Skip to Content
GLOSARIUSZ · OZE + ENERGETYKA

Słownik pojęć, który tłumaczy energetykę

Od mocy biernej i kompensacji SVG, przez fotowoltaikę i magazyny, po taryfy OSD i dotacje. Pełne definicje z wzorami, kontekstem i praktyką — pisane przez inżynierów, nie przez marketing.

247haseł i wciąż rośnie
+10/tydz.nowych definicji co tydzień
100%zgodne z taryfami 2026

Nowe w tym tygodniu

NOWE Moc bierna pojemnościowa NOWE SVG (Static Var Generator) NOWE Przekompensowanie NOWE Opłata za energię bierną NOWE Filtr aktywny (APF) NOWE Kompensacja w układzie PV
ABCDEFGHIJKLMNOPQRSTUVWZŁŚŻ
KAT. A

Moc bierna i kompensacja

Filtr aktywny (APF)

APF Kompensacja / SVG

Filtr aktywny mocy (APF, Active Power Filter) to urządzenie energoelektroniczne, które dynamicznie eliminuje wyższe harmoniczne prądu, wstrzykując do sieci prąd o przeciwnej fazie do zakłóceń. Często łączony z funkcją kompensacji mocy biernej w jednym urządzeniu (układy hybrydowe SVG+APF).

W nowoczesnych zakładach z falownikami, napędami i zasilaczami problem to nie tylko moc bierna, ale i harmoniczne (zniekształcenia prądu). APF rozwiązuje to, czego bateria kondensatorów nie potrafi — a w środowisku harmonicznych bateria wręcz grozi rezonansem. SVG z funkcją filtracji to rozwiązanie kompleksowe.

Wzór redukcja THD prądu typowo do < 5%
Powiązane pojęcia
SVG (Static Var Generator) HarmoniczneTHDFiltr pasywnyFiltr hybrydowy
Zobacz też
→ Pillar: jakość energii

Filtr pasywny

LC Kompensacja / SVG

Filtr pasywny to układ LC (cewka i kondensator) dostrojony do konkretnej częstotliwości harmonicznej, którą ma „przechwycić" i odprowadzić, zanim trafi do sieci. Tłumi wybrane harmoniczne (np. 5. i 7.) i przy okazji dostarcza moc bierną pojemnościową.

Rozwiązanie tańsze od filtra aktywnego, ale sztywne — działa tylko dla częstotliwości, na które jest dostrojony, i może wchodzić w rezonans przy zmianach w sieci. W dynamicznych instalacjach z PV częściej stosuje się filtr aktywny lub ASVG.

Wzór f₀ = 1 / (2π√(LC)) — częstotliwość strojenia
Powiązane pojęcia
Filtr aktywny (APF)Rezonans w sieci Filtr hybrydowyHarmoniczne

Filtr hybrydowy

hybrid Kompensacja / SVG

Filtr hybrydowy łączy filtr pasywny (LC) z aktywnym (APF) w jednym układzie. Część pasywna przejmuje główne harmoniczne i moc bierną, a aktywna precyzyjnie domyka filtrację, obniżając koszt względem dużego filtra aktywnego.

Stosowany w obiektach o dużym i stałym poziomie zniekształceń, gdzie sam APF byłby kosztowny. To kompromis między ceną a skutecznością tłumienia harmonicznych.

Powiązane pojęcia
Filtr aktywny (APF)Filtr pasywnyHarmoniczne
KAT. B

Fotowoltaika (PV)

Fotowoltaika (PV)

PV Fotowoltaika

Fotowoltaika (PV) to technologia bezpośredniej zamiany energii promieniowania słonecznego na energię elektryczną w półprzewodnikowych ogniwach. Instalacja PV składa się z modułów, falownika i osprzętu, produkując prąd stały przetwarzany na przemienny do zasilania obiektu lub oddania do sieci.

Dla firmy PV obniża rachunki za energię czynną i uniezależnia od wzrostu cen prądu. W instalacjach przemysłowych warto od początku uwzględnić wpływ falowników na moc bierną i jakość energii — to obszar, w którym PV spotyka się z kompensacją.

Powiązane pojęcia
Kompensacja w układzie PV Panel fotowoltaicznyFalownik PVAutokonsumpcja
Zobacz też
→ Fotowoltaika dla firm

Falownik (inwerter) PV

DC→AC Fotowoltaika

Falownik (inwerter) PV przekształca prąd stały z modułów na prąd przemienny zgodny z parametrami sieci. Pełni też funkcje sterujące: śledzenie punktu mocy maksymalnej (MPPT), zabezpieczenia oraz — coraz częściej — regulację mocy biernej falownika.

To „mózg" instalacji i element o największym wpływie na uzysk oraz na sieć. Praca falownika z nastawą cos φ różną od jedności obniża produkcję mocy czynnej, dlatego w obiektach z opłatami za moc bierną bilans Q analizuje się łącznie z PV.

Powiązane pojęcia
Kompensacja w układzie PV Falownik hybrydowyFalownik stringMPPT

Falownik hybrydowy

PV + BESS Fotowoltaika

Falownik hybrydowy obsługuje jednocześnie instalację PV i magazyn energii, zarządzając przepływem mocy między panelami, baterią, obiektem i siecią. Umożliwia magazynowanie nadwyżek i — w wybranych modelach — pracę awaryjną przy zaniku napięcia.

To naturalny wybór dla instalacji PV z magazynem, bo upraszcza układ i sterowanie autokonsumpcją. Pozwala podnosić stopień autokonsumpcji i realizować strategie jak peak shaving czy backup.

Powiązane pojęcia
Magazyn energii (BESS)BackupAutokonsumpcja

Falownik string

string Fotowoltaika

Falownik string (łańcuchowy) obsługuje szeregowo połączone moduły (string) wpięte do wspólnego wejścia MPPT. To najpopularniejsza architektura instalacji dachowych i gruntowych średniej oraz dużej mocy.

Tani i sprawdzony, ale wrażliwy na zacienienie: spadek na jednym module w stringu obniża pracę całego łańcucha. Przy nierównomiernym zacienieniu stosuje się optymalizatory mocy lub mikroinwertery.

Powiązane pojęcia
MikroinwerterOptymalizator mocyZacienienie instalacji

Farma fotowoltaiczna

farma PV Fotowoltaika

Farma fotowoltaiczna to wielkoskalowa, naziemna instalacja PV o mocy zwykle liczonej w megawatach, budowana w celu sprzedaży energii lub zasilania dużego odbiorcy. Wymaga przyłączenia do sieci średniego lub wysokiego napięcia.

Realizacja farmy wiąże się z warunkami przyłączenia, dostępną mocą w sieci oraz często z magazynem lub cable poolingiem. To inny segment niż instalacje dachowe — bliższy energetyce zawodowej.

Powiązane pojęcia
Tracker słonecznyCable pooling Megawat (MW)Przyłączenie do sieci OZE
{ }
Pod maską: structured data. Każde hasło jest oznaczone schematem JSON-LD DefinedTerm, dzięki czemu wyszukiwarki i asystenci AI mogą cytować PowerGo jako źródło (GEO).

Płacisz za moc bierną? Sprawdźmy ile.

Bezpłatny audyt na miejscu w 48 godzin — Poznań i cała Wielkopolska.

Umów audyt →