Słownik pojęć, który tłumaczy energetykę

Depozyt prosumencki to konto rozliczeniowe, na którym gromadzona jest wartość energii wprowadzonej przez prosumenta do sieci, wykorzystywana następnie do obniżania rachunków za energię pobraną. W modelu prosumenta lokatorskiego wartość depozytu jest wypłacana w 100% na konto wspólnoty lub spółdzielni mieszkaniowej.

Ulga termomodernizacyjna to odliczenie od podstawy opodatkowania PIT wydatków na przedsięwzięcia termomodernizacyjne w domu jednorodzinnym, w tym m.in. fotowoltaikę i pompy ciepła. Zmniejsza należny podatek właściciela.

Dofinansowanie do magazynu energii to wsparcie (np. w ramach programu Mój Prąd) obniżające koszt zakupu i montażu domowego magazynu energii. Zwykle wymaga współpracy magazynu z instalacją fotowoltaiczną.

Dotacja na fotowoltaikę dla firm to wsparcie inwestycji PV w przedsiębiorstwach, dostępne głównie w ramach programów regionalnych i unijnych (np. Fundusze Europejskie). Obniża koszt instalacji lub całego projektu efektywnościowego.

Leasing instalacji OZE to forma finansowania, w której firma użytkuje instalację (PV, magazyn, kompensację) w zamian za raty, a urządzenie pozostaje zabezpieczeniem. Pozwala wdrożyć inwestycję bez angażowania pełnego kapitału z góry.

Finansowanie ESCO to model, w którym firma usługowa (ESCO) finansuje i realizuje inwestycję poprawiającą efektywność energetyczną, a wynagrodzenie pobiera z osiągniętych oszczędności. Klient nie ponosi nakładów początkowych.

Współczynnik 1:0,6 to zasada ilościowego rozliczania nadwyżek energii w spółdzielni energetycznej: za każdą jednostkę energii wprowadzoną do sieci członek może odebrać 0,6 jednostki w okresie kompensacji wynoszącym 12 miesięcy. Rozliczenie ma charakter ilościowy (energia za energię), a nie wartościowy.

Umowa PPA (Power Purchase Agreement) to długoterminowa umowa zakupu energii bezpośrednio od wytwórcy OZE po ustalonej cenie. Daje odbiorcy przewidywalny koszt energii, a wytwórcy stabilny przychód.

FENG (Fundusze Europejskie dla Nowoczesnej Gospodarki) to program wsparcia unijnego dla przedsiębiorstw, obejmujący m.in. inwestycje w efektywność energetyczną i OZE. Środki kierowane są do firm inwestujących w innowacje i zazielenianie produkcji.

FENX, czyli Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko, to krajowy program finansowany ze środków unijnych, obejmujący między innymi projekty energetyczne, odnawialne źródła energii, efektywność energetyczną i infrastrukturę środowiskową. Wsparcie rozdzielane jest w naborach prowadzonych przez instytucje wdrażające, a nie w trybie ciągłym. Zakres kwalifikowanych przedsięwzięć, katalog beneficjentów, forma wsparcia i kryteria oceny wynikają z dokumentacji konkretnego działania i konkursu.

Amortyzacja instalacji OZE polega na podatkowym rozliczaniu wartości początkowej środka trwałego poprzez odpisy w czasie, jeżeli instalacja spełnia warunki uznania jej za środek trwały. Klasyfikacja, stawka, metoda, moment rozpoczęcia odpisów i możliwość jednorazowego rozliczenia zależą od konstrukcji inwestycji, statusu podatnika, Klasyfikacji Środków Trwałych i aktualnych przepisów.

Ulga na ekspansję jest instrumentem podatku dochodowego, który pozwala dodatkowo odliczyć określone koszty poniesione w celu zwiększenia przychodów ze sprzedaży produktów. Dotyczy wydatków takich jak promocja, uczestnictwo w targach czy przygotowanie dokumentacji, a nie samego zakupu środków trwałych. W kontekście OZE bywa rozważana przez producentów i wykonawców rozwijających sprzedaż, nie przez inwestora budującego instalację na własne potrzeby.

Kredyt na fotowoltaikę to finansowanie zakupu i montażu instalacji PV (często z magazynem) ze spłatą rozłożoną na raty. Pozwala zrealizować inwestycję bez jednorazowego wydatku, a raty pokrywać z oszczędności na energii.

Magazyn ciepła w programie Mój Prąd to element dofinansowania obejmujący urządzenia gromadzące energię w postaci ciepła, na przykład zasobniki ciepłej wody użytkowej lub bufory współpracujące ze źródłem ciepła. Nadwyżki produkcji z instalacji PV są zużywane na podgrzanie wody zamiast trafiać do sieci, co podnosi autokonsumpcję. Zakres kwalifikowanych urządzeń, wymóg łączenia z innymi elementami oraz poziom wsparcia zależą od regulaminu danej edycji programu.

Energia dla wsi to program priorytetowy NFOŚiGW wspierający inwestycje OZE na obszarach wiejskich, skierowany do kategorii beneficjentów wskazanych w dokumentacji, w tym rolników i spółdzielni energetycznych. Wsparcie może obejmować dotację, pożyczkę albo ich połączenie dla określonych technologii. Zakres, budżet i terminy są ustalane osobno dla każdego naboru.

Agroenergia to program NFOŚiGW kierowany do sektora rolnego, wdrażany w częściach i w określonych okresach między innymi przez WFOŚiGW. Wspierał inwestycje w OZE i poprawę samowystarczalności energetycznej gospodarstw na zasadach danej części programu. Nazwa programu nie oznacza, że aktualnie trwa nabór ani że każda instalacja rolnicza jest kwalifikowana.

Dotacja dla spółdzielni energetycznej to ogólne określenie wsparcia dostępnego w wybranych programach, a nie nazwa jednego stałego instrumentu. Program może finansować źródła OZE, magazyny, sieci lokalne, przygotowanie projektu lub usługi doradcze. Kwalifikowalność zależy od statusu spółdzielni, obszaru działania, członków, technologii, pomocy publicznej i regulaminu naboru.

Dofinansowanie ładowarki EV to wsparcie zakupu i montażu infrastruktury ładowania pojazdów elektrycznych, dostępne w programach krajowych i samorządowych, dla firm, samorządów oraz osób prywatnych. Obniża koszt budowy punktów ładowania.

Mój Elektryk był programem NFOŚiGW wspierającym zakup, leasing lub wynajem wybranych pojazdów zeroemisyjnych na zasadach określonych dla poszczególnych grup beneficjentów. Jest nazwą historycznego instrumentu i nie powinien być przedstawiany jako stale otwarty nabór. Kolejne programy elektromobilności mają odrębne regulaminy, budżety, kategorie pojazdów i terminy.

Ulga inwestycyjna na odnawialne źródła energii to mechanizm podatkowy pozwalający pomniejszyć zobowiązanie podatkowe o część wydatków poniesionych na instalację. Najbardziej rozpoznawalny wariant dotyczy podatku rolnego i odlicza się go od podatku należnego gminie po zakończeniu inwestycji, na wniosek podatnika. Odrębnym instrumentem jest ulga termomodernizacyjna w podatku dochodowym od osób fizycznych; obu nie należy utożsamiać ani stosować zamiennie.

Dotacja na audyt energetyczny oznacza możliwość uznania kosztu audytu za kwalifikowany albo objęcia go osobnym wsparciem w konkretnym programie. Nie każdy audyt i nie każdy wnioskodawca otrzymuje refundację. Program określa wymagany rodzaj audytu, uprawnienia wykonawcy, zakres obliczeń, termin sporządzenia oraz związek dokumentu z planowaną inwestycją i osiągniętym efektem energetycznym.

Premia termomodernizacyjna jest instrumentem Programu TERMO obsługiwanym przez BGK, przeznaczonym na spłatę części kredytu zaciągniętego na kwalifikowane przedsięwzięcie termomodernizacyjne. Wymaga audytu energetycznego, wniosku składanego przez bank kredytujący i spełnienia warunków ustawy oraz regulaminu. Nie jest dotacją wypłacaną inwestorowi realizującemu projekt wyłącznie ze środków własnych.

Fundusze unijne na OZE to środki z budżetu Unii Europejskiej kierowane na inwestycje w odnawialne źródła energii i efektywność, dystrybuowane przez programy krajowe i regionalne. Obejmują m.in. FENG, FENX i programy wojewódzkie.

Dotacja na pompę ciepła to dofinansowanie wymiany źródła ciepła na pompę ciepła, dostępne m.in. w programach Czyste Powietrze i Mój Prąd. Wspiera elektryfikację ogrzewania, dobrze współgrającą z fotowoltaiką.