Słownik pojęć, który tłumaczy energetykę

Przekompensowanie jest stanem, w którym układ kompensacyjny dostarcza więcej mocy biernej pojemnościowej, niż potrzeba do skompensowania aktualnego obciążenia indukcyjnego. W punkcie regulacji pozostaje wtedy wypadkowy przepływ o charakterze pojemnościowym. Przyczyną mogą być zbyt duże stopnie baterii, stałe kondensatory pracujące przy małym obciążeniu, błędny pomiar albo niewłaściwe nastawy regulatora.

Ponadumowny pobór mocy biernej to pobór energii biernej przekraczający wartość wynikającą z umownego tg φ₀. To właśnie on jest podstawą naliczenia opłaty za energię bierną indukcyjną przez OSD.

Przekładnik prądowy (CT, current transformer) jest przekładnikiem pomiarowym, w którym prąd wtórny w normalnych warunkach pracy jest w przybliżeniu proporcjonalny do prądu pierwotnego i ma niewielkie przesunięcie fazowe przy prawidłowym połączeniu. Umożliwia pomiar dużych prądów przez liczniki, analizatory, zabezpieczenia i regulatory; typowe znamionowe prądy wtórne to 1 A lub 5 A.

Profil P/Q to zarejestrowany przebieg mocy czynnej (P) i biernej (Q) w czasie. Pokazuje, jak zmienia się zapotrzebowanie na moc bierną w ciągu doby i tygodnia oraz kiedy występują przekroczenia.

A photovoltaic panel, more precisely a PV module, is an assembly of electrically interconnected cells enclosed in a structure that protects them from environmental influences. A typical module comprises a laminate, glass, encapsulation layers, a backsheet or second glass pane, a frame, junction box, cables and bypass diodes. It produces direct current, and its rated power, voltage and current are stated for defined measurement conditions, most commonly STC. Selection also requires checking dimensions, mechanical loads, safety class and inverter compatibility.

PV na dachu płaskim to instalacja montowana na konstrukcji nadającej modułom kąt nachylenia, ponieważ samo połać dachu jest zbliżona do poziomu. Stosuje się układy pojedyncze skierowane w jedną stronę albo układy wschód-zachód, gęstsze i mniej obciążone wiatrem. Kluczowe są nośność dachu, sposób mocowania oraz zachowanie szczelności pokrycia; konstrukcje balastowe zwiększają obciążenie, a kotwione ingerują w warstwy dachu.

PV na gruncie to instalacja posadowiona na konstrukcji wsporczej na terenie, a nie na budynku. Rozwiązanie pozwala swobodnie dobrać orientację i kąt nachylenia oraz ułatwia serwis, ale wymaga zajęcia powierzchni, przygotowania podłoża i uwzględnienia wzajemnego zacienienia rzędów. W zależności od mocy, lokalizacji i przeznaczenia terenu mogą być potrzebne rozstrzygnięcia planistyczne, zgłoszenie lub pozwolenie oraz ogrodzenie i zabezpieczenie instalacji.

Prosument to odbiorca, który jednocześnie produkuje energię z własnej mikroinstalacji OZE (np. PV) na potrzeby własne i oddaje nadwyżki do sieci. Łączy rolę konsumenta i producenta energii.

Prosument lokatorski to model, w którym instalacja PV na budynku wielolokalowym (np. wspólnoty lub spółdzielni) rozlicza energię na potrzeby części wspólnych lub poszczególnych lokali. Pozwala mieszkańcom korzystać z PV mimo braku własnego dachu.

Prosument wirtualny to odbiorca rozliczający energię z instalacji OZE zlokalizowanej w innym miejscu niż punkt poboru (np. udział w instalacji zbiorczej). „Wirtualnie" przypisuje się mu wyprodukowaną energię, mimo że panele nie są na jego obiekcie.

Panel monokrystaliczny zbudowany jest z ogniw z jednorodnego, pojedynczego kryształu krzemu. Cechuje się wyższą sprawnością i lepszą pracą przy słabym świetle niż panel polikrystaliczny, dlatego dominuje na rynku.

Panel polikrystaliczny zbudowany jest z ogniw z krzemu o wielokrystalicznej strukturze (widoczne „płatki"). Tańszy w produkcji, ale o nieco niższej sprawności niż monokrystaliczny, stopniowo wypierany przez technologie mono.

Panel bifacjalny (dwustronny) produkuje energię nie tylko z przedniej strony, ale i z tylnej — wykorzystując światło odbite od podłoża. Dodatkowy uzysk (gain) zależy od albedo powierzchni pod panelami i sposobu montażu.

PERC (Passivated Emitter and Rear Cell) to technologia ogniwa z dodatkową warstwą pasywującą na tylnej stronie, która odbija niewykorzystane światło z powrotem do krzemu i ogranicza rekombinację. Podnosi sprawność względem klasycznych ogniw.

Pojemność znamionowa magazynu (w kWh) to ilość energii, jaką może on zgromadzić. To podstawowy parametr „wielkości" magazynu, np. magazyn 30 kWh.

Peak shaving (ścinanie szczytów) to wykorzystanie magazynu do pokrywania chwilowych szczytów zapotrzebowania z baterii zamiast z sieci. Obniża maksymalną moc pobieraną, a tym samym opłaty zależne od mocy szczytowej i ryzyko przekroczeń mocy umownej.

Praca wyspowa (off-grid) to zasilanie obiektu wyłącznie z własnych źródeł (PV plus magazyn), bez połączenia z siecią publiczną. Falownik sam tworzy wtedy napięcie i częstotliwość dla odbiorników.

Praca on-grid to współpraca instalacji PV i magazynu z siecią publiczną — nadwyżki oddaje się do sieci, a w razie potrzeby pobiera z niej energię. Falownik synchronizuje się z parametrami sieci.

Pojemność nominalna to całkowita energia zgromadzona w ogniwach, a użytkowa — ta faktycznie dostępna do wykorzystania, ograniczona dopuszczalną głębokością rozładowania i rezerwą BMS. To pojemność użytkowa decyduje o realnym działaniu magazynu.

Punkt ładowania (EVSE, Electric Vehicle Supply Equipment) to całość infrastruktury dostarczającej energię do pojazdu — ładowarka, złącza, zabezpieczenia i komunikacja. Jedna stacja może mieć kilka punktów ładowania.

Plug & Charge to funkcja (wg normy ISO 15118), w której pojazd po podłączeniu sam uwierzytelnia się w stacji i uruchamia rozliczane ładowanie — bez karty czy aplikacji. Tożsamość i umowa są zaszyte w komunikacji auto–ładowarka.

Przepięcie to krótkotrwały wzrost napięcia powyżej wartości znamionowej, wywołany np. wyładowaniami atmosferycznymi (przepięcia piorunowe) lub procesami łączeniowymi w sieci. Może uszkodzić izolację i elektronikę.

Pokrycie potrzeb własnych to roczny, wolumenowy wskaźnik samowystarczalności: udział zapotrzebowania na energię spółdzielni i jej członków pokrywany energią z własnych instalacji OZE w skali roku. Jest to wielkość ilościowa (samowystarczalność roczna), a nie miara zgodności czasowej produkcji ze zużyciem.

Przyłącze energetyczne to odcinek sieci łączący instalację odbiorcy z siecią dystrybucyjną OSD, wraz z układem pomiarowym. Określa punkt rozgraniczenia własności i odpowiedzialności między odbiorcą a operatorem.