Słownik pojęć, który tłumaczy energetykę

W warunkach sinusoidalnych tangens kąta φ jest stosunkiem mocy biernej Q do mocy czynnej P. W rozliczeniach taryfowych tg φ wyznacza się natomiast z energii zarejestrowanej w danym okresie lub strefie: jako iloraz pobranej energii biernej i czynnej. Należy więc odróżnić chwilowy parametr techniczny od wartości rozliczeniowej obliczanej przez układ pomiarowy.

tg φ₀ to umowny (graniczny) współczynnik tangensa fi określony w taryfie OSD, najczęściej 0,4. Jego przekroczenie po stronie indukcyjnej skutkuje naliczeniem opłaty za ponadumowny pobór energii biernej.

Trójkąt mocy to graficzny model zależności między mocą czynną P, bierną Q i pozorną S w ustalonych warunkach sinusoidalnych. P tworzy oś poziomą, Q pionową, a S jest przeciwprostokątną. Kąt φ odpowiada przesunięciu fazowemu między napięciem i prądem, a wtedy cos φ = P/S.

TOPCon (Tunnel Oxide Passivated Contact) to architektura ogniwa z cienką warstwą tlenku tunelowego i pasywowanym kontaktem, dająca wyższą sprawność i mniejsze straty niż PERC. Często łączona z budową dwustronną (bifacial).

Tracker słoneczny to ruchoma konstrukcja, która obraca moduły za słońcem (jedno- lub dwuosiowo), zwiększając ilość przechwytywanego promieniowania w ciągu dnia. Podnosi roczny uzysk kosztem złożoności mechanicznej i serwisu.

Taryfa dla pojazdów elektrycznych to potoczne określenie rozwiązań taryfowych, które mają obniżyć koszt ładowania przez przesunięcie poboru na godziny tańsze. W praktyce oznacza zwykle wielostrefową grupę taryfową albo umowę z ceną dynamiczną, a nie odrębną taryfę przeznaczoną wyłącznie dla samochodów. Dostępność wariantów, godziny stref i wysokość stawek wynikają z taryfy właściwego przedsiębiorstwa oraz oferty sprzedawcy.

Tabliczka znamionowa ładowarki to oznaczenie podające jej kluczowe parametry: moc znamionową, napięcie i prąd, liczbę faz, typ złącza, stopień ochrony IP oraz zgodność z normami. To podstawa doboru i odbioru technicznego.

THD (Total Harmonic Distortion) jest stosunkiem wartości skutecznej zawartości harmonicznych do wartości skutecznej składowej podstawowej analizowanej wielkości. Wskaźnik podaje się w procentach osobno dla napięcia THDu i prądu THDi. Wynik zależy od przyjętego zakresu rzędów harmonicznych oraz sposobu grupowania, dlatego raport powinien wskazywać metodę i punkt pomiaru.

Transformator to urządzenie zmieniające poziom napięcia przemiennego (np. z SN na nN) przy zachowaniu częstotliwości, działające na zasadzie indukcji elektromagnetycznej. To podstawowy element łączący sieci o różnych napięciach.

Tauron Dystrybucja to operator systemu dystrybucyjnego działający głównie w południowej Polsce. Odpowiada za sieć dystrybucyjną, przyłączanie odbiorców i źródeł oraz pomiary rozliczeniowe na swoim terenie.

Taryfa OSD to zatwierdzony przez URE zbiór stawek i zasad rozliczeń usługi dystrybucyjnej: opłat za dystrybucję, mocy, jakościowej oraz za moc bierną. Określa też podział na grupy taryfowe.

Grupy taryfowe oznaczane literą B dotyczą co do zasady odbiorców zasilanych z sieci średniego napięcia. Dalsze cyfry opisują między innymi poziom mocy umownej i liczbę stref czasowych zgodnie z taryfą danego OSD. Litera B nie oznacza jednego cennika ani wyłącznie przemysłu; konkretne opłaty wynikają z pełnego symbolu grupy, umowy i aktualnej taryfy.

Grupy taryfowe oznaczane literą C obejmują co do zasady odbiorców zasilanych z sieci niskiego napięcia, często prowadzących działalność gospodarczą. Kolejne cyfry określają wariant rozliczeń, między innymi moc i liczbę stref, zgodnie z taryfą OSD. Samo oznaczenie C nie przesądza o wszystkich składnikach rachunku ani o naliczaniu energii biernej.

Grupy taryfowe oznaczane literą G są przeznaczone przede wszystkim dla energii zużywanej na potrzeby gospodarstw domowych. Występują warianty jedno- i wielostrefowe, których symbole i godziny określa taryfa właściwego przedsiębiorstwa. Zakres składników rachunku, zasady kwalifikacji odbiorcy i ewentualne rozliczenia dodatkowe należy sprawdzać w aktualnej taryfie oraz umowie, zamiast przyjmować je z samej litery G.

Umowa z ceną dynamiczną energii elektrycznej rozlicza energię według cen odzwierciedlających zmiany na rynku, w przedziałach odpowiadających częstotliwości rozliczeń rynkowych. Nie jest tym samym co zwykła taryfa wielostrefowa z wcześniej ustalonymi cenami. Jej stosowanie wymaga odpowiedniego układu pomiarowego, umowy ze sprzedawcą i dostępu do informacji o cenach; opłaty dystrybucyjne rozlicza się odrębnie.

G13 jest wielostrefowym wariantem grupy G, w którym rozliczenie energii i wybranych opłat zależy od przypisania zużycia do kilku stref czasowych. Nazwy stref, godziny oraz różnice między dniami roboczymi, weekendami i sezonami wynikają z aktualnej taryfy konkretnego przedsiębiorstwa. G13 nie jest taryfą dynamiczną, ponieważ ceny strefowe są ustalane z góry na okres obowiązywania cennika lub taryfy.

Telemetria energetyczna to zdalne zbieranie i przesyłanie danych pomiarowych z liczników, analizatorów i urządzeń do systemu nadzoru. Umożliwia monitoring zużycia, produkcji i parametrów sieci w czasie rzeczywistym.

Termowizja instalacji to badanie kamerą termowizyjną, które wykrywa miejsca nadmiernego nagrzewania — luźne połączenia, przeciążone obwody, uszkodzone ogniwa PV. Gorące punkty wskazują usterki, zanim dojdzie do awarii.

Tangens delta (współczynnik strat dielektrycznych) to miara jakości izolacji — opisuje, jaka część energii jest tracona w dielektryku zamiast być magazynowana. Wzrost tg δ sygnalizuje starzenie się izolacji kabli, transformatorów czy kondensatorów.