. PowerGo wykonuje audyt na miejscu w 48h.

Wzór analiza profilu dobowego/tygodniowego Q(t) względem tg φ₀
Powiązane pojęcia
Tangens fi (tg φ)Kompensacja mocy biernej Dobór kompensatoraAnalizator sieciProfil obciążenia

Aktywny kompensator mocy biernej

active Kompensacja / SVG

Aktywny kompensator mocy biernej to urządzenie energoelektroniczne (SVG/ASVG), które w czasie rzeczywistym generuje lub pochłania moc bierną, kompensując zarówno składową indukcyjną, jak i pojemnościową. To najskuteczniejsza klasa kompensacji.

W odróżnieniu od pasywnych baterii reaguje w milisekundach, nie powoduje rezonansu i pracuje płynnie. Niezastąpiony przy fotowoltaice, zmiennym obciążeniu i harmonicznych.

Autokonsumpcja

self-consumption Fotowoltaika

Autokonsumpcja to bezpośrednie zużycie energii wyprodukowanej przez własną instalację PV w momencie jej wytworzenia, bez oddawania do sieci. To najkorzystniejszy sposób wykorzystania energii z PV — unika się strat rozliczeniowych.

Im wyższy stopień autokonsumpcji, tym szybszy zwrot z inwestycji w net-billingu. Podnoszą go: dopasowanie produkcji do profilu zużycia, magazyn energii oraz sterowanie odbiornikami (np. ładowanie EV w godzinach produkcji).

Powiązane pojęcia
Stopień autokonsumpcjiNet-billingMagazyn energii (BESS)

Agrofotowoltaika

agriPV Fotowoltaika

Agrofotowoltaika (agriPV) to równoczesne wykorzystanie tego samego terenu do produkcji rolnej i energii z PV — moduły montuje się nad uprawami lub między nimi, na podwyższonych konstrukcjach lub w pionie. Pozwala łączyć plony z produkcją energii.

Kierunek istotny dla gospodarstw rolnych szukających dodatkowego przychodu i własnej energii bez wyłączania gruntu z produkcji. Wymaga konstrukcji dopasowanej do maszyn i rodzaju upraw.

Powiązane pojęcia
Fotowoltaika dla rolnikaCarport fotowoltaicznyTracker słoneczny

Azymut instalacji

azimuth ° Fotowoltaika

Azymut instalacji to kierunek, w którym zwrócone są moduły, względem południa. Orientacja południowa daje największy roczny uzysk; wschód–zachód spłaszcza produkcję, lepiej dopasowując ją do porannego i popołudniowego zużycia.

Dla autokonsumpcji firmowej orientacja wschód–zachód bywa korzystniejsza niż czyste południe, bo wydłuża okno produkcji. Dobór azymutu to kompromis między maksymalnym uzyskiem a dopasowaniem do profilu zużycia.

Powiązane pojęcia
Kąt nachylenia paneliStopień autokonsumpcjiNasłonecznienie

Arbitraż energetyczny

arbitraż Magazyny / BESS

Arbitraż energetyczny to strategia magazynu polegająca na ładowaniu energią tanią (np. nocą lub w godzinach niskich cen) i rozładowywaniu w godzinach drogich. Zarabia na różnicy cen energii w czasie.

Zyskuje na znaczeniu wraz z taryfami dynamicznymi, gdzie ceny zmieniają się godzinowo. Opłacalność zależy od rozpiętości cen, sprawności round-trip magazynu i liczby cykli.

Powiązane pojęcia
Taryfa dynamicznaLoad shiftingSprawność round-tripEMS

Autonomia energetyczna

autonomia Magazyny / BESS

Autonomia energetyczna to zdolność obiektu do pokrywania zapotrzebowania z własnych źródeł i magazynu przez określony czas bez poboru z sieci. Wyraża się np. liczbą godzin lub dni samodzielnej pracy.

Pełna niezależność w polskim klimacie bywa kosztowna (duży magazyn pod pochmurne okresy), dlatego częściej dąży się do wysokiej autokonsumpcji i backupu krytycznych obwodów niż do całkowitego off-gridu.

Powiązane pojęcia
Niezależność energetycznaPraca wyspowa (off-grid)Backup

Asymetria napięć

unbalance Sieć i jakość energii

Asymetria napięć to nierównomierne rozłożenie wartości napięć między fazami sieci trójfazowej. Powstaje m.in. przez nierówne obciążenie faz i powoduje dodatkowe straty oraz przegrzewanie silników trójfazowych.

Silniki indukcyjne są szczególnie wrażliwe na asymetrię — nawet niewielka różnica napięć między fazami wyraźnie skraca ich żywotność. Łagodzi ją symetryzacja obciążenia, np. funkcją SVG.

Powiązane pojęcia
Symetryzacja obciążeniaJakość energii elektrycznej

Analizator jakości energii

PQ analyzer Sieć i jakość energii

Analizator jakości energii to przyrząd rejestrujący parametry sieci: napięcia, prądy, moce (czynną, bierną, pozorną), cos φ, harmoniczne, asymetrię i zdarzenia. Dostarcza danych do oceny jakości energii i doboru rozwiązań.

To podstawowe narzędzie audytu mocy biernej i jakości energii — bez pomiarów dobór kompensacji czy filtrów jest zgadywaniem. Rejestracja kilkudniowa ujawnia rzeczywisty profil P/Q i przekroczenia.

Powiązane pojęcia
Audyt mocy biernejProfil obciążeniaJakość energii elektrycznej

Autobilansowanie

self-balancing Sieć i jakość energii

Autobilansowanie to równoważenie produkcji i zużycia energii w obrębie lokalnej społeczności lub obiektu (np. klastra energii, spółdzielni), tak by maksymalnie wykorzystać lokalną energię i ograniczyć wymianę z siecią zewnętrzną.

Sprzyja wyższej samowystarczalności i niższym kosztom sieciowym w ramach wspólnoty. Wymaga koordynacji źródeł, magazynów i odbiorów oraz odpowiednich rozliczeń.

Powiązane pojęcia
Klaster energii Spółdzielnia energetycznaBilansowanie sieci

Amper (A)

A Pomiary i wielkości

Amper (A) to jednostka natężenia prądu elektrycznego — miara ilości ładunku przepływającego przez przewód w jednostce czasu. Na jego podstawie dobiera się przekroje kabli i zabezpieczenia.

Im większy prąd, tym większe straty cieplne i wymagane przekroje. Wysoki udział mocy biernej zwiększa prąd przy tej samej mocy czynnej — to jeden z argumentów za kompensacją.

Powiązane pojęcia
Wolt (V)Przekładnik prądowy (CT)Amperomierz cęgowy

Analizator parametrów sieci

analizator Pomiary i wielkości

Analizator parametrów sieci to przyrząd rejestrujący napięcia, prądy, moce, współczynnik mocy i harmoniczne w czasie. W odróżnieniu od licznika służy diagnostyce, a nie rozliczeniom.

To podstawowe narzędzie audytu mocy biernej i jakości energii. Kilkudniowa rejestracja ujawnia rzeczywisty profil P/Q oraz godziny i wielkość przekroczeń, na których opiera się dobór kompensacji.

Powiązane pojęcia
Analizator jakości energiiAudyt mocy biernejProfil obciążenia

Amperomierz cęgowy

clamp meter Pomiary i wielkości

Amperomierz cęgowy (miernik cęgowy) to przyrząd mierzący prąd bez przerywania obwodu — przez objęcie przewodu szczękami, które wykrywają pole magnetyczne wokół niego. Umożliwia szybki, bezpieczny pomiar prądu pod napięciem.

Podstawowe narzędzie serwisanta i audytora do orientacyjnych pomiarów obciążenia. Do dokładnych, rozliczeniowych pomiarów stosuje się przekładniki i analizatory.

Powiązane pojęcia
Amper (A)Przekładnik prądowy (CT)Analizator parametrów sieci
{ }
Pod maską: structured data. Każde hasło jest oznaczone schematem JSON-LD DefinedTerm, dzięki czemu wyszukiwarki i asystenci AI mogą cytować PowerGo jako źródło (GEO).

Płacisz za moc bierną? Sprawdźmy ile.

Bezpłatny audyt na miejscu w 48 godzin — Poznań i cała Wielkopolska.

Umów audyt →