Słownik pojęć, który tłumaczy energetykę

Dławik odstrojeniowy łączy się szeregowo z kondensatorami baterii kompensacyjnej, aby przesunąć częstotliwość rezonansu gałęzi poniżej dominujących harmonicznych sieci. Ogranicza to wzmacnianie harmonicznych i przeciążanie kondensatorów, lecz nie oznacza automatycznie, że bateria staje się filtrem dostrojonym do usuwania wybranej harmonicznej. Współczynnik odstrojenia p opisuje relację reaktancji dławika i kondensatora przy częstotliwości podstawowej.

Dobór kompensatora mocy biernej to ustalenie typu (bateria, SVG, filtr) i mocy (kVAr) urządzenia na podstawie pomiarów profilu P/Q, charakteru obciążenia oraz poziomu harmonicznych. Bez pomiarów dobór jest zgadywaniem.

Dobór mocy instalacji fotowoltaicznej polega na dopasowaniu mocy generatora do zapotrzebowania, warunków obiektu i przyjętego sposobu rozliczenia. Sam roczny bilans zużycia nie wystarcza, ponieważ o autokonsumpcji decyduje rozkład poboru w ciągu doby i roku. Ograniczeniem bywają moc przyłączeniowa, dostępna powierzchnia, orientacja i zacienienie, a także wymagania procedury przyłączeniowej. Przewymiarowanie zwiększa nadwyżki oddawane do sieci, rozliczane mniej korzystnie niż energia zużyta na miejscu.

Dotacja do fotowoltaiki to ogólne określenie wsparcia finansowego dostępnego w konkretnym programie, a nie stałe uprawnienie przysługujące każdej instalacji. Programy różnią się grupą beneficjentów, rodzajem i mocą kwalifikowanej instalacji, wymogiem łączenia z magazynem energii lub innym elementem, poziomem i formą wsparcia oraz obowiązkami po zakończeniu inwestycji. Równolegle funkcjonują ulgi podatkowe, których nie należy utożsamiać z dotacją.

Degradacja modułu to stopniowy spadek mocy panelu w czasie eksploatacji, wynikający ze starzenia materiałów. Producenci podają gwarancję mocy (np. zachowanie określonego procentu po 25–30 latach) oraz roczne tempo degradacji.

Dioda bypass to element w puszce przyłączeniowej modułu, który „omija" zacienioną lub uszkodzoną grupę ogniw, pozwalając prądowi płynąć dalej. Chroni przed przegrzaniem (hot spot) i ogranicza straty przy częściowym zacienieniu.

Dobór magazynu energii polega na ustaleniu pojemności i mocy odpowiadających celowi wdrożenia, którym może być wzrost autokonsumpcji, ograniczenie mocy szczytowej, przesuwanie poboru w czasie albo zasilanie awaryjne. Każdy z tych celów prowadzi do innego rozwiązania: pojemność odpowiada za ilość zmagazynowanej energii, moc za tempo jej oddawania. Dobór wymaga danych o profilu obciążenia, a nie wyłącznie rocznego zużycia lub mocy instalacji PV.

Derating to samoczynne ograniczenie mocy falownika poniżej wartości znamionowej w odpowiedzi na warunki pracy: zbyt wysokie napięcie sieci (tryb P(U)), zbyt wysoką temperaturę, przeciążenie lub ograniczenia sieciowe. Falownik nie wyłącza się, lecz „przycina" produkcję, aby utrzymać parametry w dopuszczalnych granicach.

Dyrektywa EPBD (2024/1275) to unijna dyrektywa w sprawie charakterystyki energetycznej budynków. Wyznacza nieprzesuwalne terminy: instalacje słoneczne we wszystkich nowych budynkach mieszkalnych od 31 grudnia 2029 oraz standard budynku zeroemisyjnego (ZEB) dla nowych budynków od 1 stycznia 2030 (dla budynków publicznych od 1 stycznia 2028).

Depozyt prosumencki to konto rozliczeniowe, na którym gromadzona jest wartość energii wprowadzonej przez prosumenta do sieci, wykorzystywana następnie do obniżania rachunków za energię pobraną. W modelu prosumenta lokatorskiego wartość depozytu jest wypłacana w 100% na konto wspólnoty lub spółdzielni mieszkaniowej.

Dofinansowanie do magazynu energii to wsparcie (np. w ramach programu Mój Prąd) obniżające koszt zakupu i montażu domowego magazynu energii. Zwykle wymaga współpracy magazynu z instalacją fotowoltaiczną.

Dotacja na fotowoltaikę dla firm to wsparcie inwestycji PV w przedsiębiorstwach, dostępne głównie w ramach programów regionalnych i unijnych (np. Fundusze Europejskie). Obniża koszt instalacji lub całego projektu efektywnościowego.

FENG (Fundusze Europejskie dla Nowoczesnej Gospodarki) to program wsparcia unijnego dla przedsiębiorstw, obejmujący m.in. inwestycje w efektywność energetyczną i OZE. Środki kierowane są do firm inwestujących w innowacje i zazielenianie produkcji.

FENX, czyli Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko, to krajowy program finansowany ze środków unijnych, obejmujący między innymi projekty energetyczne, odnawialne źródła energii, efektywność energetyczną i infrastrukturę środowiskową. Wsparcie rozdzielane jest w naborach prowadzonych przez instytucje wdrażające, a nie w trybie ciągłym. Zakres kwalifikowanych przedsięwzięć, katalog beneficjentów, forma wsparcia i kryteria oceny wynikają z dokumentacji konkretnego działania i konkursu.

Dotacja dla spółdzielni energetycznej to ogólne określenie wsparcia dostępnego w wybranych programach, a nie nazwa jednego stałego instrumentu. Program może finansować źródła OZE, magazyny, sieci lokalne, przygotowanie projektu lub usługi doradcze. Kwalifikowalność zależy od statusu spółdzielni, obszaru działania, członków, technologii, pomocy publicznej i regulaminu naboru.

Dofinansowanie ładowarki EV to wsparcie zakupu i montażu infrastruktury ładowania pojazdów elektrycznych, dostępne w programach krajowych i samorządowych, dla firm, samorządów oraz osób prywatnych. Obniża koszt budowy punktów ładowania.

Dotacja na audyt energetyczny oznacza możliwość uznania kosztu audytu za kwalifikowany albo objęcia go osobnym wsparciem w konkretnym programie. Nie każdy audyt i nie każdy wnioskodawca otrzymuje refundację. Program określa wymagany rodzaj audytu, uprawnienia wykonawcy, zakres obliczeń, termin sporządzenia oraz związek dokumentu z planowaną inwestycją i osiągniętym efektem energetycznym.

Dotacja na pompę ciepła to dofinansowanie wymiany źródła ciepła na pompę ciepła, dostępne m.in. w programach Czyste Powietrze i Mój Prąd. Wspiera elektryfikację ogrzewania, dobrze współgrającą z fotowoltaiką.