Tangens fi (tg φ)

tg φ = Q / P Kompensacja / SVG

W warunkach sinusoidalnych tangens kąta φ jest stosunkiem mocy biernej Q do mocy czynnej P. W rozliczeniach taryfowych tg φ wyznacza się natomiast z energii zarejestrowanej w danym okresie lub strefie: jako iloraz pobranej energii biernej i czynnej. Należy więc odróżnić chwilowy parametr techniczny od wartości rozliczeniowej obliczanej przez układ pomiarowy.

Umowną wartość tg φ0 określają warunki przyłączenia lub umowa. Jeżeli jej nie wskazano, przepisy taryfowe przyjmują obecnie tg φ0 = 0,4; indywidualna ekspertyza może uzasadniać wartość niższą, lecz nie niższą niż 0,2. Nastawa kompensacji powinna uwzględniać tolerancję regulacji i nie może prowadzić do pojemnościowego charakteru przepływu.

Wzór tg φ = Q / P; opłata gdy tg φ > tg φ₀ (zwykle 0,4)

tg φ₀ (umowny)

tg φ₀ Kompensacja / SVG

tg φ₀ to umowny (graniczny) współczynnik tangensa fi określony w taryfie OSD, najczęściej 0,4. Jego przekroczenie po stronie indukcyjnej skutkuje naliczeniem opłaty za ponadumowny pobór energii biernej.

To „próg tolerancji" dla mocy biernej indukcyjnej. Celem kompensacji jest utrzymanie tg φ poniżej tg φ₀, by uniknąć opłat; dla mocy pojemnościowej próg często nie obowiązuje.

Powiązane pojęcia
Tangens fi (tg φ)Opłata za energię bierną Współczynnik k (do opłaty)Ponadumowny pobór mocy biernej

Trójkąt mocy

S² = P² + Q² Kompensacja / SVG

Trójkąt mocy to graficzny model zależności między mocą czynną P, bierną Q i pozorną S w ustalonych warunkach sinusoidalnych. P tworzy oś poziomą, Q pionową, a S jest przeciwprostokątną. Kąt φ odpowiada przesunięciu fazowemu między napięciem i prądem, a wtedy cos φ = P/S.

Model pokazuje, że kompensacja indukcyjnej mocy biernej mocą pojemnościową zmniejsza wypadkowe Q, prąd i S przy niezmienionym P. Dobór kompensacji powinien uwzględniać ryzyko przekompensowania. Przy przebiegach odkształconych sam trójkąt P–Q–S jest niewystarczający: trzeba uwzględnić harmoniczne oraz odróżnić cos φ przesunięcia od rzeczywistego współczynnika mocy.

Wzór S² = P² + Q²; cos φ = P/S; tg φ = Q/P

TOPCon

TOPCon Fotowoltaika

TOPCon (Tunnel Oxide Passivated Contact) to architektura ogniwa z cienką warstwą tlenku tunelowego i pasywowanym kontaktem, dająca wyższą sprawność i mniejsze straty niż PERC. Często łączona z budową dwustronną (bifacial).

Jedna z wiodących technologii nowej generacji modułów. Lepszy współczynnik temperaturowy oznacza wyższy uzysk w upalne dni, co ma znaczenie dla rocznej produkcji.

Powiązane pojęcia
PERCHJTWspółczynnik temperaturowy

Tracker słoneczny

tracker Fotowoltaika

Tracker słoneczny to ruchoma konstrukcja, która obraca moduły za słońcem (jedno- lub dwuosiowo), zwiększając ilość przechwytywanego promieniowania w ciągu dnia. Podnosi roczny uzysk kosztem złożoności mechanicznej i serwisu.

Stosowany głównie w dużych instalacjach gruntowych, gdzie dodatkowy uzysk uzasadnia koszt i utrzymanie ruchomych elementów. Na dachach praktycznie się go nie spotyka.

Powiązane pojęcia
Farma fotowoltaicznaPanel bifacjalnyUzysk energetyczny

Tabliczka znamionowa ładowarki

nameplate Elektromobilność / V2G

Tabliczka znamionowa ładowarki to oznaczenie podające jej kluczowe parametry: moc znamionową, napięcie i prąd, liczbę faz, typ złącza, stopień ochrony IP oraz zgodność z normami. To podstawa doboru i odbioru technicznego.

Na jej podstawie projektuje się zabezpieczenia i przyłącze oraz weryfikuje zgodność z wymaganiami obiektu. Parametry te decydują też o możliwościach integracji ze sterowaniem mocą.

Powiązane pojęcia
Punkt ładowania (EVSE)Moc ładowania

THD (zniekształcenia harmoniczne)

THD % Sieć i jakość energii

THD (Total Harmonic Distortion) jest stosunkiem wartości skutecznej zawartości harmonicznych do wartości skutecznej składowej podstawowej analizowanej wielkości. Wskaźnik podaje się w procentach osobno dla napięcia THDu i prądu THDi. Wynik zależy od przyjętego zakresu rzędów harmonicznych oraz sposobu grupowania, dlatego raport powinien wskazywać metodę i punkt pomiaru.

THD opisuje łączny poziom odkształcenia, ale nie pokazuje, które harmoniczne dominują ani jaki jest ich kierunek przepływu. EN 50160 określa charakterystyki napięcia w zaciskach zasilających publicznej sieci, więc nie jest ogólnym limitem THDi odbiorcy. Kryteria prądowe wynikają z warunków przyłączenia lub właściwej normy, na przykład IEEE 519 w punkcie wspólnego przyłączenia. Ocenę należy łączyć z widmem i obciążeniem.

Wzór THD_X = √(Σ od h=2 do H X_h²) / X_1 × 100%
Powiązane pojęcia

Transformator

trafo Sieć i jakość energii

Transformator to urządzenie zmieniające poziom napięcia przemiennego (np. z SN na nN) przy zachowaniu częstotliwości, działające na zasadzie indukcji elektromagnetycznej. To podstawowy element łączący sieci o różnych napięciach.

Transformatory same pobierają moc bierną na magnesowanie i są wrażliwe na harmoniczne oraz przeciążenia. Ich moc (w kVA) i obciążenie wpływają na dobór kompensacji w stacji.

Powiązane pojęcia
Stacja transformatorowaMoc bierna indukcyjnakVA (kilowoltoamper)

Tauron Dystrybucja

Tauron Regulacje i rynek PL

Tauron Dystrybucja to operator systemu dystrybucyjnego działający głównie w południowej Polsce. Odpowiada za sieć dystrybucyjną, przyłączanie odbiorców i źródeł oraz pomiary rozliczeniowe na swoim terenie.

Obszar Tauron Dystrybucja obejmuje m.in. Śląsk i Małopolskę. Zasady rozliczeń, w tym opłaty za moc bierną, wynikają z jego taryfy zatwierdzonej przez URE.

Powiązane pojęcia
OSD (Operator Systemu Dystrybucyjnego) ENEA OperatorPGE Dystrybucja

Taryfa OSD

taryfa Regulacje i rynek PL

Taryfa OSD to zatwierdzony przez URE zbiór stawek i zasad rozliczeń usługi dystrybucyjnej: opłat za dystrybucję, mocy, jakościowej oraz za moc bierną. Określa też podział na grupy taryfowe.

To w taryfie OSD znajdują się parametry decydujące o opłatach za moc bierną — m.in. umowny tg φ₀ i stawka rozliczeniowa. Dlatego analizę kompensacji prowadzi się zawsze dla właściwej taryfy.

Powiązane pojęcia

Telemetria energetyczna

telemetria Pomiary i wielkości

Telemetria energetyczna to zdalne zbieranie i przesyłanie danych pomiarowych z liczników, analizatorów i urządzeń do systemu nadzoru. Umożliwia monitoring zużycia, produkcji i parametrów sieci w czasie rzeczywistym.

To podstawa zarządzania energią (EMS), rozliczeń i wczesnego wykrywania nieprawidłowości. W rozproszonych instalacjach pozwala nadzorować wiele obiektów z jednego miejsca.

Powiązane pojęcia
Licznik zdalnego odczytu (smart meter)EMS (zarządzanie energią)Analizator parametrów sieci

Termowizja instalacji

thermography Pomiary i wielkości

Termowizja instalacji to badanie kamerą termowizyjną, które wykrywa miejsca nadmiernego nagrzewania — luźne połączenia, przeciążone obwody, uszkodzone ogniwa PV. Gorące punkty wskazują usterki, zanim dojdzie do awarii.

Stosowana w przeglądach rozdzielnic, stacji i instalacji fotowoltaicznych jako element diagnostyki prewencyjnej. Pozwala zaplanować naprawę i uniknąć pożaru lub przestoju.

Powiązane pojęcia
RozdzielnicaDegradacja modułuBezpieczeństwo magazynu LFP

Tangens delta

tg δ Pomiary i wielkości

Tangens delta (współczynnik strat dielektrycznych) to miara jakości izolacji — opisuje, jaka część energii jest tracona w dielektryku zamiast być magazynowana. Wzrost tg δ sygnalizuje starzenie się izolacji kabli, transformatorów czy kondensatorów.

Pomiar tg δ stosuje się w diagnostyce prewencyjnej urządzeń wysokonapięciowych i kondensatorów. Pozwala wykryć degradację izolacji, zanim doprowadzi do awarii.

Powiązane pojęcia
Kondensator energetyczny Termowizja instalacjiAnalizator parametrów sieci

Płacisz za moc bierną? Zacznij od pomiaru i analizy.

Usługa jest płatna. Przy zakupie układu kompensacji rabat na pomiar wynosi 80%.*

* Szczegóły i warunki rabatu zgodnie z aktualną ofertą.

Zobacz usługę pomiaru →